II SA/Lu 797/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali w obiekcie budowlanym I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. We wniosku z dnia 9 sierpnia 2010r. T. R., w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali ( tekst jedn. Dz.U z 2000r. Nr 80 poz. 903 ze zmianami ), domagała się wydania zaświadczenia, stwierdzającego możliwość wyodrębnienia w jednorodzinnym budynku mieszkalnym położonym w L. przy ulicy B. , czterech samodzielnych lokali, w tym trzech mieszkalnych i jednego usługowego. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, argumentując, że przedstawiony projekt wyodrębnienia samodzielnych lokali przewiduje powstanie samodzielnego lokalu mieszkalnego w kondygnacji strychu oraz lokalu usługowego na poziomie piwnicy, podczas, gdy projekt budowlany, na podstawie którego realizowano budowę wspomnianego budynku mieszkalnego, takich rozwiązań nie przewidywał. Organ wyjaśnił przy tym, że wnioskodawczyni nie posiada pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania tych pomieszczeń. Ponadto, w ocenie organu, projektowany sposób wyodrębnienia lokali jest sprzeczny z art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokali mieszkalnego i jednego lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Skoro organ nie mógł spełnić oczekiwania wnioskodawczyni uzasadniona była odmowa wydania zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...]. samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, odnosząc się do podnoszonej przez odwołującą się tezy o nieobowiązywaniu w dacie wydania pozwolenia na budowę art. 3pkt. 2a ) prawa budowlanego, iż organy zobowiązane są uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. R. podkreśliła, że w dacie budowy budynku obowiązywały inne przepisy, które pozwalały na uzyskanie zaświadczenia o samodzielności 4 lokali w budynku jednorodzinnym. Podniosła, że w budynku miały zamieszkiwać jej dorosłe dzieci wraz z rodzinami, które teraz wynajmują mieszkania. Obecnie nie można korzystać z mieszkań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.217 § 2 ust.1 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz wówczas, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wydania zaświadczenia skarżąca opierała na treści przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.), regulujących status samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu, które zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Z kolei spełnienie wymagań pozwalających na ocenę, czy lokal spełnia wymagania samodzielności w rozumieniu art.2 ust.2 tej ustawy stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3). Rację ma organ odwoławczy dowodząc, że skoro zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonego stanu prawnego lub faktów to potwierdzenie samodzielności lokalu mieszkalnego powinno nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili wydania zaświadczenia. Stanowisko takie zostało wyrażone w powołanym zresztą przez Kolegium wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2009r. I OSK 428/09 ( Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, patrz też uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 27 lipca 2009r. I OPS 2/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ONSAiWSA 2009/5/83), który to pogląd podziela także sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony w dniu 9 sierpnia 2010r., a więc organy były zobowiązane do uwzględnienia treści art. 3 ust.2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz.1118 ze zmianami), który wszedł w życie z dniem 11 lipca 2003r. Według tego przepisu przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie jedną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Ze złożonego przez skarżącą projektu wyodrębnienia samodzielnych lokali na który składają się m.in. rzuty przyziemia, parteru, I piętra i poddasza wynika jednoznacznie, że w budynku mają być wyodrębnione 3 samodzielne lokale mieszkalne i 1 lokal usługowy. Tak ustalone żądanie pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją wspomnianego art. 3 ust.2a ustawy prawo budowlane. Trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, że w takiej sytuacji konieczne jest uzyskanie zmiany kwalifikacji budynku, z czym wiąże się określona w art.71 ustawy prawo budowlane zmiana sposobu jego użytkowania. Budynek bowiem w którym istnieją trzy samodzielne lokale mieszkalne nie jest budynkiem jednorodzinnym, ale wielorodzinnym ( por. także Prawo budowlane - Komentarz pod redakcją Zygmunta Niewiadomskiego Wyd. C.H. BECK Warszawa 2007 str. 44 – 45 ). Skoro zatem organ nie mógł spełnić żądania skarżącej co do treści zaświadczenia, zobowiązany był w drodze postanowienia odmówić jego wydania. Słusznie zwrócono również uwagę na rozbieżności pomiędzy projektem budowlanym, stanowiącym podstawę realizacji budowy budynku, a przedstawionym przez skarżącą projektem wyodrębnienia samodzielnych lokali mieszkalnych. Z porównania rzutu poddasza zawartego w projekcie budowlanym z rzutem poddasza przedstawionym w projekcie wyodrębnienia samodzielnych lokali wynika, że zmieniono przeznaczenie poszczególnych pomieszczeń dotychczas określanych jako gospodarcze, suszarnia, skład, magazynek na pokoje mieszkalne i kuchnię. Zmieniona została także powierzchnia poszczególnych pomieszczeń oraz ogólna powierzchnia użytkowa poddasza z 85, 46 m2 do 87,37m2. Podobnych zmian dokonano w piwnicy ( przyziemiu ). Zamiast 3 suszarni, 2 pomieszczeń hobby, przedsionka, 2 korytarzy, suszarni, pomieszczenia technicznego, WC, klatki schodowej i pomieszczenia gospodarczego, projekt wyodrębnienia samodzielnych lokali wymienia przedsionek, 2 pomieszczenia usługowe, pomieszczenie gospodarcze, socjalne, łazienkę, WC i korytarz, pomieszczenia przynależne składające się z 3 pomieszczeń gospodarczych oraz część wspólna z korytarzem i klatka schodową. Także w tym przypadku powierzchnia poszczególnych pomieszczeń różni się od przedstawionych w projekcie budowlanym, przy czym powierzchnię użytkową zmniejszono ze 117,09 m2 do 109,56 m2. Zasadnie w tej sytuacji przyjęły organy, że utworzenie lokalu usługowego w piwnicy budynku oraz lokalu mieszkalnego w poddaszu stanowiło przebudowę budynku rozumianą zgodnie z art. 3 ust.7a prawa budowlanego, jako wykonywanie robót budowlanych w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Na wykonanie tego rodzaju robót budowlanych należało uzyskać stosownie do art.28 prawa budowlanego, z zastrzeżeniem wynikającym z art.29 ust.2, pozwolenie na budowę. Z akt sprawy nie wynika, aby takie pozwolenie skarżąca uzyskała. Trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009r. ( I OSK 736/2009 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), iż w sytuacji, gdy wyodrębnienie lokali nastąpiło z naruszeniem prawa budowlanego, zasadną jest odmowa wydania zaświadczenia o ich samodzielności. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu dla radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy i § 15 ust. 1 w związku z § 14 ust.2 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zmianami ).