II SA/Lu 817/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Burmistrz O. L., po rozpoznaniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2009r., odmówił przyznania D. G. zasiłku celowego na opłacenie zaległej faktury [..] w kwocie 127,89 złotych za energię elektryczną. Organ administracji w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 12 sierpnia 2009r. i posiadaną dokumentację ustalił, że D. G. jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma ustalony lekki stopień niepełnosprawności na stałe, bez prawa do renty. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o wielkości 1,1955 ha przeliczeniowych, z którego dochód wynosi 247, 47 złotych i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż w miesiącu lipcu 2009 r. w którym był wyznaczony termin płatności wspomnianej faktury, D. G. otrzymał pomoc z ośrodka w łącznej wysokości 698,13 zł (decyzja nr [....] w kwocie 50,00 zł, decyzja nr OPS.8121-595/09 w kwocie 21,00 zł, decyzja nr [...] w kwocie 427,13 zł, decyzja nr [...] w kwocie 200,00 zł). Przyznano mu także zasiłek okresowy w kwocie 114,77 zł. Organ wskazał również, iż w okresie od stycznia do lipca 2009r. udzielono wnioskodawcy wsparcia finansowego na uregulowanie należności za energię elektryczną w formie: zasiłków celowych: w kwocie 250 zł przyznanego decyzją z dnia [...], w kwocie 211,72 zł na opłacenie faktury [..] przyznanego decyzją z dnia [...], w kwocie 427,13 zł na opłacenie 1/2 faktury [...] i faktury [...] oraz ponownego podłączenia energii elektrycznej, przyznanego decyzją z dnia [....] Burmistrz wskazał, że D. G. w dalszym ciągu, pomimo zaleceń pracowników socjalnych, nie czyni starań w celu instalacji licznika przedpłatowego, co miałoby skutkować oszczędnościami w opłatach. Ponadto, zdaniem organu, strona swoją postawą w sposób świadomy przerzuca na pomoc społeczną obowiązek pełnego pokrywania kosztów energii elektrycznej, co pozostaje w sprzeczności z celami pomocy społecznej. Nie można bowiem przenosić na tę instytucję obowiązku ponoszenia opłat wynikających z umów cywilnoprawnych, a poza tym spłata zadłużeń czynszowych za energię elektryczną i gaz nie jest celem opieki społecznej. Po rozpoznaniu odwołania D. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, podtrzymując argumentację organu I instancji, że organy administracji nie są zobowiązane do przyznawania zasiłku celowego na pokrycie potrzeb, które zostały już zaspokojone przez udzielenie odpowiedniej do okoliczności sprawy pomocy oraz nie ma obowiązku przyznawania świadczeń, które w całości pokrywają potrzeby osób ubiegających się o pomoc. Ponadto podniosło, że osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a w przedmiotowej sprawie takiej współpracy brak. W sytuacji zatem, gdy działania pomocy społecznej nie powodują usamodzielnienia osoby, a tym samym nie zapobiegają trudnym sytuacjom życiowym, to zdaniem organu, cele pomocy społecznej nie są spełnione. Wnioskodawca mimo wielokrotnie przyznawanych świadczeń z pomocy społecznej z przeznaczeniem na dokonanie opłat za energię elektryczną, w dalszym ciągu nie reguluje ich na bieżąco. W takiej sytuacji nie można żądać od organu pierwszej instancji, aby pokrywał całość opłat za energię elektryczną, a tym bardziej nieuzasadnione jest żądanie regularnego opłacania rachunków za energię elektryczną. Wobec ciągłego zalegania przez stronę z opłatami pomimo regularnie udzielanej pomocy, braku zainteresowania strony założeniem licznika przedpłatowego, który mógłby wyeliminować koszty związane z opłatami za ponowne przyłączenie energii Kolegium uznało, że przyznanie świadczenia na ten cel po raz kolejny w krótkim odstępie czasu nie przyczyni się do rozwiązania trudnej sytuacji życiowej strony. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że pokrycie należności za energię elektryczną po raz kolejny przez pomoc społeczną doprowadzi do stanu, w którym strona będzie pokrywać rachunki ze swoich środków. Na decyzję Kolegium D. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podał, że w związku z brakiem możliwości technicznych i uwstecznieniem nie jest w stanie uzasadnić skargi szczegółowo. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podkreślić przede wszystkim należy, iż wszczęcie postępowania odwoławczego uzależnione jest od wniesienia środka odwoławczego w sposób skuteczny. Nie wystarczy zatem, by strona sporządziła jakiekolwiek pismo w zupełnie dowolny sposób. Odwołanie należy bowiem do kategorii procesowej pism sporządzanych w postępowaniu administracyjnym przez stronę (uczestnika postępowania), zwanych w tym postępowaniu podaniami. Stosuje się do niego zatem nie tylko przepisy szczegółowe regulujące instytucję odwołania, ale także przepisy dotyczące wszystkich podań. Według art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie lub ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie umie lub nie może złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z akt omawianej sprawy wynika, że odwołanie D. G. z dnia 10 września 2009 r. od decyzji Burmistrza O. L. z dnia [...], wspomnianych warunków nie spełnia, nie zostało bowiem przez niego własnoręcznie podpisane. Trzeba przy tym przypomnieć, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Sąd nie ma zatem obowiązku poszukiwania prawidłowego odwołania w jakichkolwiek innych aktach dotyczących tej samej strony. Zgodnie z treścią art. 140 kpa w postępowaniu przed organami odwoławczymi odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, a zatem również art. 64 § 2 kpa. Jeśli zatem odwołanie nie czyni zadość wymaganiom określonym w kpa bądź wynikających z ustaw szczególnych, rzeczą organu było wezwanie wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że ich nie usunięcie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. W orzecznictwie akceptowany jest bowiem pogląd, według którego nie uzupełnienie przez stronę odwołującą się braków wadliwie skonstruowanego odwołania wyłącza możliwość uznania, iż doszło do wszczęcia postępowania odwoławczego ( wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 21 października 2008 r. II OSK 1268/07 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok z dnia 18 stycznia 2000 r. akt III SA 111/99, wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2009r. II SA/Lu 770/08 Legalis). Przepis art. 64 § 2 kpa nie przewiduje przy tym działania przez organ w formie aktu administracyjnego, brak jest również innego przepisu prawa materialnego, który wskazywałby formę działania organu w niniejszej sprawie. Jeśli zatem organ odwoławczy nie wzywał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie i rozpoznał wadliwe odwołanie, jego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.(por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt III SA 417/2000, Lex nr 47217, Wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, Lex nr 25940). Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.