II SA/Lu 801/15

WyrokWSA w Lublinie2016-02-10

Skład orzekający: Grażyna Pawlos - Janusz, Joanna Cylc - Malec, Marta Laskowska – Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy na żądanie strony, jeśli strona ma możliwość samodzielnego sporządzenia jego odpisu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy na żądanie strony, jeśli strona ma możliwość samodzielnego sporządzenia jego odpisu zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Prawo do żądania uwierzytelnienia odpisu na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. przysługuje jedynie w przypadku uzasadnienia ważnym interesem strony, a możliwość samodzielnego sporządzenia odpisu przez stronę wyklucza istnienie takiego ważnego interesu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o sporządzenie i wydanie uwierzytelnionego odpisu aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego, wskazując na ważny interes związany z postępowaniem sądowym. Organ I instancji odmówił, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Kolegium uznało, że skarżący nie wykazał ważnego interesu, a także ma możliwość samodzielnego sporządzenia odpisu wywiadu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 24 k.p.a. poprzez niewyłączenie z udziału w sprawie członka kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionego odpisu wywiadu środowiskowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...]., znak: [...] o odmowie sporządzenia i wydania Z. W. uwierzytelnionego odpisu aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. Podzielając ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji Kolegium stwierdziło, że Z. W. nie wykazał ważnego interesu, który w świetle art. 73 § 2 kpa pozwalałby na uwzględnienie wniosku, w szczególności nie jest ważnym interesem nieskonkretyzowane postępowanie sądowe, na które wskazał we wniosku. Z. W. ma jednocześnie - zdaniem organów - możliwość samodzielnego przejrzenia akt oraz sporządzenia z nich notatek, kserokopii lub odpisów (art. 73 § 1 kpa), w tym wywiadu środowiskowego z dnia [...] r., gdyż często przychodzi do Ośrodka Pomocy Społecznej i składa organowi wiele pism. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. domagał się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie przez organ odwoławczy art. 24 kpa poprzez niewyłączenie od udziału w sprawie członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. A., któremu skarżący zarzucił ogólnie niekompetencję i stronniczość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...].- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Podstawą jego wydania był art. 73 kpa, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia [...] r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Skarżący wnosił o "wydanie odpisu aktualizacji wywiadu środowiskowego", wskazując na "ważny interes" – "do postępowań sądowych". Prawidłowo organ potraktował zatem to żądanie, czego skarżący nie kwestionuje, jako wniosek o wydanie i sporządzenie uwierzytelnionego odpisu przedmiotowego wywiadu środowiskowego na podstawie art. 73 § 2 kpa. Zasadnie również organ stwierdził, że wskazany przez skarżącego interes nie jest "ważnym interesem" w rozumieniu powołanego przepisu. Wprawdzie ważnym interesem strony może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, to jednak obowiązek ich sporządzenia przez organ istnieje tylko wtedy, gdy strona nie ma możliwości sporządzenia takich odpisów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 kpa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. Jak bowiem organ ustalił, co nie jest kwestionowane, skarżący samodzielnie załatwia swoje sprawy w siedzibie organu i skutecznie podejmuje szereg czynności administracyjno - procesowych, działa przy tym z rozeznaniem, dlatego pomimo jego choroby, na którą wskazuje w wielu pismach składanych również przed tut. Sądem, nie ma podstaw do przyjęcia, że nie ma on możliwości samodzielnego sporządzenia na własny koszt notatek ze spornego wywiadu czy jego odpisu bądź kserokopii na własny koszt (na podstawie art. 73 § 1 kpa). Podkreślić należy, że stosowanie przepisu art. 73 § 2 kpa ma charakter wyjątkowy, dotyczy tylko odpisów uwierzytelnionych, które stają się nowymi dokumentami, regułą zaś jest samodzielne wykonywanie "zwykłych" (nie uwierzytelnionych) odpisów przez stronę zgodnie z art. 73 § 1 kpa. (por. wyrok WSA z dnia [...] r., II SA/Wa [...], LEX nr 258357). Skoro więc skarżący ma możliwość samodzielnego wykonania odpisu przedmiotowego wywiadu, prawidłowo organ odmówił sporządzenia jego uwierzytelnionego odpisu. Ubocznie należy wskazać, że zarówno w postępowaniu przed sądami powszechnymi, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przypadku konieczności skorzystania z dokumentów znajdujących się w aktach innych spraw, wystarczy wskazanie, gdzie takie dokumenty się znajdują (por. wyrok WSA z dnia [...] r., IV SA/Wa [...], LEX nr 168066). Z tego względu stwierdzić należy, że jakkolwiek uwierzytelniony odpis przedmiotowego wywiadu może stanowić dowód w innym postępowaniu, to jednak brak takiego dokumentu nie pozbawia skarżącego możliwości skorzystania z niego w tym postępowaniu, co dodatkowo przemawia za brakiem ważnego interesu skarżącego w żądaniu uwierzytelnienia odpisu tego wywiadu przez organ. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło również do naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 24 kpa. Przepis powyższy w § 1 ściśle określa przesłanki wyłączenia z urzędu pracownika/członka kolegium od udziału w postępowaniu, a żadna z nich w przypadku K. A. nie zachodzi. Skarżący nie uprawdopodobnił również, by zachodziły inne okoliczności, niż wymienione w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności tego członka, gdyż za takie nie można uznać wskazywanego przez skarżącego braku kompetencji i naruszania prawa. Ocena rzetelności wykonywania obowiązków pracowniczych członka kolegium, w tym w zakresie orzekania, dokonywana jest w odrębnych trybach i nie stanowi przesłanki wyłączenia, o której mowa w art. 24 § 2 kpa. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło