II SA/Lu 798/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. T. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych - w zakresie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca E. T. w skardze na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., znak: [...] -– wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazaną decyzją organ I instancji nakazał m.in. skarżącej wykonanie w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr [...] w P. robót budowlanych polegających na przesunięciu dwóch skrajnych krokwi dachowych w sposób zapewniający możliwość wykonania od strony granicy z działką nr [...] ściany oddzielenia przeciwpożarowego i na wykonaniu (w określony sposób) takiej ściany. Skarżąca ogólnie zakwestionowała rozstrzygnięcie organu, nie uzasadniła natomiast wniosku o wstrzymanie, natomiast wnosząc również w skardze o przyznanie prawa pomocy wskazała, że jej sytuacja materialna jest ograniczona, gdyż osiąga dochody w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, a ma na utrzymaniu dwójkę dzieci. Podniosła, że budynek istnieje od 30 lat i nigdy nie stwarzał realnego zagrożenia z powodu braku ściany oddzielenia przeciwpożarowego, nie ma zatem konieczności natychmiastowego wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił wniosek pomimo braku szczegółowego uzasadnienia, podkreślając, że skoro przedmiotem obowiązku jest wykonanie przez skarżącą robót budowlanych polegających na przesunięciu krokwi dachowych i wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, to niewątpliwie czynności te będą wiązać się ze znacznym nakładem pracy i wydatkami. Jak natomiast podnosi skarżąca, utrzymuje rodzinę, tj. siebie i dwoje dzieci z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Poniesienie dodatkowo kosztów związanych z określonymi w zaskarżonej decyzji robotami budowlanymi, mogłoby znacznie ograniczyć możliwość zaspokajania bieżących potrzeb rodziny. Poza tym niewątpliwie zniweczenie skutków wykonania zaskarżonej decyzji (w razie jej późniejszego uchylenia), tj. przesunięcia krokwi i zrealizowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wymagałoby znacznych nakładów pracy i środków organizacyjnych. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r., II OZ 165/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie. Sąd ten wskazał, że w zażaleniu na to postanowienie, uczestniczka postępowania P. K., podniosła, że niewykonanie nakazanych robót zagraża zdrowiu i życiu jej i jej rodziny. Sąsiadka E. T. rozpoczęła sezon grzewczy, a brak ściany i odpowiedniego osadzenia skrajnych krokwi może grozić pożarem domu wnoszącej zażalenie, która zauważyła nagrzewającą się ścianę od strony sąsiedzkiej. Wskazała, że część sadzy z domu E. T. osadza się na dachu jej domu. W jej ocenie brak spornej ściany bezpośrednio wpływa na wyrządzenie znacznej szkody majątkowej i niemajątkowej. Zakwestionowała okoliczności podawane przez E. T. dotyczące jej sytuacji osobistej, rodzinnej i finansowej, wskazując, że koszty wykonania robót nie wpłyną na możliwość zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny skarżącej. W ocenie wnoszącej zażalenie skarżąca miała dużo czasu na wykonanie robót tanim kosztem. Uwzględniając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uwzględniony co najmniej przedwcześnie, wskutek zbyt powierzchownego przeanalizowania przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a". i automatyczne przyjęcie, że wykonanie przez skarżącą nakazanych robót budowlanych przez rozpoznaniem skargi uzasadnia przyznanie ochrony tymczasowej. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie nie podała żadnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Nie kwestionując przedstawionej przez nią sytuacji finansowej, osobistej i rodzinnej, doprecyzowanej w odpowiedzi na zażalenie i dołączonymi do niej dokumentami, nie można jednak ocenić, jak ewentualne koszty finansowe związane z wykonaniem nakazanych prac kształtują się w odniesieniu do tejże sytuacji. W sprawie brak jest bowiem dokumentacji wskazującej na szacowany koszt wykonania prac objętych zaskarżoną decyzją. Przedwczesny jest zatem wniosek Sądu pierwszej instancji, że ich wykonanie mogłoby znacznie ograniczyć możliwość zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny, bądź aby wiązało się ze znacznymi nakładami pracy i środków organizacyjnych. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku Sąd pierwszej instancji powinien powyższe kwestie wyjaśnić przy uwzględnieniu sytuacji osobistej, rodzinnej i finansowej skarżącej oraz związanych z wykonaniem prac ewentualnych nakładów, a nadto poddać ocenie argumentację i stanowisko uczestniczki postępowania. Sąd bowiem, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien uwzględniać interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę, lecz także po stronie innych uczestników postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że rozpoznając obecnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd jest związany stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 28 lutego 2018 r., II OZ 165/18. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania tych przesłanek spoczywa na skarżącym, który domaga się wstrzymanie, gdyż leży to w jego interesie. W niniejszej sprawie skarżąca E. T. nie uzasadniła dostatecznie swojego wniosku, co stwierdził jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny ("Skarżąca we wniosku o wstrzymanie nie podała żadnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków"). Wprawdzie Sąd ten wskazał, że skarżąca w odpowiedzi na zażalenie doprecyzowała swoją sytuację finansową, osobistą i rodzinną, to jednocześnie Sąd ten stwierdził, że "nie można ocenić jak ewentualne koszty finansowe związane z wykonaniem nakazanym prac kształtują się w odniesieniu do tejże sytuacji. W sprawie brak jest bowiem dokumentacji wskazującej na szacowany koszt wykonania prac objętych zaskarżoną decyzją". Rozpatrując obecnie wniosek i mając na uwadze wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tego wniosku, stwierdzić należy, że skarżąca w dalszym ciągu nie wykazała ewentualnych kosztów finansowych związanych z wykonaniem nakazanych prac. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez nią wraz z odpowiedzią na zażalenie (umowa o pracę, wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...]. zasądzający alimenty, rachunki za leczenie ortodontyczne i okulistyczne dzieci, opłaty za obiady dzieci za XII 2017 r.) oraz oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy można ustalić jedynie jej sytuację majątkową, osobistą i rodzinną – wynika z nich, że jej łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł (wynagrodzenie za pracę netto [...] zł i [...] zł alimenty na dzieci), i znaczna część tej kwoty przeznaczana jest pokrycie bieżących koniecznych wykazanych przez skarżącą wydatków: energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, opał ok. [...] zł miesięcznie, wywóz odpadów [...] zł, podatek nieruchomości [...] zł, a także koszty leczenia dzieci – [...] zł za usługi stomatologiczne w grudniu 2017 r. i usługi optyczne – [...] zł w czerwcu 2017 r. oraz ich wyżywienie w szkole – [...] zł w grudniu 2017 r. Skarżąca nie wykazała natomiast ewentualnych kosztów wykonania nałożonych obowiązków. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie jest uprawniony do wzywania strony o wykazanie tych kosztów. Sąd administracyjny rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może żądać od strony uzupełnienia takiego wniosku poprzez jego uzasadnienie. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, LEX nr 1405435). Brak uzasadnienia wniosku nie stanowi zatem braku formalnego, do uzupełnienia którego sąd zobligowany byłby wzywać stronę na podstawie art. 49 § 2 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej - radca prawny A. H. złożyła natomiast pismo procesowe z dnia 14 marca 2018 r., ale podniosła w nim wyłącznie zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji, nie wykazując rozmiarów ewentualnej szkody, jaką mogłaby ponieść skarżąca na skutek wstrzymania wykonania tej decyzji, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lutego 2018 r. Wobec powyższego w dalszym ciągu nie jest możliwa ocena, jak kształtują się te koszty w stosunku do przedstawionej przez nią sytuacji materialnej, co zalecił ustalić NSA w powyższym postanowieniu. Za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawiają także argumenty uczestniczki postępowania, podniesione w zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego na poprzednie postanowienie tut. Sądu z dnia 8 listopada 2017 r. uwzględniające wniosek o wstrzymanie. Uczestniczka wskazała bowiem, że ściana jej budynku od strony sąsiedniej tj. od budynku skarżącej w związku z sezonem grzewczym, nagrzewa się od tego budynku, co może grozić pożarem. Wobec trwającego jeszcze sezonu grzewczego istnieje więc nadal potencjalnie takie niebezpieczeństwo, co przemawia za odmową uwzględnienia wniosku o wstrzymanie. Z powyższych względów Sąd, po dokonaniu ponownej analizy wniosku skarżącej i złożonych w związku z nim dokumentów oraz mając na uwadze ocenę prawną sprawy wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.