II SA/Lu 812/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 28 i art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku C. i T. B. działających jako pełnomocnicy K.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 305, obręb P. o powierzchni 2,4100 ha, stanowiącej własność I. M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że wnioskiem z dnia 4 marca 2008 r. T. B. zwrócił się do Kolegium o stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 305, obręb P. o powierzchni 2,4100 ha, stanowiącej własność I. M. Na mocy tej decyzji dokonano podziału działki Nr 305 i zostały utworzone nowe działki, tj.: - działka Nr 305/1 o powierzchni 2,1916 ha, - działka Nr 305/2 o powierzchni 0,0498 ha, - działka Nr 305/3 o powierzchni 0,1686 ha. Decyzją z dnia [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] podnosząc, iż wnioskodawcy nie byli i nie są stronami w sprawie podziału działki Nr 305, gdyż uprawnienie strony w takim postępowaniu przysługuje jedynie właścicielowi (współwłaścicielowi) bądź użytkownikowi (współużytkownikowi) wieczystemu działki. Na potwierdzenie swego stanowiska Kolegium przytoczyło treść orzecznictwa zawartego wyrokach sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, jak i poglądy doktryny prawa, wynikające z przytoczonych komentarzy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli C. i T. B. działający jako pełnomocnicy syna K. B. Stwierdzili, iż z decyzją Kolegium nie mogą się zgodzić, ponieważ zostały naruszone ich prawa. Podnieśli, iż twierdzenie Kolegium poparte orzecznictwem sądowym, jakoby właściciel nieruchomości nie miał interesu prawnego w podziale nieruchomości sąsiedniej, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym ich sprawy. Dalej stwierdzili, iż decyzja z dnia [...] zatwierdzająca plan podziału działki, ustala jednocześnie inny przebieg granicy pomiędzy ich nieruchomością a nieruchomością dzieloną. Skutkiem tego ich nieruchomość została zmniejszona o 7 arów. Dlatego nie można twierdzić, iż nie mają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności powołanej decyzji. Dalej podnieśli, iż z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż areał dzielonej działki stanowiącej własność I. M. został zawyżony o 7 arów i stanowi po dokonaniu podziału 2,41 ha, podczas gdy I. M. nabyła powyższą nieruchomość o obszarze 2,34 ha. Wynika to z aktu własności ziemi z 1975 r. Różnica powierzchni nie powinna powstać w wyniku podziału i łączny areał po podziale powinien wynosić dokładnie tyle, ile dzielona nieruchomość miała przed podziałem. Wnioskujący stwierdzili, iż podział został dokonany wadliwie, ponieważ zmieniono przebieg granicy pomiędzy ich nieruchomością, a nieruchomością dzieloną. Kwestionowana decyzja z dnia [...] nie została im nigdy, mimo zmiany granic, doręczona i do chwili obecnej nie została ujawniona. W tej sytuacji uważają, iż przysługują im pełne prawa strony w postępowaniu i słusznie żądają stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę decyzją z dnia [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia [...]. Powołując przepisy art. 28 k.p.a., art. 157 § 3 k.p.a. oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 w brzmieniu na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki) organ stwierdził, iż wnioskujący nie mają przymiotu strony w sprawie dotyczącej podziału działki, taki przymiot mają jedynie właściciele (współwłaściciele) bądź użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści działki. Tym samym przymiotu strony nie mają wnioskujący także w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki. Nie daje im przymiotu strony fakt, iż działka wnioskujących sąsiaduje z dzieloną działką, co najwyżej można stwierdzić, iż wnioskujący mają interes faktyczny, jednak nie mają interesu prawnego, który dawałby im przymiot strony w tym postępowaniu. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wniósł działający przez pełnomocników K.B., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] z uwagi na naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 28 k.p.a. Skarżący uważa, iż błędnie ustalono stan faktyczny, bowiem pominięto okoliczność zmiany przebiegu dotychczasowej granicy pomiędzy działkami nr 305 i nr 304, która to zmiana naruszyła prawo własności skarżącego. Wbrew twierdzeniom organów administracji skarżący posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości, ponieważ w wyniku podziału działki nr 305 uległa zmniejszeniu jego działka nr 304 o 7 arów. Ponadto podnosi, iż w przedmiotowej sprawie naruszone zostało również w sposób rażący prawo procesowe poprzez pozbawienie skarżącego możliwości udziału w postępowaniu bez winy strony, co wynika z niedoręczenia mu decyzji Burmistrza z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Sąd, dokonując oceny zaskarżonego aktu, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również zarzuty i wnioski, wprawdzie nie wskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Sprawa niniejsza dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 305, obręb P. o powierzchni 2,4100 ha, stanowiącej własność I.M. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż K.B. będący właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr 304 sąsiadującej z nieruchomością dzieloną nr 305, nie jest stroną postępowania podziałowego. Podkreślić należy, że pojęcie strony zostało określone w art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określanemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się powinien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości mógł wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia decyzji podziałowej i uczestniczyć w tym postępowaniu. Przedstawiony wyżej pogląd od dawna ugruntowany jest w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01, LEX nr 159259; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, LEX nr 82813; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1289/00). W przedmiotowej sprawie brak jest takiej normy prawnej, z której skarżący mógłby wywodzić swoje prawa do nieruchomości będącej przedmiotem podziału. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Sam fakt podziału nieruchomości sąsiednich nie miał żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponował skarżący. Argumenty podnoszone przez skarżącego wskazują na jego interes faktyczny, a nie prawny. Skarżący w dacie podziału nieruchomości nie miał żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, a podnoszona przez skarżącego okoliczność naruszenia jego prawa własności poprzez zmniejszenie w wyniku podziału sąsiedniej nieruchomości powierzchni działki, której jest właścicielem, nie daje mu praw strony w postępowaniu podziałowym. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. Nr 115, poz. 741 w brzmieniu na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki), podział nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W związku z tym bezzasadny jest zarzut skarżącego o pozbawieniu go możliwości udziału w postępowaniu bez winy strony na skutek niedoręczenia mu decyzji Burmistrza z dnia [...]. Skoro skarżący nie miał interesu prawnego w postępowaniu podziałowym to nie był strona tego postępowania, a zatem twierdzenie, iż został pozbawiony udziału w tym postępowaniu jest niesłuszne. Postępowanie podziałowe dotyczyło tylko działki nr 305 i nie dotyczyło działki nr 304 będącej własnością K.B.. W sytuacji podnoszonej przez skarżącego, gdyby w wyniku podziału doszło do zmiany granicy pomiędzy działkami nr 305 i nr 304, to możliwe byłoby ustalenie przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym w trybie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), w którym K.B. przysługiwałby przymiot strony postępowania. Jak wynika z akt sprawy oraz z pisma uczestnika postępowania I.M. z dnia 4 marca 2009 r., postępowanie rozgraniczeniowe w przedmiotowej sprawie toczyło się przed Burmistrzem a następnie przez sądem powszechnym i zostało prawomocnie zakończone (postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II Ca 237/08). W tych okolicznościach zarzuty podnoszone w skardze przez skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.