II SA/Lu 796/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na uchwałę Rady Miasta Lublin z dnia 27 czerwca 2025r., nr 398/XII/2025 w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż części nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Miasta Lublin z dnia 27 czerwca 2025r., nr 398/XII/2025 w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż części nieruchomości stanowiącej własność Gminy L., obejmującej części działek nr nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonej przy Al. [...] i ul. [...] w L., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. Zarzuciła podjęcie tej uchwały z rażącym naruszeniem art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024r., poz.1145, dalej jako u.g.n."), polegającym na wyrażeniu przez Radę Miasta Lublin zgody na zbycie spornych działek w sytuacji, gdy toczy się aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie (sygn. akt I OSK 219/25), wszczęte m.in. na wniosek skarżącej, o zwrot części nieruchomości tj. działek nr [...] i nr [...], wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 12 grudnia 1950r., nr L.Dz.AA.1-6/2709/50. Dodatkowo wskazała także na art. 136 ust. 2 u.g.n., który wymaga, by organ – w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu – zawiadomił o tym poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę, informując go o możliwości zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na to, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Sporna uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej jako "u.s.g.") oraz art. 13 ust. 1 u.g.n. Tego typu uchwały podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie tego przepisu jest tylko taki podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone postanowieniami uchwały. Przez interes prawny rozumieć należy przy tym obiektywnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej podmiotu, który takiej ochrony się domaga. Jednocześnie interes prawny skarżącego musi wynikać z wyraźnie wskazanej przez niego normy prawa materialnego, która kształtuje jego sytuację prawną. Musi to być interes o charakterze osobistym, czyli zindywidualizowany i skonkretyzowany, dający się wprost powiązać z podmiotem kwestionującym akt organu gminy. Powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę, a więc skarżącemu powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które najpóźniej w dacie wniesienia skargi zostało naruszone zaskarżonym aktem. Naruszenie tego interesu nastąpi wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną zindywidualizowanego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji procesowej (zob. postanowienia NSA: z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. II OZ 18/11; z dnia 3 września 2014 r., sygn. II OZ 783/14). Skarżąca nie wykazała, by sporna uchwała naruszyła jej tak rozumiany interes prawny. Skarżącej nie przysługuje bowiem żaden tytuł prawny do nieruchomości objętej uchwałą. Źródłem jej interesu prawnego – w okolicznościach niniejszej sprawy - nie może być art. 34 ust. 3 u.g.n., którego naruszenie zarzuca. Przepis ten stanowi, że zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Celem tego przepisu jest zapobieżenie rozporządzeniu przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomością, która wskutek wadliwego nabycia, nie stała się ich własnością, lecz - w efekcie – nadal pozostaje własnością innego podmiotu. Jest oczywiste, że podjęcie uchwały wyrażającej zgodę na zbycie nieruchomości przez gminę może zagrażać interesowi prawnemu poprzedniego właściciela. W związku z tym należy uznać, że poprzedni właściciel nieruchomości (jego następca prawny) posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały organu gminy wyrażającej zgodę na zbycie nieruchomości, jeśli pomiędzy nim a gminą istnieje spór co do legalności nabycia danej nieruchomości przez gminę i gdy w tym przedmiocie toczy się postępowanie (administracyjne). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Zaskarżona uchwała Rady Gminy Lublin obejmuje zbycie siedmiu działek (ich części) o nr nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy Al. [...] i ul. [...] w L.. Natomiast z akt wynika, że pomiędzy skarżącą a Gminą istniał spór co do legalności nabycia przez Gminę tylko trzech z tych działek, tj. [...], [...], [...]. Toczyło się bowiem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 12 grudnia 1950r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. przy Al. [...] objętej księgą hipoteczną L. hip. [...] o pow. 4.096 m2 stanowiącej własność M. i J. J., a jak ustalił Minister Rozwoju w decyzji z dnia 16 kwietnia 2020r. o odmowie stwierdzenia nieważności, obecnie w skład tej nieruchomości wchodzą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz działka nr [...]. Z powyższego wynika, że tylko w odniesieniu do zbycia przez Gminę L. trzech działek (tj. [...], [...], [...]), interes skarżącej mógłby być naruszony zaskarżoną uchwałą, ale – co należy podkreślić – tylko wówczas, gdyby nadal toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności nabycia tych działek przez Gminę; w odniesieniu do pozostałych działek legalność ich nabycia przez Gminę nawet nie mogła być kwestionowana przez skarżącą, bowiem te działki nie zostały nabyte (wywłaszczone) od jej poprzedników prawnych ani tym bardziej od samej skarżącej Jednocześnie wskazane postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 12 grudnia 1950r. dotyczące legalności nabycia spornych trzech działek nr ewid. [...], [...], [...], zostało zakończone przed podjęciem zaskarżonej uchwały 27 czerwca 2025r. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającym skargę wydanym w dniu 28 czerwca 2023r. (IV SA/Wa 970/23). W dacie podjęcia uchwały interes prawny skarżącej nie był więc w żaden sposób tą uchwałą zagrożony. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi należy podnieść, że okoliczność, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych działek nr ewid. [...] i [...] (na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2024r., II SA/Lu 665/19) nie ma znaczenia dla oceny interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu spornej uchwały. W wyroku z dnia 27 sierpnia 2021r., sygn. akt I OSK 478/21 dotyczącym uchwały Rady Miasta Lublin z 20 grudnia 2018r., która utraciła moc na podstawie § 4 zaskarżonej obecnie uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postępowania administracyjne, o których mowa w art. 34 ust. 3 u.g.n., to przede wszystkim postępowania administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyły nieruchomość oraz postępowania wznowieniowe w tego typu sprawach. Sąd jednocześnie wyraził stanowisko, że przepis art. 34 ust. 3 u.g.n. nie ma zastosowania w przypadku, gdy toczy się postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz, że przepis ten nie obejmuje również postępowań sądowoadministracyjnych. Stanowisko to należy podzielić. Jak wyżej wyjaśniono, w świetle art. 34 ust. 3 u.g.n. przeszkodę w zbyciu nieruchomości stanowiącej na skutek wywłaszczenia własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, stanowi wyłącznie postępowanie w przedmiocie legalności nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Przepis ten nie dotyczy zatem roszczeń/uprawnień przysługujących podmiotom prywatnym w związku ze skutecznie dokonanym wywłaszczeniem, w tym roszczenia o zwrot nieruchomości (art. 136, art. 137 u.g.n.) czy prawa pierwokupu (art. 34 ust. 1 u.g.n.), które realizowane jest na zasadach określonych w art. 34 ust. 2, 4-8 u.g.n. i art. 35 u.g.n. W świetle powyższego należy stwierdzić, że przedmiotowa uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej, zatem skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a, § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.