II SA/Lu 799/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. M. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia ....Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia .....umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Lublin z dnia .... ustalającej dla K. K. i S. W. warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parterem przeznaczonym na nieuciążliwe usługi oraz budynku gospodarczego z garażami (w miejsce zabudowy przeznaczonej do rozbiórki) na działce nr .... położonej przy ul. G. w L. Postępowanie zostało wznowione postanowieniem z dnia .... na wniosek K. M. z dnia 13 kwietnia 2010r., współwłaściciela działki położonej przy ul. G. w L., bezpośrednio sąsiadującej z działką nr .... objętą inwestycją, który wskazywał, że nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Decyzją z dnia .... organ I instancji stwierdził wydanie decyzji z dnia ....z naruszeniem prawa, jednak decyzją z dnia ... organ odwoławczy uchylił tę decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji stwierdził, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, biegnącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, określonego w art.148 § 2 kpa. Organ I instancji wyjaśnił, że K. M. wskazywał, że dowiedział się o decyzji dopiero z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2010r., co nie jest wiarygodne. W ocenie bowiem organu I instancji wnioskodawca miał możliwość dowiedzenia się o inwestycji już w trakcie trwania postępowania o ustalenie warunków zabudowy tj. w okresie od 30 listopada 2006r. do 21 lutego 2007r., a co najmniej z chwilą rozpoczęcia budowy w dniu 17 czerwca 2009r. Z tego względu postępowanie podlegało umorzeniu. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji. Organ ten stwierdził, że postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy toczyło się na wniosek z dnia 30 listopada 2006r., a w postępowaniu tym brała udział matka K. M. – A. M., będąca właścicielką mieszkania nr .. przy ul. G., która wniosła odwołanie od wydanej w tym postępowaniu decyzji z dnia .... ustalającej warunki zabudowy. K. M. złożył wniosek o wznowienie tego postępowania dopiero w dniu 14 maja 2010r., podnosząc, że nie brał w nim udziału, a prace rozbiórkowo – budowlane zobaczył po powrocie z zagranicy - o decyzji o warunkach zabudowy dowiedział się natomiast z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa UM w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2010r. przesłanego w związku z odrębnym postępowaniem wznowieniowym w sprawie pozwolenia na budowę przy ul. G. w L. z dnia .... toczącym się również na jego wniosek z dnia 13 maja 2010r. W sprawie tej organy umorzyły postępowanie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 marca 2013r., II SA/Lu 29/13 oddalił skargę. Organ odwoławczy ustalił również na podstawie odpisu księgi wieczystej, że K. M. jest właścicielem lokalu nr ... przy ul. G. od dnia dokonania przez jego matkę darowizny tj. od 13 maja 2003r. Z informacji Wydziału Spraw Administracyjnych UM Lublin wynika również, że od 27 czerwca 2003r. K. M. jest zameldowany przy ul. G. w L., co – zdaniem organu – świadczy o tym, że w trakcie trwania postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy zamieszkiwał wspólnie z matką, biorącą udział w tym postępowaniu jako strona. Ze względu zatem na wspólne zamieszkiwanie, bezpośrednie sąsiedztwo inwestycji i konflikt matki z inwestorami - w ocenie organu – K. M. wiedział o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy znacznie wcześniej, tym bardziej, że – jak wynika z decyzji z dnia ... umarzającej postępowanie wznowieniowe dotyczące pozwolenia na budowę - inwestor rozpoczął inwestycję w dniu 17 czerwca 2009r. i w tym dniu wywiesił tablicę informującą o inwestycji na ścianie budynku przeznaczonego do rozbiórki w przejściu między budynkami stanowiącymi dojście i dojazd do działki przy ul. G., której współwłaścicielem jest K. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a następnie w piśmie procesowym z dnia 7 października 2010r. K. M. wnosił o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając, że organ odwoławczy naruszył jego uprawnienia jako strony postępowania, bowiem wydał zaskarżoną decyzję przed upływem 7-dniowego terminu wskazanego w piśmie z dnia 23 maja 2013r., doręczonym skarżącemu w dniu 10 czerwca 2013r., przeznaczonego na złożenie dodatkowych uwag na piśmie. Skarżący w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. zgłosił takie uwagi, jednak przed wpłynięciem tego pisma organ w dniu 18 czerwca 2013r. wydał zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Słusznie wskazał skarżący, że organ odwoławczy nie odniósł się do argumentów skarżącego podnoszonych w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. i wydał decyzję z naruszeniem art. 10 kpa. Skarżący w piśmie tym podnosił bowiem okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Umorzenie postępowania nastąpiło z powodu przekroczenia wskazanego w art. 148 § 2 kpa miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, biegnącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, zaś w piśmie tym skarżący wskazywał na okoliczności mogące mieć wpływ na ocenę zachowania tego terminu. Organ stwierdzając, że skarżący uchybił temu terminowi - podniósł, że skarżący miał możliwość dowiedzieć się o decyzji ustalającej warunki zabudowy już w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie. W istocie organ nie ustalił jednak, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji przyjmując, że musiało to nastąpić znacznie wcześniej przed złożeniem w dniu 13 kwietnia 2010r. wniosku o wznowienie. Organ stwierdził, że skarżący wskazywał, że dowiedział się o decyzji ustalającej warunki zabudowy z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa UM w Lublinie z dnia 26 czerwca 2013r., co – w ocenie organu odwoławczego – nie było wiarygodną datą dowiedzenia się o decyzji – faktycznie jednak we wniosku o wznowienie z dnia 13 kwietnia 2010r. skarżący nie powoływał się na to pismo – nie mógł zresztą tego uczynić, skoro wniosek złożył przed datą tego pisma. We wniosku skarżący wskazywał natomiast, że "po powrocie z zagranicy zobaczył, że na działce nr ... trwają prace rozbiórkowe dotyczące przygotowania zabudowy działki (...), a poczynione prace znacznie przekroczyły zakres prac remontowych, które mogą być prowadzone bez odpowiednich zezwoleń". Podnosił również, że "ponieważ w żadnym postępowaniu administracyjnym, które domniemam toczyło się w związku z tym przedsięwzięciem, nie brałem udziału, jest ono dotknięte w całości nieważnością. Wszystkie ewentualne decyzje wydane w tej sprawie nie mogą rodzić żadnych skutków prawnych". Z kolei w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. skierowanym do organu odwoławczego, na które wskazuje w skardze, zawierającym uwagi zgłaszane w trybie art. 10 kpa - skarżący podnosił, że jego matka jest właścicielką mieszkania nr .. i tam mieszka, natomiast skarżący jest wprawdzie właścicielem mieszkania nr .., które jest siedzibą jego firmy, faktycznie jednak przebywa "ostatnio najczęściej za granicą", dlatego matka jest zameldowana w jego mieszkaniu, bowiem "wspólne zameldowanie ułatwia odbiór korespondencji", a "matka ma pełnomocnictwo notarialne i założona została skrytka pocztowa". Skarżący wyjaśnił również, że matka sama prowadzi sprawy, ponieważ skarżący ma bardzo dużo swoich spraw związanych z firmą i "jest niemożliwym przekazywanie sobie informacji w czasie krótkich pobytów w Polsce i to często nawet wtedy przez telefon", wskazał również, że "dokładnie udokumentował przedkładając bilety zagraniczne pobyt i powrót i kiedy faktycznie dowiedział się o decyzji", a "zachowanie terminu potwierdził pismami urzędowymi". Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organ odwoławczy powinien przed wydaniem zaskarżonej decyzji odnieść się do tego pisma. Pismo to zostało bowiem sporządzone na skutek zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 kpa, zobowiązującym organy administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W piśmie z dnia 23 maja 2013r. organ odwoławczy poinformował zatem skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych uwag na piśmie oraz dołączenia dokumentów – w terminie 7 dni. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2013r. (k. 6 akt admin.), a w dniu 17 czerwca 2013r. (data stempla pocztowego, k. 69 akt admin.) skarżący korzystając z prawa strony złożył uwagi w sprawie. Wydając zatem już w dniu 18 czerwca 2013r. zaskarżoną decyzję, przed otrzymaniem pisma skarżącego i bez ustosunkowania się do argumentów w nim podniesionych, w tym bez rozważenia ewentualnego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania pozbawiając skarżącego udziału w postępowaniu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie przyjął mianowicie, że skarżący mógł dowiedzieć się o decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia ... wcześniej, gdyż w postępowaniu brała udział jego matka, z którą wspólnie zamieszkuje (skoro jest ona zameldowana w tym samym mieszkaniu co skarżący), poza tym na działce nr ... były prowadzone od 2009r. roboty budowlane, które skarżący musiał widzieć, zwłaszcza, że w dniu 17 czerwca 2009r. w przejściu między budynkami stanowiącymi dojście i dojazd do działki skarżącego wywieszono tablicę informującą o inwestycji. Zarówno jednak we wniosku o wznowienie z dnia 13 kwietnia 2010r., jak i w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. skarżący wyjaśniał, że faktycznie dużo czasu przebywa za granicą, a w mieszkaniu przy ul. G. ma jedynie siedzibę firmy, dlatego w celu ułatwienia korespondencji z nią związanej zameldował tam matkę, która jest właścicielką mieszkania nr . a nie nr ..– podniósł, że nigdy z matką nie zamieszkiwał i że nie przekazują sobie wszystkich informacji o toczących się postępowaniach. Skoro zatem skarżący podnosił, że w L. przebywa jedynie okresowo oraz że nie jest informowany przez matkę o wszystkich sprawach – przyjęcie przez organ, że znacznie wcześniej wiedział o postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy z tego powodu, że na działce nr ... prowadzone były roboty budowlane oraz, że matka skarżącego występowała w tym postępowaniu, było co najmniej przedwczesne. Organ powinien ustalić, kiedy skarżący przebywał w Lublinie w mieszkaniu przy ul. G. i czy podczas tych pobytów miał realną możliwość dowiedzenia się o decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza, że w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. wskazywał, że "dokładnie udokumentował przedkładając bilety zagraniczne pobyt i powrót i kiedy faktycznie dowiedział się o decyzji", a "zachowanie terminu potwierdził pismami urzędowymi". Ponadto z dziennika budowy wynika, że roboty budowlane były prowadzone przez niecały miesiąc (w dniach 17 czerwca, 2 lipca i 8 lipca 2009r.), a następnie zostały przerwane do dnia 23 kwietnia 2010r. i dotyczyły one budynku gospodarczego i ogrodzenia od strony boiska, a zatem - wbrew stanowisku organu - skarżący nie musiał wiedzieć jaki one mają charakter i rozmiar, a w związku z tym nie musiał wiedzieć, że wymagały one pozwolenia na budowę, poprzedzonego decyzją o warunkach zabudowy, tym bardziej, że - jak podnosi we wniosku o wznowienie – "po powrocie z zagranicy zobaczył, że na działce nr 101 trwają prace rozbiórkowe dotyczące przygotowania zabudowy działki (...), a poczynione prace znacznie przekroczyły zakres prac remontowych, które mogą być prowadzone bez odpowiednich zezwoleń". Sama natomiast okoliczność, że matka skarżącego brała udział w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy nie była wystarczająca do przyjęcia, że skarżący wiedział o tej decyzji wcześniej, skoro matka nie działała jako jego pełnomocnik – wprawdzie skarżący wskazuje w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. na "pełnomocnictwo notarialne" matki, jednak organ nie odniósł się do tego i nie ustalił zakresu tego ewentualnego pełnomocnictwa. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.); o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Badając sprawę ponownie organ odwoławczy odniesie się do podnoszonych przez skarżącego uwag, w szczególności zawartych w piśmie z dnia 17 czerwca 2013r. i ewentualnie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające, a następnie – mając na uwadze rozważania Sądu – wyda odpowiednie rozstrzygnięcie. Organ będzie miał również na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji" (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013r., II OSK 2404/11).