II SA/Lu 805/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2011r. sprawy ze skargi B. D. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] roku nr [...]. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej po rozpatrzeniu odwołania B. D. – M. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 28 czerwca 2010 r. o odmowie przyznania jej zasiłku okresowego. B. D. – M. zwróciła się do organu I instancji o przyznanie jej zasiłku okresowego ze względu na ciężką sytuację finansową i brak pracy. Organy obu instancji uznały, że na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – ze względu na brak współdziałania wnioskodawczyni z organem w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej - uzasadniona jest odmowa przyznania jej świadczenia. Organy ustaliły, że od wielu lat pozostaje ona w głębokim konflikcie z mężem, co negatywnie odbija się na ich dzieciach – dwoje z nich (synowie w wieku 3 lat i 1,5 roku) mieszkają z wnioskodawczynią i jej rodzicami, natomiast córka (13 lat) mieszka wraz z ojcem. Wnioskodawczyni mieszka z rodzicami – zajmuje jedno pomieszczenie w czteroizbowym domu, który jest jej współwłasnością. Jak twierdzi, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, chociaż w domu jest jedna kuchnia, łazienka, jedno źródło ogrzewania, poboru wody i odprowadzania ścieków, a koszty utrzymania mieszkania obciążają wyłącznie rodziców, których źródłem utrzymania są renty inwalidzkie w wysokości 797,82 zł i 1123,37 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie pracuje, choć ma odpowiednie wykształcenie z zakresu rachunkowości i księgowości. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni są alimenty na córkę w wysokości 450zł miesięcznie oraz pieniądze pożyczane od rodzeństwa w wysokości 800 – 1200 zł. Wprawdzie dochód ten nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 1053 zł art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, ale – zdaniem organów – nie jest uzasadnione przyznanie wnioskodawczyni zasiłku okresowego, gdyż nie podejmuje ona samodzielnie kroków w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji materialnej (nie podejmuje żadnej pracy) ani nie przyjmuje pomocy oferowanej jej przez organ w formie psychoterapii w Ośrodku ... i w formie sfinansowania wyjazdu córki na kolonie letnie. Skargę wniosła B. D. – M., domagając się uchylenia decyzji obu organów. Zarzuciła, że wydając decyzję organy nie uwzględniły jej aktualnej sytuacji życiowej w jakiej znalazła się w związku z trwającą sprawą o rozwód. Podniosła, że proponowana jej przez organ pomoc terapeutyczna w ... jest bezcelowa ze względu na zbyt ostry konflikt pomiędzy małżonkami. Wskazała, że w kwietniu 2010 r. ukończy szkołę dla rodziców, by lepiej rozumieć psychikę córki. Skarżąca nie wyraża również zgodny na wyjazd córki na kolonie, obawiając się, że mogłaby ona podjąć tam kolejną próbę samobójczą. Wyjaśniła ponadto, że w okresie od 1 lutego 2006 r. do 30 kwietnia 2008 r. pracowała jako księgowa, a w okresie od 2 czerwca 2006 r. do 22 czerwca 2010 r. prowadziła działalność gospodarczą (zawieszoną od 25 grudnia 2009 r.), którą z przyczyn od niej niezależnych musiała zlikwidować. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej – nie można jej traktować jako osoby "długotrwale bezrobotnej". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawienia jej w zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd jest zobowiązany, stwierdzić należy, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, bowiem organy obu instancji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego i - mimo obszernego uzasadnienie decyzji – nie załatwiły sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) określający przesłanki przyznania zasiłku okresowego. Przyznanie świadczenia zależy od spełnienia kryterium dochodowego, ale także od spełnienia innych okoliczności wskazujących na trudną sytuację strony połączoną z niemożliwością jej przezwyciężenia przez osobę ubiegającą się o taką pomoc społeczną. Z oświadczeń złożonych na rozprawie przed sądem w dniu 8 lutego 2011 r. przez strony, wynika, że skarżącej przyznano pomoc społeczną w formie zasiłku okresowego w miesiącu kwietniu, maju i lipcu 2010 r. Odmowa przyznania takiej pomocy – w niniejszej sprawie dotyczy zatem zasiłku okresowego na miesiąc czerwiec 2010 r. – wobec braku współpracy wnioskodawczyni z ośrodkiem, ale – przy ustaleniu spełnienia przez skarżącą przesłanki dochodowej tj. nieprzekroczenia kwoty 351 zł na osobę w rodzinie. Szczególnie obszerne uzasadnienie – zwłaszcza decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej - nie wyjaśnia na ile sytuacja życiowa skarżącej różniła się w okresie rozpoznawania jej wniosku z dnia 2 czerwca 2010 r. i odmowy przyznania zasiłku okresowego – od sytuacji w okresach, kiedy taki zasiłek jej przyznano t. j. w kwietniu, maju i lipcu 2010 r. Argumenty o braku współdziałania z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej przez odmowę wnioskodawczyni poddania się terapii psychologicznej i odmowę wyrażenia zgody na wyjazd córki na kolonie – zwłaszcza w sytuacji trwającego ostrego konfliktu rodzinnego i trudności wychowawczych z córką – trudno uznać za uzasadniające odmowę przyznania świadczenia i dokonane bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie i nieuzasadnianie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania i stanowi podstawę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać wnikliwych ustaleń w zakresie sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawczyni w okresie gdy korzystała i korzysta z pomocy w formie zasiłku okresowego – oraz w okresie objętym wnioskiem w sprawie niniejszej o przyznanie tego rodzaju świadczenia. W szczególności ocenić na ile sytuacja życiowa strony w okresie objętym wnioskiem pozwalała jej na samodzielne przezwyciężenie trudności materialnych. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.