II SA/Lu 823/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 września 2024 r., znak: SKO.41/1849/OS/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych oddala skargę. D. S. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2024 r. w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia 6 marca 2024 r. Prezydent Miasta L. ustalił skarżącemu wysokość należności do zwrotu z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych za okres od 1.04.2023 r. do 31.01.2024 r. w łącznej wysokości 5655,80 zł i rozłożył na 12 rat ww. kwotę należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w lutym 2024 r. ustalono, że skarżący od lutego 2023 r. uzyskuje dochód z tytułu najmu garażu w wysokości 300 zł. Po dokonaniu ponownego przeliczenia dochodu skarżącego ustalono, że dodatkowy dochód ma wpływ na wysokość ustalonej odpłatności za usługi opiekuńcze. Organ I instancji podkreślił, że pomimo obowiązku jaki nakłada na osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm. – dalej jako "u.p.s.") skarżący nie poinformował organu przyznającego świadczenie o zmianach, które wiążą się z podstawą do przyznania świadczenia. Wskazano, że skarżący z pomocy w formie usług opiekuńczych korzysta od 1 listopada 2019 r., w licznych oświadczeniach, w których zawarta była informacja o odpowiedzialności karnej, potwierdzał on własnoręcznym podpisem, że utrzymuje się z renty rodzinnej z dodatkiem dla sieroty zupełnej i zasiłku pielęgnacyjnego (oświadczenie z dnia 18.04.2023 r., oświadczenie z dnia 13.06.2023 r., oświadczenie z dnia 1.09.2023 r., oświadczenie z dnia 13.10.2023 r., oświadczenie z dnia 7.12.2023 r.). Wskazano również, że jest to 3 decyzja ustalająca skarżącemu należności do zwrotu za świadczone usługi opiekuńcze. Decyzją z dnia 31 grudnia 2019 r. ustalono skarżącemu należności do zwrotu za usługi opiekuńcze świadczone w okresie od 1.11.2019 r. do 31.12.2019 r. w wysokości 658,80 zł i odstąpiono w całości od żądania zwrotu powyższej kwoty. Kolejną decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r. znak: [...] ustalono należności do zwrotu za usługi opiekuńcze za okres od 1.02.2022 r. do 31.03.2022 r. w wysokości 509,60 zł. Po raz kolejny skarżący nie zgłosił zmiany swojej sytuacji dochodowej. Ponadto na wniosek skarżącego należność została rozłożona na raty. W wyniku rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 9 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło argumentację organu I instancji. Kolegium powołało treść przepisów ustawy o pomocy społecznej mających zastosowanie w sprawie oraz wskazało, że w dniu 11 lutego 2023 r. skarżący wynajął będący jego własnością garaż otrzymując czynsz z tytułu wynajmu w kwocie 300 zł. O zaistniałej sytuacji strona nie poinformowała organu pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że w związku z powyższym na dochód strony w marcu 2023 r. składała się: renta rodzinna w wysokości 2.216,34 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł oraz dochód z wynajęcia garażu w wysokości 300,00 zł. Po dokonaniu przeliczenia dochodu i ustaleniu jego wysokości doszło przekroczenia kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej mającego wpływ na świadczeń w postaci odpłatności za usługi opiekuńcze. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość należności do zwrotu za usługi opiekuńcze za okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. Podkreślono, że strona po raz kolejny nie zgłosiła pracownikowi socjalnemu zmian w swojej sytuacji dochodowej. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił: - naruszenie art.8 ust. 3 pkt 1 u.p.s., poprzez jego niezastosowanie, które doprowadziło do nieprawidłowego podwyższenia odpłatności za usługi opiekuńcze do wysokości 70% (w okresie kwiecień- grudzień 2023 r.) i 50% (za styczeń 2024 r.), podczas gdy zastosowanie wymienionego przepisu prowadzi do przyjęcia prawidłowego kryterium odpłatności, odpowiednio w wysokości 50 % i 40%, - błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że powiększenie mojego dochodu związane z osiągnięciem przychodu z najmu garażu spowodowało w okresie od 1 kwietnia 2023r. do stycznia 2024 r. wypłatę nienależnego świadczenia w łącznej wysokości 5655,80 zł, podczas gdy dodatkowe dochody z najmu garażu nie doprowadziły do zmiany dotychczasowego kryterium dochodowości w oparciu, o które ustalany jest poziom odpłatności za usługi opiekuńcze i w konsekwencji nie doprowadziły do wypłaty świadczenia nienależnego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na moją rzecz zwrotu poniesionych kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z akt sprawy wynika, że skarżący decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. przyznano skarżącemu, na jego wniosek, pomoc w postaci odpłatnych częściowo usług opiekuńczych w okresie od 1.01.2023 r. do 30.06.2023 r. w wymiarze: 4 godziny dziennie w dni robocze oraz po 3 godziny dziennie w soboty, bez niedziel i świąt z odpłatnością 40% tj. 12,00 zł za jedną godzinę usługi. Na wniosek pracownika socjalnego skarżący został zwolniony w części od obowiązku ponoszenia opłaty o 20 punktów procentowych ustalonej odpłatności. Decyzja została wydana na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 7.12.2022 r., potwierdzającego sytuację zdrowotną i dochodową skarżącego. Dochód skarżącego w stanowiła renta rodzinna z dodatkiem dla sieroty zupełnej w łącznej wysokości 1917,51 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, co stanowiło 2133,35 zł. Powyższy dochód, kwalifikował skarżącego do odpłatności za usługi opiekuńcze w wysokości 40%. W miesiącu lutym 2024 . pracownik socjalny powziął informację, że skarżący zawarł w lutym 2023 r. umowę najmu, z tytułu której otrzymywał 300 zł. W związku z powyższym został ponownie przeliczony dochód, do którego została doliczona kwota 300 zł. O zaistniałej sytuacji strona nie poinformowała organu pomocy społecznej. Natomiast w świetle art. 109 u.p.s, osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej oraz osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2, są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie lub ustalił odpłatność, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń lub ponoszenia odpłatności. W związku z powyższym na dochód strony w marcu 2023 r. składała się: renta rodzinna w wysokości 2.216,34 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł oraz dochód z wynajęcia garażu w wysokości 300,00 zł. Art. 106 ust. 3b u.p.s. stanowi, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ze względu na przekroczenie 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty 77,60 zł doszło do zmiany ustalonej wcześnie odpłatności za usługi opiekuńcze. Po ponownym przeliczeniu dochodu i ustaleniu wysokości przekroczenia łączna kwota powstałych należności do zwrotu za usługi opiekuńcze za okres od 1.04.2023 r. do 31.01.2024 r. wynosi 5.655,80 zł. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.