II SA/Lu 813/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej [...] po rozpoznaniu wniosku D. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby orzeczonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zmianami) – utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję . W uzasadnieniu podał, że z materiałów zebranych w sprawie wynika, że dnia [...] maja 2003r. na terenie przejścia granicznego w T. funkcjonariusze Straży Granicznej dokonali powtórnej kontroli granicznej samochodu m-ki Volkswagen LT 28 Nr rej. [...], którym podróżowali obywatele Białorusi: A. K., S. B., V. H. oraz obywatelka Rosji T. M. Kontrola ta ujawniła wyroby w postaci kosmetyków i 220 par obuwia sportowego o wartości szacunkowej 130 336 zł. Pierwotnej odprawy celnej tego pojazdu dokonywał osobiście D. C., co potwierdził podpisem na obiegowej karcie kontrolnej. Podróżujący samochodem zeznali, że kontrola celna przebiegała bardzo szybko i polegała na otwarciu bocznych prawych i tylnych drzwi i zajrzeniu na chwilę do wnętrza pojazdu. Większość towarów leżała w miejscach łatwo dostępnych na widoku, przykryte jedynie kocami i ujawnienie ich nie było trudne. Okoliczności powyższe potwierdzili w swoich zeznaniach funkcjonariusze Straży Granicznej, dokonujący powtórnej kontroli pojazdu, z których wynika, że po zajrzeniu do wnętrza pojazdu zauważyli koce , a po ich odkryciu znaleźli kartonowe pudełka. Z powyższych okoliczności wynika, że ilość i sposób ukrycia przewożonego towaru i jego sposób ułożenia w pojeździe wskazywała, że każdy funkcjonariusz celny, nawet z niewielkim doświadczeniem i praktyką mógł i powinien go zauważyć. Powyższy stan faktyczny wskazuje na nierzetelne wykonywanie przez skarżącego obowiązków służbowych. Został on mianowany do służby przygotowawczej [...] listopada 2002r., przeszedł wstępne przeszkolenie praktyczne przez okres 6 miesięcy. W tym okresie miał możliwość zapoznania się z pracą oddziału, w którym pełnił służbę, dokumentami i ich obiegiem a także ze skrytkami konstrukcyjnymi poszczególnych marek pojazdów, w których mógł być przemycany towar podlegający zakazowi przywozu bądź ograniczeniom przywozowym. Dokonywał wspólnych odpraw pojazdów, podróżnych, wymierzał mandaty karne i brał udział w ujawnianiu towarów zajętych do spraw karanych. Dysponował zatem odpowiednią widzą, aby w przedmiotowym przypadku ujawnić nielegalny przewóz towaru tym bardziej, że znajdował się on w miejscach łatwo dostępnych i skontrolowanie nie wymagało szczególnych umiejętności, użycia specjalistycznego sprzętu bądź odpowiednich warunków. Każdy bowiem, a tym bardziej funkcjonariusz celny będący funkcjonariuszem publicznym, z uwagi na specyfikę i charakter funkcji jaką pełni, powinien przejawiać własną inicjatywę oraz przezorność wykonując swoje obowiązki służbowe, wykazać dużą odpowiedzialność i sumienność zwłaszcza, gdy będąc w służbie przygotowawczej podlega okresowym ocenom na podstawie których podejmowana jest decyzja o dalszym jego zatrudnieniu. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz mając na uwadze fakt, że do podstawowych obowiązków funkcjonariusza celnego należy wykonywanie czynności z zakresu dozoru celnego i kontroli celnej w sposób rzetelny i bezstronny, sprawnie i terminowo – Dyrektor Izby Celnej utracił zaufanie do skarżącego co uzasadniało zwolnienie go ze służby. Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył D. C. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 26 ust. 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz przepisów postępowania – art. 7 i 8 kpa. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga na powyższe nie została rozpoznana przed dniem 1 stycznia 2004r. i po tej dacie podlega rozpoznaniu – stosownie do art. 97 § 1 ustawy do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa materialnego oraz przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 , poz. 802 ze zmianami). Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku zaistnienia innej niż określone w pkt 1-9 ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, przy czym zwolnienie to może nastąpić po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych. Użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 26 pkt 10 ww. ustawy zwrotu "może zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, który wynika z treści art. 7 kpa. Z ustaleń dokonanych przez organy celne wynika, że D. C. w dniu [...] maja 2003 r. dokonał odprawy celnej samochodu VW nr rej. [...] potwierdzając ten fakt swoim podpisem na karcie obiegowej pojazdu. Powtórna kontrola tego pojazdu dokonana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wykazała przewóz kosmetyków i obuwia sportowego na kwotę 130.336 zł. Załączona dokumentacja fotograficzna samochodu wskazuje, że towar znajdował się wewnątrz pojazdu w kartonach tekturowych przykrytych kocami. W świetle powyższych okoliczności Dyrektor Izby Celnej zasadnie uznał, że funkcjonariusz D. C. nierzetelnie wykonał swoje obowiązki służbowe, a ocena ta nie przekracza granicy swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa i zasługiwała na aprobatę sądu. Funkcjonariusz celny D. C. pozostawał w służbie celnej od [...] listopada 2002r. , przeszedł wstępne przeszkolenie praktyczne w celu zapoznania z podstawowymi obowiązkami funkcjonariusza celnego, dokonywał samodzielnych odpraw celnych. Niewątpliwie przez okres 6 miesięcy – do dnia przedmiotowej odprawy – nabył odpowiednią wiedzę i umiejętności, aby prawidłowo skontrolować przedmiotowy samochód i ujawnić nielegalnie przewożony towar. Od funkcjonariusza celnego wymagana jest szczególna sumienność, odpowiedzialność i wnikliwość przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. Pozostawał on ponadto w służbie przygotowawczej, w czasie której winien wykazać i potwierdzić wszystkie te przymioty. Wykazana w trakcie postępowania nierzetelność w wykonywaniu obowiązków uzasadniała - zdaniem Sądu – utratę przez Dyrektora Izby Celnej zaufania do niego, a w konsekwencji decyzję o zwolnieniu ze służby. Należy także podkreślić, że Dyrektor Izby Celnej przed podjęciem decyzji zaciągnął opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych. W świetle powyższych rozważań skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.