II SA/Lu 816/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Lu 816/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ drugiej instancji, po rozpatrzeniu odwołania D.G., decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję, wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, a na mocy upoważnienia Burmistrza, z dnia [...] lipca 2004 r. o przyznaniu D.G. pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w miesiącu lipcu 2004 r. w wysokości 20 zł, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na ustalenie, że skarżący dotychczas korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, gdy wniosek wszczynający niniejsze postępowanie administracyjne w istocie został oparty okolicznościach realizujących pojęcie zaspokojenia podstawowych potrzeb dla godnego życia. Jednak zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, a zatem nie jedynie sytuacja materialna i rodzinna samego zainteresowanego ma rozstrzygające znaczenie dla oceny prawnej racji zgłoszonego żądania, lecz podlegają w pełni zasadnie rozważeniu i uwzględnieniu finansowe możliwości organu w aspekcie skali zgłaszanych potrzeb ze strony innych zainteresowanych w obszarze terytorialnej właściwości całej gminy. W konsekwencji przyznanie zainteresowanemu zasiłku celowego w miesiącu lipcu 2004 r. w kwocie 20 zł, niewątpliwie skromnej, w kontekście sytuacji jego samego, w szczególności zdrowotnej oraz obszaru rzeczywistego realizowania przez zainteresowanego omawianą kategorią świadczenia wymogu podejmowania szerokiego zakresu działań dla pozyskania finansowej samodzielności nakładem własnych starań, przede wszystkim stosownie do realiów lokalnego rynku pracy, jego specyfiki, a także przy rozważeniu istotnie ograniczonych środków finansowych na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w skali całej gminy, podlega jurydycznie zasadnie kwalifikacji, jako w wielkości adekwatnej, mieszczącej się w tych konkretnych okolicznościach w granicach uznania administracyjnego. Dodatkowo akcentował organ rozstrzygający brak ze strony zainteresowanego rzeczywistej woli współpracy dla właściwego zrealizowania zadań stanowionych dla pomocy społecznej, skoro nie podaje w sposób wyczerpujący wszystkich niezbędnych informacji i nie składa dokumentów, pozwalających prawidłowo, wyczerpująco określić zakres zasadnych potrzeb zainteresowanego. Takie działania stanowią samodzielną przesłankę dla ograniczenia, a nawet odmowy żądanych świadczeń z pomocy społecznej. Zakwestionował, przy ocenie rozmiaru potrzeb bytowych zainteresowanego, posiadanie telefonu i ponoszenie dla jego utrzymania opłat. Ubocznie podważał zasadność odmowy ze strony zainteresowanego rozważanym świadczeniem z pomocy społecznej podjęcia oferowanego zatrudnienia. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył D.G., wnosząc o uchylenie obu decyzji powziętych w toku instancji. W uzasadnieniu wskazywał na brak dobrej woli i szacunku ze strony właściwych organów administracji dla jego trudnych warunków życiowych, a w konsekwencji też sytuacji materialnej, które nadto nie wykazują należytej aktywności dla zrealizowania zgłaszanych żądań w ramach ustawowego obowiązku udzielania potrzebującym pomocy społecznej w oczekiwanym przezeń zakresie, jego zdaniem niezbędnym. Przypisywał priorytetowe znaczenie niekwestiowanemu wymogowi podnoszenia kwalifikacji, wobec trudnej sytuacji na rynku pracy w regionie, dużej konkurencji wśród kandydatów do zatrudnienia i rosnących wymagań ze strony potencjalnych pracodawców. Stawiany wymóg podejmowania zajęć dorywczych oceniał jako legalizowanie pracy w warunkach naruszenia prawa. Podważanie konieczności kontaktów telefonicznych, jego zdaniem wręcz koniecznych dla rzeczywistej możliwości poszukiwania odpowiadającego kwalifikacjom zatrudnienia, oceniał jako pozbawione zasadnych podstaw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując ocenę prawną wraz z leżącą u jej podstaw argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badana decyzja objęta skargą ten rozstrzygający wymóg realizuje. Jurydycznie prawidłowo rozstrzygający organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji wyraża stanowisko o uznaniowym charakterze świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, stanowionego mocą art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zatem dla przesądzenia prawnej racji żądania zainteresowanego jego uzyskaniem organ rozstrzygający ma obowiązek rozważenia z jednej strony sytuacji rodzinnej i materialnej zainteresowanego w aspekcie realnych zdolności do ich samodzielnego zaspokojenia z pominięciem środków publicznych przy przyjęciu za rozstrzygające kryterium zobiektywizowanych standardów najwyższej staranności, z drugiej zaś rozmiar potrzeb dla udzielenia pomocy społecznej w postaci omawianej kategorii świadczenia osobom w trudniejszym jeszcze położeniu, pozbawionym przymiotu samodzielności, także finansowej z przyczyn wykraczających poza zakres standardów najwyższej staranności, przy konieczności zachowania granic wyznaczonych skromnymi środkami finansowymi pozostającymi w dyspozycji organu celem realizacji zadań w tej materii, opartej na uznaniu administracyjnym. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organ sytuację skarżącego z całą wnikliwością zbadał w zakresie wszystkich istotnych okoliczności, w sposób wyczerpujący, czyniąc zadość dyspozycji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. gdy na samym zainteresowanym dodatkowo spoczywał ustawowy oblig współdziałania z organem dla należytego wykazania wywodzonych przezeń twierdzeń, stanowiony w art. 4 ustawy o pomocy społecznej, przywoływanej wyżej, któremu skarżący nie uczynił należycie zadość w kontekście wykazania złego stanu zdrowia w stopniu istotnie uniemożliwiającym podjęcie proponowanego zatrudnienia. W dalszej kolejności prawidłowo też organ rozstrzygający z przeprowadzonej analizy zgromadzonego materiału wyprowadził konkluzję, iż aktualna sytuacja skarżącego nie wymaga przyznania pomocy społecznej w postaci żądanego zasiłku celowego o uznaniowym charakterze w kwocie w pełni pokrywającej oczekiwania zainteresowanego, skoro jego wiek, stan zdrowia, w aspekcie zdolności podjęcia oferowanego zatrudnienia dla uzyskiwania dochodów celem zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych, pozwalają skarżącemu realnie przyczynić się dla samodzielnego zapewnienia ich zaspokojenia, a w konsekwencji nie podlega jurydycznej ocenie, w ramach uznania administracyjnego, jako wymagająca udzielania pomocy w pełnym żądanym zakresie, w postaci zasiłku celowego z pierwszeństwem przed innymi zainteresowanymi, gdy ponownie odwołać się do rozstrzygającego kryterium zobiektywizowanego miernika najwyższej w danych warunkach staranności dla pozyskania ekonomicznej samodzielności w niezbędnym, a koniecznym zakresie. Natomiast stanowisko skarżącego, w sposób pozbawiony jurydycznej racji, bazuje na oczekiwaniu uzyskania zatrudnienia satysfakcjonującego materialnie i ambicjonalnie, gdy te elementy kryteriów realizowania aktywności zawodowej , ze wszech miar pożądane, mogą podlegać przyjęciu za rozstrzygające dopiero przy wyczerpaniu uprzednio możliwości zatrudnienia poniżej wskazanych oczekiwań, a pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, dając możność dalszego poszukiwania odpowiedniej do wymagań i wykształcenia pracy, w kontekście jurydycznej zasadności świadczenia pomocy społecznej z publicznych środków. W pełni podlega też podzieleniu jurydyczne stanowisko organu, leżące u podstaw zaskarżonej decyzji, kwalifikujące odmowę podjęcia oferowanej pracy, jako realizującą hipotezę art. 11 ust. 2 omawianej ustawy o pomocy społecznej, a niezasadnej. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w toku procedowania w administracji, stanowczo brak podstaw, by odmowa podjęcia proponowanego zatrudnienia znajdowała obiektywnie zasadną rację czy to w stanie zdrowia skarżącego, czy to wobec jego udziału w zajęciach w ramach kursu dla podwyższenia zawodowych kwalifikacji. Nie kwestionując zasadności podnoszenia kwalifikacji dla pozyskania satysfakcjonującego zatrudnienia, na skarżącym, ubiegającym się o finansową pomoc z publicznych środków, spoczywa bezwzględny oblig wyczerpania ze swej strony wszelkich dostępnych form dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych w ramach obowiązującego porządku prawnego, któremu wyraz dał ustawodawca, wprowadzając rygor statuowany przepisem art. 11 ust. 2 przytaczanej już wyżej ustawy o pomocy społecznej, przewidujący nawet odmowę przyznania pomocy społecznej przy zrealizowaniu jego hipotezy, pozwalający w kontekście wykładni logicznej na zasadne ograniczenie przyznawanego świadczenia z pomocy społecznej, co prawidłowo przesądził w sposób pozytywny organ rozstrzygający, zważywszy obiektywnie niezasadną odmowę podjęcia oferowanego zatrudnienia, choćby jednorazowo oraz brak należytego współdziałania skarżącego z organem dla prawidłowego zrealizowania celów pomocy społecznej, gdy zważyć dysponowanie publicznymi środkami, ustawowo reglamentowanymi w badanym stanie prawnym uznaniem administracyjnym. Konkludując, przyznana kwota w skali miesiąca lipca 2004 r., jakkolwiek niesatysfakcjonująca z punktu widzenia oczekiwań skarżącego dla zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, podlega stanowczo jurydycznej kwalifikacji, jako leżąca w granicach administracyjnego uznania o przymiocie adekwatności do sytuacji samego zainteresowanego, nie wykazującego w pełni ustawowo wymaganej aktywności czy to dla poprawy swego statusu materialnego w sposób samodzielny, czy to dla wyczerpania procedowania administracyjnego w sprawach z zakresu pomocy społecznej celem zweryfikowania wszystkich twierdzeń skarżącego znaczących dla jurydycznej kwalifikacji jego rzeczywistej sytuacji życiowej i materialnej, gdy zważyć aspekt istotnie ograniczonych funduszy organu dla realizacji zadań z zakresu omawianej uznaniowej materii w skali mieszkańców obszaru całej gminy przy zgłaszanych potrzebach, a hierarchizowanych według zobiektywizowanych kryteriów stanowionych dla standardów najwyższej staranności. Z tych względów wobec jurydycznej niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.