II SA/Lu 817/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi G. [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. [...] kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. - wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane - nakazał M. C. demontaż zainstalowanego telebimu reklamowego na ścianie budynku usytuowanego na działce nr 4010/1 położonej w R. przy ul. P. 1 - w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że montażu telebimu reklamowego dokonano na podstawie zgłoszenia z dnia 22 lutego 2010 r. przyjętego bez sprzeciwu. Telebim ten usytuowany jest w odległości około 5,20 m od drogi krajowej i około 4,60 m od drogi powiatowej. Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż wykonane roboty polegające na montażu telebimu na ścianie budynku w odległości około 5,20 od krawędzi jezdni drogi krajowej nr 17 jest niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, gdyż minimalna odległość w jakiej można lokalizować obiekty budowlane w tym także urządzenia reklamowe dla tej kategorii drogi wynosi 10 metrów. Organ wyjaśnił, iż w omawianym przypadku brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej ze względu na brak możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Spowodowało to konieczność wydania decyzji nakazującej demontaż przedmiotowego telebimu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor M. C. podnosząc, iż odległości określone w art. 43 ustawy o drogach publicznych obnoszą się wyłącznie do obiektów budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego, którymi są: budynki, budowle wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz obiekty małej architektury. Zamontowany telebim reklamowy nie należy natomiast do żadnej kategorii obiektu budowlanego, a tym samym przepis art. 43 ustawy o drogach publicznych nie mógł mieć zastosowania. Samowolne rozszerzenie dyspozycji tego przepisu na telebim umieszczony na ścianie budynku stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Nadto zdaniem odwołującego art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie mógł być w sprawie zastosowany gdyż odnosi się on tylko do prac nie zakończonych i kiedy zostało wcześniej wydane postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych o którym mowa w art. 50 ust. 1. W niniejszej sprawie prace związane z wykonaniem telebimu reklamowego zostały już zakończone. Organ odwoławczy decyzją z dnia 30 września 2010 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wydania nakazu rozbiórki spornego telebimu reklamowego. Organ odwoławczy przywołując i zestawiając ze sobą treść art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego stwierdził, iż przedmiotowa podświetlana tablica reklamowa nie jest obiektem budowlanym, a zatem pierwszy z przywołanych przepisów nie ma w sprawie zastosowania. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Roboty powyższe zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 wymagały od inwestora zgłoszenia i stosowne zgłoszenie zostało przez M. C. prawnie skutecznie dokonane. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż nie stwierdzono by roboty związane z montażem przedmiotowego urządzenia zostały wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Skargę na powyższą decyzję wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucając naruszenie: - art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym poprzez nieuwzględnienie jego treści przy wydawaniu decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki telebimu reklamowego oraz - art. 7 , 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia wszelkich aspektów związanych z instalacją telebimu reklamowego i ograniczenie się jedynie do zbadania legalności reklamy pod kątem art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy wykonywanie robót, o których mowa m.in. w art. 29 ust. 2 pkt 6 podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Bezspornym w niniejszym stanie faktycznym jest, iż w dniu 22 lutego 2010 r. na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego inwestor M. C. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu podświetlanej tablicy reklamowej o wymiarach 2,88 x 3,84 m zaplanowanej do umieszczenia na ścianie budynku położonego przy ul. P. 1 w R.. Do dokonanego zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu. Mając powyższe na uwadze należy stanowczo wskazać, iż brak wniesienia sprzeciwu przez organ od dokonanego zgłoszenia w żaden sposób nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Przypadek ten dotyczy również robót budowlanych wykonywanych lub już wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub skutecznego zgłoszenia. Wynika to z tego, że w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego przewidziano podstawy wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w sytuacji, w której są one wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wobec tego art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi dotyczyć innych sytuacji. Założenie, że wstrzymanie wykonywania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może nastąpić tylko wówczas, gdy zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska jest wynikiem odstępstwa od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, czyniłoby ten przepis zbędnym. Nie są zatem trafne twierdzenia organu odwoławczego, w których powołuje się on na dokonane przez inwestora zgłoszenie od którego nie wniesiono sprzeciwu. Odnośnie zaś samego zgłoszenie należy podnieść, iż z dołączonego do zgłoszenia rysunku (k. 11 akt administracyjnych) wynika, iż ściana budynku na której zaplanowany został montaż telebimu reklamowego znajduje się w odległości 10 m od drogi krajowej nr 17. Dokonane natomiast przez organ nadzoru budowlanego pomiary wskazują, iż odległość ta w rzeczywistości wynosi 5,20 m. Nie można więc mówić w sprawie, iż inwestor przedmiotowe roboty budowlane związane z montażem telebimu reklamowego wykonał zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Już z tego względu organy nadzoru uprawnione są do przeprowadzenie stosownego postępowania w stosunku do spornej inwestycji. Rację natomiast należało przyznać organowi odwoławczemu w zakresie w jakim podnosił, iż sporny telebim nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a co z tego wynika w sprawie nie może mieć zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 2005 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) określający dopuszczalne odległości pomiędzy określoną kategorią drogi a obiektem budowlanym usytuowanym przy drodze. Obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego to budynek lub budowla wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1) i tylko do tego typu obiektów odnoszą się odległości przewidziane w art. 43 ustawy o drogach publicznych. Z tych względów wbrew temu, co twierdzi w sprawie organ pierwszej instancji, pod pojęciem obiektu budowlanego nie można rozumieć zainstalowanego na ścianie budynku telebimu reklamowego, Abstrahując od powyższego i powracając na grunt zastosowania w sprawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego wskazać należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przy czym zastrzec należy, iż powyższy tryb postępowania stosuje się również do robót już wykonanych, wówczas nie wydaje się postanowienia o ich wstrzymaniu. Jak wskazano powyżej inwestor dokonał montażu telebimu reklamowego naściennego niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem poprzez zmniejszenie zadeklarowanej w nim odległości telebimu od drogi publicznej co wyczerpuje przesłankę zastosowania w sprawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednakże oprócz tego podstawą prowadzenia postępowania przez organ nadzoru może stanowić przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego, gdyż w sprawie istnieje uzasadniona wątpliwość czy przedmiotowe roboty nie powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W powyższym zakresie Sąd zważył, że zgodnie z przepisami § 293 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) tablice informacyjne, reklamy i podobne urządzenia oraz dekoracje powinny być tak usytuowane, wykonane i zamocowane, aby nie stanowiły zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku i osób trzecich. Zgodnie natomiast z przepisem § 293 ust. 6 urządzenia oświetleniowe, w tym reklamy, umieszczone na zewnątrz budynku lub w jego otoczeniu nie mogą powodować uciążliwości dla jego użytkowników ani też przechodniów i kierowców. Jeżeli światło skierowane jest na elewację budynku zawierającą okna, natężenie oświetlenia na tej elewacji nie może przekraczać 5 luksów w przypadku światła białego i 3 luksów w przypadku światła kolorowego lub światła o zmieniającym się natężeniu, błyskowego, ewentualnie pulsującego. Powyższa regulacja nabiera wzmocnienia na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005 r. Nr 108 poz. 908), zgodnie z którym zabrania się umieszczania na drodze lub w jej pobliżu urządzeń wysyłających lub odbijających światło w sposób powodujący oślepienie albo wprowadzających w błąd uczestników ruchu. Odnosząc się do treści tych przepisów Sąd zważył, że organy orzekające w sprawie w ogóle nie oceniły spornej inwestycji pod kątem przywołanej regulacji. Nie sposób bowiem odeprzeć zarzutu, że przedmiotowa tablica świetlna, o zmieniających się obrazach z uwagi na jej usytuowanie w stosunku do drogi publicznej może naruszać ww. przepisy. Okoliczności te nie zostały w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione. Samo lakoniczne stwierdzenie organu odwoławczego, iż "nie stwierdzono by roboty związane z montażem przedmiotowego urządzenia zostały wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska" jest niewystarczające. Zdaniem Sądu, błąd ten stanowi nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, ale musi być traktowany również jako uchybienie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego regulującym postępowanie wyjaśniające – art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Niedopuszczalnym bowiem jest opieranie decyzji administracyjnej wyłącznie na przypuszczeniach. Z tych względów organ prowadząc postępowanie w sprawie legalności przedmiotowej inwestycji winien ocenić i w sposób jednoznaczny przesądzić czy inwestycja ta, ze względu na możliwe do umieszczenia na niej treści i kolorystykę ich prezentacji, będzie oślepiać i jednocześnie odwracać uwagę osób kierujących pojazdami, od sytuacji panującej na drodze, co zwłaszcza w pobliżu istniejącego skrzyżowania dróg może - ale wcale nie musi - negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu w tym miejscu. Przy czym organ oceniając inwestycję pod tym kątem będą miały na uwadze, iż negatywne oddziaływanie telebimu na bezpieczeństwo ruchu drogowego musi mieć charakter obiektywny tj. musi wynikać z konkretnych okoliczności faktycznych związanych z funkcjonowaniem inwestycji. W tym zakresie organ uwzględni nie tylko umiejscowienie urządzenia reklamowego lecz również intensywność oświetlenia oraz kolorystykę emitowanych treści. Niewykluczone, iż w tym celu zasadnym będzie przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego zawierającej ustalenia co do powodowania przez sporny telebim oślepienia albo wprowadzania w błąd uczestników ruchu lub powodowania uciążliwości dla użytkowników budynku lub przechodniów i kierowców z uwzględnieniem pory dziennej i nocnej. Mając powyższe na uwadze i wskazane wyżej uchybienia organu w kwestii oceny stanu faktycznego z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organy odwoławczy winien zatem zastosować procedurę unormowaną przepisami art. 50 i 51 Prawa budowlanego i ustalić czy zamontowanie wyżej opisanego telebimu reklamowego narusza przepis § 293 ust. 6 wyżej przywołanego rozporządzenia i art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Następnie w zależności od dokonanych ustaleń, stwierdzić brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia lub ustalić zakres czynności zmierzających do doprowadzenia tablicy do stanu zgodnego z prawem albo orzec o rozbiórce w przypadku niewykonywania obowiązków. O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (500 zł) kosztów zastępstwa procesowego (240 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).