II SA/Lu 799/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. S., M. D. i M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. S., M. D. i M. S. 100 (sto) złotych kosztów postępowania. Decyzją nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. w dniu [...] marca 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.), odmówiono M. D., J. S. i M. S. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w L.. Przesyłkę zawierającą tę decyzję, adresowaną do wszystkich wnioskodawców, odebrał M. S. w dniu [...] marca 2015 r. (k. 63 akt adm.). W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. J. S. poinformował organ pierwszej instancji, że doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej M. S. było nieskuteczne, gdyż jest on osobą ubezwłasnowolnioną częściowo, mającą ustanowionego kuratora (k. 69 akt adm.). Do pisma dołączył odpis postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 1996 r. ([...]) o częściowym ubezwłasnowolnieniu M. S. (k. 70 akt adm.). W dniu [...] czerwca 2015 r. organ pierwszej instancji doręczył decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2015 r. M. D. i J. S. (k. 71 i 73 akt adm.). W dniu [...] czerwca 2015 r. odwołania od tej decyzji wnieśli J. S., M. D., a także M. S. reprezentowany przez kuratora M. D. (k. 3-18 akt adm.). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia tych odwołań. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniosło, że decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona jedynie M. S.. Nie została natomiast doręczona pozostałym stronom - M. D. i J. S.. W ocenie organu, decyzja ta powinna być skierowana do każdej ze stron za odrębnym poświadczeniem odbioru, tymczasem – w niniejszej sprawie organ wysłał decyzję do wszystkich stron za jedynym poświadczeniem odbioru. W związku z tym, że odbiór przesyłki został poświadczony jedynie przez M. S., decyzji nie można uznać za doręczonej pozostałym adresatom. Kolegium wyjaśniło, że strona postępowania, której organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla tych stron postępowania, którym decyzja została doręczona. Zatem, w ocenie kolegium, skoro organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji pierwszoinstancyjnej M. D. i J. S., to termin do wniesienia przez nich odwołania upływał wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania przez M. S.. Dalej organ podniósł, że skoro czternastodniowy termin do wniesienia odwołania przez M. S., liczony od daty doręczenia mu decyzji – tj. od [...] marca 2015 r., upłynął z dniem [...] marca 2015 r., to odwołanie M. D. i J. S., które wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2015 r., należy uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto kolegium uznało, że decyzja pierwszoinstancyjna stała się ostateczna w dniu [...] marca 2015 r., a zatem doręczenie M. D. i J. S. kopii decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] maja 2015 r. nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu, również odwołanie M. S. reprezentowanego przez kuratora M. D., należy uznać za wniesione z uchybieniem czternastodniowego terminu. Decyzja pierwszoinstancyjna została bowiem doręczona M. S. [...] marca 2015 r., zaś odwołanie wpłynęło do organu dopiero w dniu [...] czerwca 2015 r., a zatem po ponad dwóch miesiącach od doręczenia decyzji. W skardze na powyższe postanowienie J. S. i M. D. jako skarżąca oraz przedstawiciel ustawowy M. S. zarzucili naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja pierwszoinstancyjna została skutecznie doręczona M. S. i że odwołania zostały przez nich wniesione z uchybieniem terminu. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie narusza prawo. W myśl art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli zatem strona postępowania działa przez przedstawiciela, to wprawdzie pozostaje ona adresatem działań organu, jednak wszystkie pisma, w tym rozstrzygnięcie kończące postępowanie, muszą być doręczane jej przedstawicielowi (opiekunowi, kuratorowi). Tylko przedstawiciel strony może odebrać pismo ze skutkiem prawnym. Tym samym doręczenie pisma stronie, która działa przez ustawowego przedstawiciela, zamiast jej przedstawicielowi, jest bezskuteczne. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że M. S. jest osobą ubezwłasnowolnioną częściowo, dla której został ustanowiony kurator w osobie M. D.. Stosownie do treści art. 40 § 1 k.p.a., decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., której adresatem był M. S., organ pierwszej instancji miał obowiązek doręczyć jego kuratorce M. D.. Doręczenie tej decyzji M. S. w dniu [...] marca 2015 r. było zatem bezskuteczne. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że organ pierwszej instancji w tej dacie nie wiedział o częściowym ubezwłasnowolnieniu M. S.. Z akt sprawy wynika, że informację o częściowym ubezwłasnowolnieniu M. S. J. S. przekazał organowi pierwszej instancji dopiero w dniu [...] maja 2015 r. Organ ten powinien był wówczas niezwłocznie dokonać prawidłowego doręczenia decyzji kuratorowi ubezwłasnowolnionej strony, czego nie uczynił. Daty odbioru przesyłki zawierającej decyzję pierwszoinstancyjną przez M. S. nie można również uznać za datę doręczenia tej decyzji pozostałym stronom postępowania – J. S. i M. D.. W myśl art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z wykładni celowościowej i systemowej zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o doręczeniach wynika, że użyte w art. 43 Kodeksu pojęcie "dorosłego domownika" oznacza osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych. Stosownie do treści art. 11-13 Kodeksu cywilnego, pełną zdolność do czynności prawnych mają osoby pełnoletnie, chyba że zostały częściowo bądź całkowicie ubezwłasnowolnione. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 15 Kodeksu cywilnego, osoby ubezwłasnowolnione częściowo mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Ubezwłasnowolnionemu częściowo M. S., jako osobie mającej ograniczoną zdolność do czynności prawnych, nie można było skutecznie doręczyć decyzji w trybie art. 43 k.p.a. jako "dorosłemu domownikowi". Nie sposób zatem przyjąć, by termin do wniesienia dowołania od decyzji dla pozostałych stron postępowania – J. S. oraz M. D. biegł od daty odbioru przez M. S. przesyłki zawierającej tę decyzję. Z zamieszczonych w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru przedmiotowej decyzji wynika, że została ona skutecznie doręczona J. S. i M. D., będącej stroną oraz kuratorem M. S., w dniu [...] czerwca 2015 r. Od tej daty należało zatem liczyć termin do wniesienia odwołania przez strony. Skoro ich odwołania wpłynęły do organu pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2015 r., a zatem przed upływem czternastodniowego terminu na ich wniesienie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a., niezasadnie organ drugiej instancji uznał je za wniesione z uchybieniem terminu, naruszając tym samym dyspozycję tego przepisu, a także dyspozycję art. 134 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie należało uchylić w oparciu o dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy nada bieg odwołaniom skarżących. Rozstrzygniecie o kosztach postepowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.