II SA/Lu 802/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie sposobu realizacji świadczenia z pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz [...] A. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje należny podatek od towarów i usług. W dniu 23 marca 2006 r. M. W. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o zmianie decyzji własnej z dnia [...]. Nr [...] w części dotyczącej sposobu realizacji świadczenia, tj. o zmianie formy pieniężnej świadczenia na świadczenie niepieniężne w postaci zakupu artykułów higienicznych i spożywczych na łączną kwotę 150 zł. Decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 3, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zwana dalej k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 106 ust. 5 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 3 marca 2006 r., podnosząc, iż przedmiotowa decyzja ostateczna jest zgodna z prawem. W związku z tym, iż M. W. w swym wniosku nie wskazał, jakie konkretne przepisy prawa zostały przez zakwestionowaną decyzję naruszone i na czym to naruszenie prawa polegało, Kolegium dokonało kontroli tej decyzji we własnym zakresie i nie dopatrzyło się naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, czy też procesowego. W dniu 20 czerwca 2006 r. M. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Wskazał, iż organ pomocy społecznej bezzasadnie i bez zgody strony zmienił decyzję wcześniejszą zanim została doręczona decyzja ostateczna, co zdaniem wnioskodawcy, razem z innymi naruszeniami, stanowi "przestępstwo administracyjne". Podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji organu pomocy społecznej, dopuściło się rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza art. 100 ustawy o pomocy społecznej i wykazało się nieznajomością art. 128 k.p.a. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż zmiana decyzji dotycząca realizacji świadczenia w formie niepieniężnej w postaci zakupu artykułów higienicznych i spożywczych została wydana w celu poniżenia jego i jego rodziny przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej , a poza tym zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia, które, jego zdaniem, nie wystarcza nawet na jeden godny posiłek dziennie. Podniósł również, że wniosek o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej znajduje się w aktach organu pomocy społecznej, natomiast wniosek o wyłączenie pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego – w aktach tego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 106 ust. 5 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, iż akta administracyjne niniejszej sprawy nie zawierają żadnych wniosków o wyłączenie pracowników organu pomocy społecznej oraz Kolegium, podnosząc jednocześnie, iż ewentualne złożenie takich wniosków przez M. W. w innych sprawach jest pozbawione skuteczności prawnej. Zdaniem organu, zarzuty dotyczące naruszenia przez Kolegium prawa, w tym art. 100 ustawy o pomocy społecznej, są chybione. Kolegium podniosło, że równolegle z wnioskiem M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wpłynęło jego pismo, w którym podniósł, iż w dniu 28 marca 2006 r. złożył skargę – odwołanie do Ośrodka Pomocy Społecznej które zostało przesłane do Kolegium i nie zostało rozpatrzone przez Kolegium w trybie odwoławczym. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, pismo to, zatytułowane "skarga" i adresowane do Wojewody , słusznie zakwalifikowane zostało, zdaniem Kolegium, jako skarga na działalność Wójta Gminy i przesłane do Przewodniczącego Rady Gminy . Skarżący jednoznacznie wskazywał bowiem w treści tego pisma, iż nie jest to odwołanie od decyzji z dnia [...]. Według Kolegium, o tym, iż sam wnioskodawca nie traktował tego pisma jako odwołania świadczy, oprócz treści pisma, również okoliczność, iż zwrócił się on w dniu 23 marca 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] W skardze na powyższą decyzję M. W. podniósł zarzut naruszenia przez organ pomocy społecznej oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze następujących przepisów: 1) art. 155 k.p.a. przez zmianę decyzją z dnia 3 marca 2006 r. wcześniejszej decyzji z dnia 27 stycznia 2006 r. bez zgody jego jako strony postępowania;, 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rozgłaszanie o korzystaniu przez niego z pomocy społecznej, 3) art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyznanie bez zgody skarżącego świadczenia w formie niepieniężnej, które jest dla niego poniżające i z którego nie skorzystał z powodu konfliktu ze sprzedawcą; 4) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. z uwagi na brak zgody strony na zmianę decyzji jak i okoliczność, że decyzja zmieniona była nieostateczna, rozgłaszanie o korzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej oraz złożenie w dniu 21 lutego 2006 r. przez T. W., prowadzącą ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wniosku o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny stosownie do unormowania art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja ostateczna nie naruszyły przepisów postępowania jak i prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności po pierwsze, wbrew zarzutowi skargi nie została naruszona dyspozycja art. 155 k.p.a., ponieważ podstawę prawną decyzji z dnia [...] zmieniającej decyzję z dnia [...] r. stanowił art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie zaś art. 155 k.p.a. , gdyż są to w tym zakresie przepisy lex specjalis. Ponadto skarżący, co należy przypomnieć, nie wniósł odwołania od powyższej decyzji z dnia 3 marca 2006 r. Ubocznie należy także stwierdzić, że w aktach sądowych sprawy jest pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 5 stycznia 2007 r. stanowiące odpowiedź na pismo T. W. dotyczące skierowania syna M. W. na przymusowe leczenie odwykowe (karta Nr 17). Po drugie, bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rozgłaszanie o korzystaniu skarżącego z pomocy społecznej, gdyż zarzut ten nie wchodzi w zakres art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto jest bezpodstawny. Po trzecie, nie nastąpiło także naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu niewyrażenia przez skarżącego zgody na przyznanie mu świadczenia w formie niepieniężnej z uwagi na to, iż zarzut ten nie wchodzi w zakres art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto skarżący, wbrew swoim twierdzeniom, że nie zrealizował przedmiotowej decyzji to jednak skorzystał z tych świadczeń w formie niepieniężnej. Świadczy o tym pismo Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 10 maja 2006 r. oraz załączone do niego potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie faktur (skarżący potwierdzał na nich odbiór artykułów), które są w aktach administracyjnych sprawy. Po czwarte, oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. z powodu braku zgody ze strony skarżącego na zmianę decyzji, jak i nieostateczności zmienionej decyzji, czy też rozgłaszania o korzystaniu przez skarżącego z pomocy społecznej oraz złożenia wniosku o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, ponieważ w tym przepisie chodzi o przypadek, gdy decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, która musi wynikać z przepisów innych ustaw niż k.p.a. Ponadto, prawidłowo organ II instancji orzekł, że w przedmiotowej sprawie akta administracyjne nie zawierają żadnych wniosków skarżącego M. W. o wyłączenie oznaczonego pracownika organu pomocy społecznej czy też Samorządowego Kolegium Odwoławczego od załatwienia przedmiotowej sprawy (dowód: karta Nr 8 i 16 akt sadowych oraz karta Nr 282 i 293 akt administracyjnych). Natomiast jest oczywiste, że nawet brak ewentualnego wyłączenia oznaczonego pracownika organu – czyli w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego – od załatwienia danej sprawy oznacza wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. , a nie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a. Z tych względów i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy. kg