II SA/Lu 82/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia : odmówić T. M. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego uiszczenia, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że utrzymuje się z niskich zarobków, zaś żona jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Podniósł, że opłaca wynajem mieszkania (w kwocie [...] zł) oraz rachunki za telefon komórkowy – [...] zł, za Internet – [...] zł, za telewizję – [...] zł. Podał, iż obecnie utrzymuje się z zaoszczędzonych w [...] pieniędzy. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną, która jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie zarejestrowaną w urzędzie pracy, nie osiągającą dochodu z żadnego tytułu. Jako źródło utrzymania wskazał swoje wynagrodzenie z umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto. Natomiast w części wniosku dotyczącej majątku skarżący podał, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył następujące dokumenty: zaświadczenie o zarobkach z dnia [...], oświadczenie współmałżonka o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 27 lutego 2009r., pokwitowanie opłaty za Internet, fakturę VAT za telefon z dnia [...], wydruk operacji finansowej w mBanku z dnia [...], blankiety opłat za usługi telekomunikacyjne oraz dokument mBanku - duplikat potwierdzenia wykonania przelewu wystawiony [...] Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że żądanie strony przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczanego na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, opłata sądowa od zażalenia, (za wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi), nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Porównując wielkość kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, nie pracującą, ale nie zarejestrowaną w urzędzie pracy. Posiada stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł brutto (zaświadczenie o zarobkach z dnia [...]). Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym (rubryka nr 7 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy) skarżący posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Zatem w momencie wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego i złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący posiadał wolne środki pieniężne wystarczające na opłacenie kosztów sądowych. Brak jest zatem podstaw do uznania, że strona skarżąca nie dysponuje zasobami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie referendarza, podnoszona przez skarżącego okoliczność pozostawania jego żony bez pracy, w sytuacji gdy osoba ta nie zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy (oświadczenie współmałżonka z dnia 27 lutego 2009r.), nie stanowi samoistnej przesłanki przyznania prawa pomocy – zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach na rynku pracy (t. jedn. - Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415) jednym z warunków uznania za osobę bezrobotną jest zarejestrowanie we właściwym dla miejsca zamieszkania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym we wniosku o prawo pomocy, nie można uznać jego żony za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której żona skarżącego pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podjęła wszelkich dostępnych jej starań aby pracę uzyskać (nie zarejestrowała się w urzędzie pracy), w związku z czym nie można uznać tej okoliczności jako argumentu przemawiającego za zwolnieniem od kosztów sądowych. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.