II SA/Lu 814/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...o odmowie nałożenia na M. R. – F. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy wykonanym utwardzeniu powierzchni gruntu działki budowlanej nr ... położonej w obrębie 2- J. gmina O. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. A., właściciela sąsiedniej działki nr ...., który podnosił, że wody opadowe na skutek utwardzenia działek nr ...są kierowane na jego działkę, dlatego żąda, by właściciel tych działek zagospodarował wody opadowe we własnym zakresie. Organ ustalił, że działka nr ... jest własnością rodziców M. R. – F. tj. K. i W. R. W. R. dokonał w dniu 5 marca 2012r. zgłoszenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki nr ...kostką betonową (plac o pow. 51,5 m2 i dwa pasy dojazdowe z płyt ażurowych o pow. 23,4m2). Podczas oględzin w dniu 19 kwietnia 2012r. stwierdzono, że utwardzona została także część działki nr ..., co jest technicznie i funkcjonalnie związane z utwardzeniem na działce nr ...Utwardzenie zostało wykonane z kostki betonowej i składa się z powierzchni w kształcie prostokąta (od strony drogi) o wym. 4, 03 x 10,76 m i usytuowane jest w całości na działce nr ..., natomiast na działce nr ...wykonano utwardzenie w postaci dwóch pasów betonowych ażurowych o szerokości 0,6 m - skrajny pas utwardzenia zlokalizowany jest w odległości 4,68 m od granicy z działką nr ... J. A. Na działce nr ... pod utwardzonymi pasami ułożone zostały rury (usytuowane prostopadle do budynku mieszkalnego), które odbierają wody opadowe z części dachu budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce gruntu nr ... Wody opadowe są odprowadzane na działkę nr ... na nieutwardzony teren o pow. ok. 117m2 (pas zieleni o wymiarach 25 x 4, 68 m usytuowany pomiędzy działkami nr ...). Ponadto pomiędzy działkami nr ... usytuowane jest ogrodzenie na cokole betonowym, które jest wyniesione ponad poziom terenu od 10 cm do 15 cm. Organ ustalił, że naturalny spadek terenu jest w kierunku północno - wschodnim tj. w kierunku działki nr ..., co wynika z rzędnych terenu wskazanych na mapie sytuacyjno - wysokościowej (wynoszą one 161.50 m od strony drogi do 160.00 m n.p.m. na wysokości końcowego odcinka pasów ażurowych). Organ stwierdził, że utwardzenie na działce nr ... zostało wykonane w 2012r. bez wymaganego zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia, uzasadnione było zatem wszczęcie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 tej ustawy. Badając sprawę w zakresie zgodności inwestycji z przepisami budowlanymi, organ zasadnie stwierdził, że dokonane utwardzenie nie narusza tych przepisów, w szczególności § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - ułożenie kostki brukowej na działce nr ... nie spowoduje spływu wód opadowych na działkę nr ..., gdyż wody opadowe będą gromadzone na nieutwardzonym terenie stanowiącym część działki nr ... o pow. 117 m2 (szerokości 4, 68 m), zlokalizowanym pomiędzy utwardzeniem a cokołem ogrodzenia usytuowanego na granicy działki nr ..., który jednocześnie zabezpiecza spływ wód na działkę sąsiednią, a taki sposób odprowadzania wody opadowej jest dopuszczalny w § 28 rozporządzenia. Z tego powodu organ I instancji odmówił nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, a organ odwoławczy podzielił to rozstrzygnięcie ustalając dodatkowo, że działki nr ... są przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego symbolami B i PS jako teren budowlany i pastwiska o kategorii gruntu rolniczego V, należącej do kompleksu przydatności rolniczej zbożowo - pastewnego słabego i w ocenie organu odwoławczego nie było podstaw do wykonania szczegółowego badania geologicznego gruntu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. A., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że nie brał udziału w oględzinach w dniu 19 kwietnia 2012r., pomimo iż ze względu na opiekę nad chorą matką wnosił o zmianę ich terminu, co podważa wyniki tych oględzin. Jego zdaniem rury usytuowane pod utwardzonymi pasami odbierają wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego na działce nr ..., natomiast pozostałe wody opadowe odprowadzane są na działkę skarżącego. Wskazana przez organ powierzchnia nieutwardzona, służąca - zdaniem organu - odbieraniu wody opadowej jest jedynie szacunkowa i nie można stwierdzić jednoznacznie, że jest to powierzchnia wystarczająca; skarżący uważa, że zagrożenie zalewaniem jego działki jest więc realne. Skarżący podnosił, iż błędnie ustalono wysokość ogrodzenia pomiędzy działkami nr ..., bowiem przy utwardzaniu dokonano nasypów ziemi, zatem wysokość ogrodzenia jest różna na całym pasie i poziom jej ukształtowania może wskazywać na zagrożenie działki skarżącego zalaniem. Organ powinien był ocenić zagrożenie na podstawie szczegółowego badania geologicznego. Zdaniem skarżącego organ powinien również rozważyć zastosowanie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nakazać wykonanie odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej na działkę własną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Ocena legalności zrealizowanych robót budowlanych dokonywana jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 28 ustawy roboty budowlane można rozpocząć zasadniczo na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę albo po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi, o ile organ ten nie wyrazi sprzeciwu w terminie 30 dni. Ustawa określa szczegółowo, jakie rodzaje robót budowlanych wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a jakie wymagają jedynie zgłoszenia; pozostała, niesklasyfikowana grupa robót może być natomiast wykonywana bez konieczności informowania o nich właściwego organu. Uchybienie obowiązkowi uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, w razie niemożliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, skutkuje nakazem rozbiórki (w przypadku budowy obiektu budowlanego: rozbudowy, przebudowy, nadbudowy, art. 48 i 49 b ustawy) lub nakazaniem zaniechania dalszych robót budowlanych, doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (w przypadku innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, art. 51 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy). Bezspornie właściciele działki nr ... dokonali na tej działce utwardzenia terenu w postaci dwóch pasów betonowych ażurowych o szerokości 0,6 m i długości 25 m - bez wymaganego - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy - zgłoszenia. Zasadnie więc organ wszczął postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – wykonanie utwardzenia gruntu należy do innych robót budowlanych, niż określone w art. 49 b ustawy (art. 51 ust. 7 ustawy). Badając zgodność przedmiotowej inwestycji z obowiązującymi przepisami zasadnie organ uznał, że dokonane utwardzenie spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczące uzbrojenia technicznego działki i odprowadzania wód powierzchniowych. Zgodnie z § 28 tego rozporządzenia, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (ust. 1). W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (ust.2), a dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione (§ 29). W niniejszej sprawie podczas oględzin w dniu 19 kwietnia 2012r. (k.39 akt admin.) ustalono, że na działce nr ... nie ma sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, ale wody opadowe z tej działki spływają naturalnie na nieutwardzony teren na tej działce, ciągnący się wzdłuż betonowych utwardzonych pasów ażurowych - o długości 25 m i szerokości 4, 68 m mierzonej od ogrodzenia pomiędzy działką nr ...i działką nr ... do skrajnego pasa, jednocześnie ani podczas tych oględzin, ani w toku postępowania nie stwierdzono zalewania działki skarżącego nr .... Ustalenia te - zdaniem Sądu - stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że działka nr ..., pomimo dokonanego bez wymaganego zgłoszenia utwardzenia terenu, spełnia wymagania określone w § 28 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzasadnione było wydanie zaskarżonej decyzji. Ewentualne zagrożenie zalewaniem działki skarżącego, na co on wskazuje, wynikające z utwardzenia działki nr ... i naturalnego spływu wód opadowych z tej działki w kierunku jego działki nr ..., nie jest natomiast wystarczającą przesłanką do nakazania przez organ nadzoru budowlanego wykonania określonych robót na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Stwierdzenie zmiany stosunków wód na gruncie i podjęcie ewentualnych czynności zapobiegających szkodom (rozumianym szeroko, również jako zagrożenie) możliwe jest bowiem w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne. Organy architektoniczne i organy nadzoru budowlanego mają natomiast jedynie obowiązek sprawdzenia zgodności inwestycji z przepisami prawa budowlanego, w tym w szczególności z warunkami techniczno – budowlanymi, a takie w niniejszej sprawie zostały zachowane. Skoro zatem na działce nr ..., pomiędzy betonowymi ażurowymi pasami a ogrodzeniem przy granicy z działką skarżącego nr ..., na całej długości tych pasów, znajduje się nieutwardzony teren o szerokości prawie 5 m, przeznaczony do odprowadzania wód opadowych z działki nr ..., to okoliczność, iż wskazana przez organ powierzchnia tego terenu jest jedynie szacunkowa oraz że wysokość cokołu ogrodzenia nie jest jednakowa na całej długości ogrodzenia, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, a zarzut nieprzeprowadzenia przez organ opinii geologicznej jest nieusprawiedliwiony. Nie czyni przy tym wadliwymi ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie oględzin w dniu 19 kwietnia 2012r. okoliczność, że skarżący w tych oględzinach nie brał udziału. Jak wynika z akt sprawy, skarżący o terminie oględzin był zawiadomiony, a oświadczając, że nie może wziąć w nich udziału nie wniósł o wyznaczenie innego terminu ich przeprowadzenia (notatka służbowa, k. 32 akt admin.), ponadto przed wydaniem decyzji zapoznał się on ze zgromadzonym materiałem dowodowym (k.43 akt admin.) nie zgłaszając zastrzeżeń do ustaleń dokonanych podczas oględzin. Wbrew zarzutom skargi, organ prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy nie był uprawniony do oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 66 ustawy - postępowanie w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 jest bowiem odrębnym postępowaniem. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych, podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270).