II SA/Lu 80/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-12
Skład orzekający: Witold Falczyński, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę szklarni wybudowanej samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo argumentów skarżących o nieznajomości prawa, poniesionych nakładach i braku zagrożenia?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę szklarni, ponieważ jej budowa nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy obligował organ do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku jego samowolnego wybudowania, bez pozostawiania organowi swobody decyzyjnej w tym zakresie. Nieznajomość przepisów, poniesione nakłady czy brak zagrożenia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Współwłaściciele nieruchomości wybudowali samowolnie szklarnię bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący podnosili, że budowa wymagała dużych nakładów, obiekt jest usytuowany w miejscu bezużytecznym i nie stanowi zagrożenia, a niedopełnienie formalności wynikało z nieznajomości prawa. Twierdzili również, że gdyby odbyły się oględziny w wyznaczonym terminie, szklarnia nie zostałaby wybudowana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Ref. st. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. sprawy ze skargi I. i G. K., D. G. i P. G. reprezentowanego przez ojca K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania I. i G. K., D. G. i P.G. – małoletniego reprezentowanego przez ojca – K.G., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2002r. nakazującej odwołującym się rozbiórkę szklarni samowolnie wybudowanej na działkach Nr Nr : [...] [...] położonych w O. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Według ustaleń poczynionych w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia I. i G. K., P. G. i D. G. – współwłaściciele nieruchomości Nr [...] położonej w O. wybudowali samowolnie w październiku 2000 r. szklarnię o wymiarach 3,95 x 11,95 m na fundamencie betonowym. Szklarnia usytuowana jest bezpośrednio przy oborze istniejącej na działce Nr [...] stanowiącej własność M.G., częściowo na działce Nr [...] i częściowo na działce Nr [...].
Stosownie do dyspozycji art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30.
W świetle ww. przepisów budowa przedmiotowej szklarni wymagała pozwolenia na budowę.
W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego obligował organ nadzoru budowlanego do nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego. Adresatem takiej decyzji stosownie do art. 52 Pr.bud. może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Organ II instancji stwierdził, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszony w odwołaniu argument, iż obiekt został wybudowany na terenie bezużytecznym i nie stwarza żadnego zagrożenia. Nie mają też znaczenia argumenty dotyczące nieznajomości przepisów czy poniesionych nakładów. W przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest orzeczenie nakazu jego rozbiórki.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowaną co do wniosków, złożyli współwłaściciele działki Nr [...]: I. i G. K., D. G. i P.G.– reprezentowany przez ojca K.G.
Skarżący stwierdzili - podobnie jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, że zaskarżona decyzja jest dla nich bardzo krzywdząca, bowiem budowa szklarni wymagała dużych nakładów pracy i finansowych , a obiekt usytuowany jest w miejscu bezużytecznym i nie stanowi żadnego zagrożenia.
Wyjaśnili, że niedopełnienie formalności związanych z budową szklarni wynikało z nieznajomości prawa. Zaznaczyli przy tym, że szklarnia nie zostałaby wybudowana, gdyby odbyły się oględziny dnia 19 grudnia 2000r. przez PINB , kiedy to wybudowany był tylko fundament.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone do dnia 31 grudnia 2003r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją tego przepisu dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003r. opublikowaną w Dzienniku Ustaw Nr 80 pod poz. 718, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporny , niekwestionowany przez skarżących, jest fakt wybudowania przez nich obiektu budowlanego – szklarni bez wymaganego z mocy art., 28 Pr.bud. pozwolenia na budowę. W tej sytuacji wydanie decyzji w oparciu o cyt. art. 48 Pr. bud. było prawidłowe.
Powyższy przepis , niewątpliwie bardzo restrykcyjny, wprowadził automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części tylko na podstawie braków formalnych. Nie bierze on pod uwagę jakichkolwiek innych okoliczności, w tym podnoszonych w skardze względów społecznych i ekonomicznych. Jego stosowanie nie jest również uzależnione od świadomości inwestorów odnośnie konieczności uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Ustawodawca nie pozostawił przy tym możliwości stosowania lub niestosowania omawianego przepisu swobodnemu uznaniu organu administracji.
Bez znaczenia dla oceny legalności zastosowanego środka (nakazania rozbiórki) jest wreszcie kwestia przyczyn, z jakich nie odbyły się wyznaczone przez organ I instancji oględziny w dniu 19 grudnia 2000r. Oględziny spornego obiektu odbyły się zresztą w terminie późniejszym, tj. 8 sierpnia 2001r. z udziałem skarżących.
Argumentacja skargi, iż w przypadku odbycia oględzin w pierwszym, wyznaczonym terminie, sporny obiekt nie zostałby wybudowany, nie może podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji, gdyż – jak wyżej wskazano – brak świadomości inwestorów co do bezprawności działania, nie wyłącza ich odpowiedzialności z tego tytułu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło