II SA/Lu 823/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 24 października 2022 r. nr SKO.41/4181/GG/2022 w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 24 października 2022 r. SKO.41/4181/GG/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania K. K. - na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 93 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021r., poz. 1899), dalej jako "u.g.n.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 26 sierpnia 2022r., znak GG.6831.96.2022.WA zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] na 13 działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wskazującą jednoczenie w pkt 3., że działka nr [...] o pow. 0,0456 ha przeznaczana jest pod poszerzenie drogi gminnej i z mocy prawa przechodzi na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia (tj. zawartego w pkt 3. decyzji organu I instancji) K. K. zarzucił naruszenie art. art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez nieumotywowane orzeczenie o przejściu z mocy prawa własności jego działki nr [...] na rzecz Gminy G. oraz bez odszkodowania dla skarżącego. Kolegium podzieliło stanowisko i ustalenia organu I instancji. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodnie zaś z art. 98 ust. 1 u.g.n. - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podział spornej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,5490 ha, nastąpił na wniosek skarżącego. W wyniku podziału powstała sporna działka nr [...], stanowiąca grunt przeznaczony w planie miejscowym pod poszerzenie drogi lokalnej gminnej o symbolu [...]-[...] i która zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. przechodzi z mocy prawa na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna. Kolegium wskazało, że decyzja o podziale została poprzedzona postanowieniem Wójta Gminy G. z dnia 22 kwietnia 2022r. wydanym na wniosek skarżącego, pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, w którym wskazano na przeznaczenie w planie miejscowym projektowanej działki nr [...] jako działki oznaczonej symbolem [...] (pod poszerzenie drogi gminnej). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w świetle przytoczonych przepisów, w decyzji podziałowej organ nie orzeka o odszkodowaniu za działkę, która przeszła z mocy prawa na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego. Będzie to przedmiotem odrębnego postępowania, jeżeli odszkodowanie nie zostanie ustalone w drodze rokowań przez strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem: 1) art 98 ust 1 i 3 u.g.n. poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości i orzeczenie o przejściu spornej działki z mocy prawa na własność Gminy bez odszkodowania; 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bowiem ustalenia w przedmiocie przejścia nieruchomości przeznaczonej pod drogę na rzecz Skarbu Państwa powinny mieć oparcie w planach zagospodarowania przestrzennego województwa, a takie ustalenia powinny być jednoznaczne, co nie miało miejsca, ponieważ plan miejscowy był wielokrotnie zmieniany, zaś organy w zaskarżonej decyzji nie wskazały, na podstawie której wersji planu wydano decyzję; poza tym w rozstrzygnięciu nie powinno się w ogóle znaleźć orzeczenie o przejściu własności spornej działki na rzecz Gminy "z mocy prawa"; 3) art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy plan miejscowy przewiduje lokalizację dróg publicznych na nieruchomości objętej wnioskiem o podział oraz czy z decyzji podziałowej wynika, czy działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną czy pod drogę wewnętrzną. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że "to już kolejny raz musi walczyć z machiną biurokracji w Gminie G.". Jedna ze spraw "miała swój finał w sądzie administracyjnym" - w sprawie II SA/Lu [...] Sąd stwierdził nieważność planu miejscowego w części działki nr ewid.[...] w A. P., gdyż organ administracyjny nie chciał skorygować linii oznaczonych symbolem [...]. Poza tym Gmina nie wypłaca skarżącemu należnych odszkodowań, a skarżący zmuszony jest do wszczynania czasochłonnych i uciążliwych postępowań. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Rozpatrując skargę K. K. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów w stopniu wymagającym ich uchylenia. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości jest wydawana na podstawie art. 96 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.), albo – we wskazanych w przepisie przypadkach - z urzędu (art. 97 ust. 3 u.g.n.). W niniejszej sprawie decyzja została wydana na wniosek skarżącego. Organy prawidłowo wskazały, że stosownie do art. 98 ust. 2 u.g.n. - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (...). W przepisie tym bezspornie chodzi o działki, które na taki cel tj. pod drogi publiczne zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z art. 93 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Jeśli więc w wyniku podziału powstanie działka, której obszar jest przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, własność tej działki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna, a więc w przypadku wydania decyzji przez organ odwoławczy, z chwilą wydania takiej decyzji. Skarżący ma zastrzeżenia co do tego, czy rzeczywiście działka nr [...] mogła być wydzielona pod poszerzenie drogi lokalnej gminnej o symbolu KDL-G, gdyż plan miejscowy był wielokrotnie zmieniany, a organ w decyzji nie wskazał, z jakiegoś planu wynika, że ta działka jest przeznaczona pod drogę, a poza tym nie zostało ustalone, czy droga ta ma charakter publiczny, czy jedynie wewnętrzny (niepubliczny). Odnosząc się do tych zarzutów należy zgodzić się z tym, że w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie wskazano planu miejscowego, z którego wynika przeznaczenie spornej działki pod drogę gminną KDL-G. Jest to uchybienie, ale nieistotne dla rozstrzygnięcia, ponieważ plan miejscowy został powołany w postanowieniu Wójta Gminy G. z 22 kwietnia 2022r. pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] na 13 działek, obejmujący również sporną działkę nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano wyraźnie, że poszerzenie drogi gminnej [...] zostało przewidziane w załączniku 1.12 uchwały z dnia 18 grudnia 2006r., nr [...] w sprawie zmiany I części zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na obszarze Gminy G. dla obszarów wsi: A. P., K., K., W. A., Ż. W., Ć., M. I. (omyłkowo wskazano 2018r., nr uchwały dotyczy jednoznacznie 2006r.). Załącznikiem postanowienia z 22 kwietnia 2022r. jest część graficzna projektu podziału na fragmencie planu miejscowego ze wskazaną działką nr [...] zajętą pod poszerzenie drogi [...]. Z kolei publiczny charakter tej drogi został wprost potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z 8 czerwca 2021r., sygn. akt II SA/Lu [...] (akapit – "Po trzecie (...)"). Dodać należy, że przedmiotem tego wyroku była właśnie wskazana wyżej uchwała Rady Gminy Głusk z dnia 18 grudnia 2006r., nr III/18/06, jednak Sąd nie stwierdził jej nieważności w części przeznaczającej część działki nr [...] (tj. sporną działkę nr [...]) pod poszerzenie dogi gminnej. Oznacza to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi A. P. obowiązuje z uwzględnieniem przepisów uchwały nr III/18/06 z wyłączeniem tylko tej części, w której Sąd stwierdził jej nieważność – ta część nie dotyczy natomiast drogi publicznej [...] ponieważ Sąd stwierdził nieważność § 28 tej uchwały oraz jej załącznika nr [...], ale tylko w odniesieniu do przeznaczenia działki nr [...] jako teren oznaczony symbolem [...]. Wbrew zarzutom skargi, nie stanowi rażącego naruszenia prawa (art. 156 k.p.a.) to, że organ w pkt 3 decyzji stwierdził, że "działka nr [...] (...) przechodzi na własność Gminy G. z dniem, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna". Podstawę prawną takie rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 98 ust. 2 u.g.n. Organy prawidłowo też wyjaśniły też, że kwestia ustalenia odszkodowania za sporną nieruchomość podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu stosownie do art. 98 ust. 3 u.g.n.: "Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości". Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe i nie naruszają obwiązujących przepisów, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dodatkowo należy wyjaśnić, że poza kontrolą sądową w tym postępowaniu pozostawała ocena działalności organów w innych sprawach, w tym wywiązywanie się organów z obowiązku wypłacenia skarżącemu ustalonego odszkodowania.