II SA/Lu 802/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski, Protokolant asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...]; II. przyznaje ustanowionemu z urzędu [...] H. K. wynagrodzenie za zastępstwo procesowe w kwocie 255 ( dwieście pięćdziesiąt pięć ) złotych, płatne z funduszy Skarbu Państwa ( kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie); III. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa ( kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 255 ( dwieście pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 802/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania A.J., decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymało w mocy pierwszoinstancyną decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, powziętą z upoważnienia Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania A.J. zasiłku celowego w miesiącu sierpniu 2004 r. na wnioskowane pokrycie kosztów leczenia. W uzasadnieniu podkreślał organ rozstrzygający uznaniowy charakter rozważanego świadczenia z pomocy społecznej, nawet przy nie przekroczonym kryterium dochodowym, gdy zważyć dotychczasowe systematyczne korzystanie rodziny z pomocy społecznej od 1990 r., jak też z dodatku mieszkaniowego czy świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nadto wykazane koszty leczenia w skali miesiąca nie przekraczają zakresu przyznanej na ten cel pomocy z innych tytułów w postaci zasiłku pielęgnacyjnego czy dodatku do zasiłku rodzinnego z racji rehabilitacji, przy istotnie ograniczonych funduszach pozostających w dyspozycji właściwego organu dla realizowania zadań w zakresie świadczenia pomocy społecznej w skali gminy. W ustaleniach organ odwoławczy odniósł się do rodziny siedmioosobowej, przyjmując pominięcie jednego z dzieci za pozostające bez rozstrzygającego znaczenia w kontekście oceny niezrealizowanego kryterium dochodowego. Akcentował w dalszej kolejności trudności w ustaleniu rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny przy nie wyczerpujących informacjach ze strony samych zainteresowanych, w szczególności gdy chodzi o dodatkowy dochód z tytułu sprzedaży owoców czy sytuację jednego ze wspólnie zamieszkujących dzieci, w osobie A.J.. Odmówił też jurydycznej racji twierdzeniu, by spłata zadłużeń w opłatach czynszowych i eksploatacyjnych za mieszkanie miała uzasadniać przyznanie żądanej kategorii świadczenia z pomocy społecznej, w szczególności wobec zaciągnięcia na ten cel pożyczki wymagającej uprzedniego wykazania zdolności kredytowej. Tytułem podstawy prawnej wskazał na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 , art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył A.J., mąż A.J., wnosząc o uchylenie obu decyzji powziętych w toku instancji. Zarzucał skierowanie ich każdorazowo do niewłaściwego adresata, gdy to on składał wniosek do organu administracji pierwszej instancji, jak też pominięcie w ustaleniach i rozważaniach sytuacji rodziny syna G., wspólnie z rodzicami i pozostałym rodzeństwem zamieszkującego, prowadzącego gospodarstwo domowe, niezasadne żądanie wykazania dochodu ze sprzedaży owoców, już uprzednio poddanego ocenie, pozbawione racji pominięcie okoliczności zaciągnięcia znacznych zobowiązań kredytowych na poczet pokrycia zaległych opłat czynszowych i eksploatacyjnych za mieszkanie, istotnie obciążających budżet rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, odmawiając argumentom skargi rozstrzygającego znaczenia, skoro skarżący był obecny przy sporządzaniu aktualizacji wywiadu środowiskowego, gdy także przy pominięciu jednego z członków rodziny kryterium dochodowe nie zostało przekroczone, a kwestionowany dochód ze sprzedaży owoców w istocie nie podlegał uwzględnieniu. W konkluzji podtrzymało stanowisko wraz z jego argumentacją faktyczną i prawną, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy w sprawie niniejszej badane decyzje, powzięte w toku instancji, a objęte skargą, tego rozstrzygającego wymogu nie realizują. Na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przy wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, pomoc społeczna w postaci pieniężnej świadczona jest na rzecz odpowiednio osoby w rodzinie lub rodziny w myśl jej art. 8 ust. 1. W tym kontekście, materialnoprawnie winna podlegać rozważeniu i ocenie sytuacja całej rodziny, przy uwzględnieniu wszystkich jej członków pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i to w sposób wyczerpujący określającej zdolność każdego z nich do samodzielnego zaspokojenia podstawowego, a koniecznego utrzymania, z wszechstronną analizą każdego aspektu tego kryterium dla przyznania pomocy społecznej, a co winno znaleźć wyraz w treści wywiadu środowiskowego. Powyższemu wymogowi organy rozstrzygające , procedując w toku instancji nie uczyniły zadość, naruszając tym samym dyspozycję art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., gdy w zaistniałej sytuacji proceduralnej realizacja uznania administracyjnego podlega kwalifikacji, jako powzięta dowolnie. Stwierdzona wadliwość procedowania realizuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dalszej kolejności, skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania wnioskowanej kategorii pomocy społecznej stanowi wypadkową oceny sytuacji życiowej każdego z członków badanej rodziny , pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, to proceduralnym następstwem obowiązującej w randze ustawy materialnoprawnej regulacji jest przymiot interesu prawnego po stronie każdego z członków badanej rodziny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stąd wymóg zapewnienia czynnego udziału każdemu z członków badanej rodziny, w kontekście kwalifikacji do objęcia żądaną pomocą społeczną, na prawach strony, któremu uchybiły organy administracji przy procedowaniu w toku instancji w odniesieniu do już pełnoletnich jej członków, w tym również samego wnioskodawcy. W tym miejscu podkreślić należy, iż decyzja organu pierwszej instancji wprost odwoływała się do daty wniosku złożonego wyłącznie przez A.J., a pominiętego także przy określeniu adresata administracyjnego rozstrzygnięcia. Powyższe naruszenie norm procedowania w administracji stanowi z kolei o realizacji hipotezy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, w oparciu o powołane w toku rozważań unormowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przy zastosowaniu jej art. 135 , Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego ze strony organu na rzecz skarżącego znajduje jurydyczną podstawę w dyspozycji art. 200 w związku z art. 250 ostatnio przywołanej ustawy.