II SA/Lu 797/08
WyrokWSA w Lublinie2009-03-31
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i zapewnienia jej czynnego udziału w każdym jego stadium, w tym poprzez zaniechanie doręczenia decyzji i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i zapewnienia jej czynnego udziału w każdym jego stadium, w tym poprzez zaniechanie doręczenia decyzji i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 PPSA. W związku z tym, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA w związku z art. 135 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu drewnianego. Garaż został wybudowany w 1988 r. bez pozwolenia na budowę, a jego usytuowanie naruszało miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał m.in. błędne uznanie garażu za obiekt budowlany oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniedbanie dowodowe i brak powołania biegłego. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczące udziału w postępowaniu jednego ze współwłaścicieli działki, E. G.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia [...] r., nr [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J.G., wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej J.G. rozbiórkę garażu drewnianego usytuowanego na działce nr 107/9 przy ul. W. w Z.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy, odwołując się do ustaleń organu I instancji wskazał, że przedmiotowy garaż ustawiony został w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Teren, na którym garaż został usytuowany, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta Z. zatwierdzonym zarządzeniem Nr 24 Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 1977 r. , nie jest przeznaczony pod realizację garaży. Po ustaleniu tych okoliczności organ I instancji nakazał rozbiórkę garażu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Organ odwoławczy podniósł, iż art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy w razie stwierdzenia, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
W toku postępowania odwoławczego ustalono, że w okresie budowy spornego garażu obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego, zatwierdzony uchwałą nr XVIII/12/83 przez Wojewódzką Radę Narodową z dnia 16 listopada 1983 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Nr 9, poz. 37 z dnia 20 grudnia 1983 r. Teren, na którym położona jest działka nr 107/9 przy ul. W. w Z. został oznaczony w tym planie symbolem X.35.KJ przeznaczonym pod usługi. W rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego usytuowanie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z art. 39 ustawy Prawo budowlane, jeśli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego organ może odroczyć wykonanie tej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Postępowanie na podstawie art. 39 ustawy jest odrębnym postępowaniem i może być prowadzone na wniosek zainteresowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w związku z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 48 ust. 1 z w związku z art. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1994 r. , poprzez błędne uznanie, że garaż niezwiązany trwale z gruntem stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a także naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniedbanie przez organy obowiązku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego, interesu obywatela oraz niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa, który dokonałby należytej oceny właściwości obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podkreślił, że obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego usytuowanie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego wypełnione zostały przesłanki wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , dlatego też zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że przedmiotowy garaż znajduje się na działce nr 107/9, położonej w Z. przy ul. W. Współwłaścicielami tej działki są J.G. oraz E.G.po ½ części (k.30 akt adm.). Niewątpliwe więc jest, że osoby te jako legitymujące się tytułem prawnym do działki nr 107/9 posiadały przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu, którego przedmiotem był garaż usytuowany na tej działce.
Zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, E. G. nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania dotyczącego przedmiotowego garażu. W toku tego postępowania nie była zawiadamiana o podejmowanych czynnościach (oględziny, przesłuchanie świadków i stron), co stanowi naruszenie art. 79 kpa. Wbrew wymogom z art. 109 § 1 kpa organy administracji obu instancji zaniechały doręczenia E.G. wydawanych w toku postępowania decyzji. Tym samym nie zapewniono E. G. czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w wyniku czego naruszony został art. 10 § 1 kpa.
Naruszenie powyższej wskazanych przepisów prawa oznacza, iż E. G. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania na żądanie strony (art. 147 kpa).
Stwierdzenie przez sąd administracyjny, przy rozpatrywaniu skargi, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oraz w związku z art. 135 tej ustawy uchylenie również utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji organu I instancji.
Z uwagi na to, że wykazane powyżej naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi samoistną podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu, zbędne jest odnoszenie się do zarzutów skargi, a także ocena prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego, w oparciu o które sprawa została rozstrzygnięta.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględniając powyższe uwagi, wskazania i wnioski, przeprowadzi postępowanie z udziałem E. G., po czym rozstrzygnie sprawę na podstawie mających zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło