II SA/Lu 813/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o stwierdzeniu wykonania nałożonego obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 września 2007r. Nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2007 r. Nr [...] wydaną na postawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) stwierdzającą wykonanie przez S. M. "D." w P. nałożonego na nią decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. Nr [...] obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w P. przy ul. W. 9 do stanu zgodnego z prawem poprzez sporządzenie i przedstawienie odpowiednich dokumentów. Jednocześnie organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych przez inspektorów PINB w dniu 2 lutego 2007 r. stwierdzono, że na działkach nr ewid. 502/8 i 502/48 w P. znajduje się budynek wielorodzinny, do którego dobudowany jest budynek gospodarczo -garażowy, składający się z trzech części: "A" o wymiarach 4,80 x 6,90 m i wysokości 2,50 m przeznaczonej na garaż, "B" o wymiarach 6,90 x 6,35 m i wysokości 2,30 przeznaczonej na pomieszczenie gospodarczo - garażowe oraz "C" o wymiarach 2,05 x 6,90 m stanowiącej wiatę pomiędzy częścią "A" i "B". S. M. "D." dokonała w dniu 1 września 2006 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszenia robót budowlanych polegających na: modernizacji (remoncie) istniejącego budynku gospodarczego przylegającego do ściany szczytowej budynku mieszkalnego od strony ul. W. 9 poprzez wymianę pokrycia dachowego, drzwi zewnętrznych i poprawie ścian zewnętrznych zgodnie z kolorystyką elewacji całego budynku. Podczas realizacji ww. inwestycji wykonano: w części "A" - do istniejących ścian blaszanych dostawiono ścianę zewnętrzną z betonu komórkowego o grubości 12 cm. Wymieniono również pokrycie dachowe. - w części "B" - do istniejących ścian blaszanych dostawiono ścianę zewnętrzną z betonu komórkowego grubości 24 cm oraz od strony wiaty "C" ścianę grubości 12 cm. Przesunięto równocześnie ścianę od strony parkingu o ok. 1 m w celu zlicowania jej ze ścianą budynku wielorodzinnego. Wymieniono pokrycie dachowe oraz wymieniono drzwi zewnętrzne. Roboty budowlane wykonywane były w 2006 r. Uznając, że inwestor odstąpił od warunków zgłoszenia, decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. Nr [...] PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego nakazał S. M. "D." wykonanie czynności wskazanych w decyzji w celu doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczo - garażowego, usytuowanego w P. przy ul. W. 9 do stanu zgodnego z prawem poprzez dostarczenie do PINB w terminie do 30 kwietnia 2007 r.: 1. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 3. dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. pkt 2 Prawa budowlanego, tj. inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wraz z niezbędnymi rysunkami i opinią techniczną stwierdzającą, że obiekt został wykonany zgodnie z warunkami technicznymi i prawem. Działając w trybie nadzoru, organ II instancji poddał kontroli administracyjnej decyzję PINB z dnia 12 lutego 2007 r. Nr [...] i decyzją z dnia 20 sierpnia 2007 r. Nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wobec braku odwołania decyzja ta stała się ostateczną. Rozpatrując odwołanie od decyzji PINB z dnia 28 maja 2007 r. Nr [...], stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. Nr [...], nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczo - garażowego zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w P. przy ul. W. 9, do stanu zgodnego z prawem poprzez sporządzenie i przedłożenie odpowiednich dokumentów Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji I instancji z dnia 12 lutego 2007 r. Nr [...] należało ją uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. S. M. "D." w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie sprecyzowaną co do wniosków. Skarga podnosi, iż sprawa przedmiotowej inwestycji jest już zakończona, ponieważ S. wykonała roboty. Zdaniem strony skarżącej jest niezasadne, aby do sprawy już zamkniętej i zakończonej zgłoszeniem wykonania robót budowlanych wracać, poddawać weryfikacji i narażać S. na dodatkowe koszty. Decyzja organu I instancji z dnia 28 maja 2007 r. jest tylko stwierdzeniem faktycznego wykonania obowiązku. Strona skarżąca podnosi, że od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2007 r. (stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i uważa, iż do czasu rozpatrzenia tego odwołania zaskarżona w niniejszej sprawie decyzji WINB z dnia 7 września 2007 r. nie powinna być wydawana, lecz postępowanie powinno ulec zawieszeniu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono przy tym, że odwołanie strony skarżącej od decyzji WINB z dnia 28 maja 2007 r. stwierdzającej nieważność decyzji PINB z dnia 12 lutego 2007 r. nie zostało przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uwzględnione i decyzja ta (z dnia 28 maja 2007r.) została utrzymana w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności, o ile zarzuca przedwczesne wydanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonej decyzji. Uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą wykonanie przez stronę skarżącą obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia 12 lutego 2007 r., organ II instancji przyjął, że w odniesieniu do tej ostatniej decyzji stwierdzono nieważność i tym samym została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania zaskarżonej decyzji (7 września 2007 r.) decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji PINB z dnia 12 lutego 2007r. nie miała przymiotu ostateczności. W dniu 6 września 2007 r. wpłynęło bowiem do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od niej S. M. "D." w P. skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie jest zatem prawdziwe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż od decyzji o stwierdzeniu nieważności z dnia 20 sierpnia 2007 r. nie wniesiono odwołania, wobec czego stała się ona ostateczną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tę decyzję dopiero w dniu 3 października 2007 r. Tym samym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja PINB z dnia 12 lutego 2007 r., o nałożeniu na stronę skarżącą obowiązku wykonania określonych czynności pozostawała w obrocie prawnym, co oznacza, że aktualne było również orzekanie w przedmiocie stwierdzenia wykonania tego obowiązku w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Należy się przy tym zgodzić ze stroną skarżącą, iż postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w sprawie z odwołania M. L. od decyzji organu I instancji z dnia 28 maja 2007 r. należało zawiesić. W sytuacji bowiem, gdy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 12 lutego 2007 r., zawieszenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie byłoby racjonalne i uzasadnione w świetle unormowania art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 kpa. Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu na uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jednak tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa jest przy tym zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że zachodziły powyższe przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają bowiem charakter wyjątkowy. Zasadą powinno być orzekanie co do istoty sprawy. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, to ma obowiązek orzec co do istoty sprawy. Jeżeli zaś nie jest dopuszczalne w danej sprawie prowadzenie postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcie sprawy decyzją, to organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wykazuje istnienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 138 § 2 kpa, przez co narusza zarówno ten przepis jak też art. 107 § 1 i 3 kpa (w zakresie niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając ponownie sprawę, organ odwoławczy winien oczywiście uwzględnić fakt uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji PINB z dnia 12 lutego 2007 r. W tej sytuacji, wobec wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, orzekanie o stwierdzeniu wykonania wynikającego z niej obowiązku, stało się bezprzedmiotowe i postępowanie pierwszej instancji w tym przedmiocie winno ulec umorzeniu w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z przytoczonych wyżej względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.