II SA/Lu 814/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych zasiłków celowych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1kpa oraz art. 8ust.1pkt.1, art. 39ust.1, art.48ust.4, art.98 i art.104ust.1i3 w zw. z art. 6pkt.16 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J. C. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia z dnia [...]., Nr [...] Organ I instancji orzekł o zwrocie przez J. C. kwoty [...]zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń w postaci zasiłków celowych oraz zakupu posiłków barowych z okres od 1 maja 2004r. do 5 maja 2006r. ustalając, że J. C. wnosząc o przyznanie tych świadczeń nie ujawnił, że pobiera rentę rodzinną w wysokości znacznie przekraczającej kryterium dochodowe wynoszące [...]zł. Organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu niższego. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J.C., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżący przyznał, że pobiera rentę rodzinną z [...] wraz z dodatkiem dla sieroty zupełnego w łącznej wysokości [...]zł, ale w jego przekonaniu MOPR wiedział o rencie, ponieważ skarżący ubiegał się równocześnie w ZUS o rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz o rentę socjalną i była prowadzona korespondencja pomiędzy tymi organami. Poza tym skarżący podniósł, że obecnie nie jest w stanie zwrócić organowi jednorazowo kwoty [...]zł, ponieważ znajduje się w trudnej sytuacji materialnej: jest chory i w związku z tym ponosi znaczne wydatki na leczenie, a ponadto uiszcza bieżące opłaty (czynsz, gaz, rata w banku), a także spłaca na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej nienależnie pobrany zasiłek stały. W ocenie skarżącego zwrot pobranych zasiłków celowych zmusi go do występowania do Ośrodka o przyznanie kolejnych zasiłków celowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz.593 ze zm.), stanowiąc, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2ust.1). Ze względu na to, że pomoc społeczna finansowana jest ze środków Skarbu Państwa przyznawanie świadczeń powinno być dokonywane ze szczególną ostrożnością, po wnikliwym zbadaniu sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o taką pomoc. Zarówno aktualna, jak i poprzednio obowiązująca ustawa zawierają szereg przepisów mających na celu zapobieżenia nadużywaniu prawa do pomocy społecznej. Jednym z nich jest obowiązek niezwłocznego informowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. (art. 109 nowej ustawy i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990r.) Pobieranie świadczeń z pomocy społecznej pomimo zmiany sytuacji materialnej lub osobistej strony powoduje, że świadczenia te stają się świadczeniami pobranymi nienależnie (art. 6pkt.16 obowiązującej ustawy) i podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny (art. 98). Również świadczenia uzyskane na podstawie przedstawionych we wniosku nieprawdziwych informacji podlegają zwrotowi. O powyższym obowiązku skarżący J. C. był pouczany w uzasadnieniach decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej przyznających mu zasiłki celowe. W tej sytuacji składając kolejne wnioski o przyznanie świadczeń powinien on był ujawnić organowi pomocy społecznej o przyznanej (począwszy od dnia 1 marca 2004r.) decyzją KRUS z dnia [...]., znak: [...] rencie rodzinnej wraz z dodatkiem. W aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego, że skarżący poinformował Ośrodek Pomocy Rodzinie o pobieranej rencie; wbrew zarzutom skargi, materiały sprawy nie potwierdzają również, żeby Ośrodek wiedział o tym z urzędu. Zatajenie tej okoliczności dawało podstawy do wydania przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 106ust.5 ustawy o pomocy społecznej decyzji z dnia [...] ., znak: [...] uchylającej własne decyzje wydane w latach 2004-2006 przyznające skarżącemu zasiłki celowe, a następnie decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych na ich podstawie świadczeń. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem obowiązujących przepisów. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu błędów w wyliczeniu kwoty podlegającej zwrotowi, zaś skarżący nie podniósł zarzutów co do jej wysokości. Ubocznie należy wyjaśnić, że obowiązująca ustawa wychodząc naprzeciw osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji przewiduje możliwość odstąpienia od nakazania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na wniosek osoby zainteresowanej. Ocena zasadności takiego żądania pozostawiona jest jednak uznaniu właściwego organu pomocy społecznej, który rozpoznaje wniosek w odrębnym postępowaniu. (art. 104ust.4). Ponadto organ ma również możliwość rozłożenia wymaganej kwoty na raty, o czym poinformował skarżącego. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zaś skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.12700.