II SA/Lu 825/01
WyrokWSA w Lublinie2002-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia, oparty na niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym teren pod budowę ulicy, jest zasadny, mimo że właściciel powołuje się na prawo własności i potencjalne długie terminy realizacji planu?Ratio decidendi
Sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia jest zasadny, jeśli jego realizacja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje teren pod budowę ulicy. Prawo własności nie jest nieograniczone i musi być wykonywane w granicach prawa, w tym miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Właścicielowi przysługują określone roszczenia, jeśli uchwalenie planu obniży wartość nieruchomości lub ograniczy możliwość korzystania z niej.Stan faktyczny
Mariusz B. zgłosił budowę ogrodzenia od strony ulicy. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając, że ogrodzenie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje teren pod budowę ulicy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji (Wojewodę L.). Mariusz B. złożył skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów, ograniczenie prawa własności i przedwczesność decyzji. NSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariusza B. na decyzję Wojewody L. z dnia 24 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy ogrodzenia - oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 marca 2001 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ch. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ wniesiono sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia od strony ulicy w Ch. przy ul. P. 11 objętego zgłoszeniem Mariusza B.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla L.-R. uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej nr XXIV/164/91 z dnia 27 listopada 1991 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Woj. Ch. nr 13 poz. 73 z dnia 18 grudnia 1991 r., teren budowy ogrodzenia oznaczony w planie symbolem 73 Dw, 74 Dw, 75 Dw przeznaczony jest pod budowę ulicy według wymaganych parametrów technicznych.
Na podstawie dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów stwierdzono, że proponowana budowa ogrodzenia jest niezgodna z powyższym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu odwołania Mariusza B. od tej decyzji została ona utrzymana w mocy decyzją z dnia 24 kwietnia 2001 r. wydaną z upoważnienia Wojewody L.
Organ odwoławczy przyłączył się do stanowiska Prezydenta Miasta Ch., iż realizacja przedmiotowego ogrodzenia naruszałaby ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo podniesiono, że ustalenia realizacyjne tego planu w odniesieniu do terenów o symbolu 73 Dw i 74 Dw obejmują ulice dojazdowe o szerokości w liniach rozgraniczających 12 m, szerokości jezdni 6 m i chodniki. Teren oznaczony symbolem 75 Dw stanowi zaś przedłużenie ulicy P. i jest w perspektywie przewidziany pod budowę ulicy dojazdowej według wymaganych parametrów technicznych: szerokość w liniach rozgraniczających 7 m, szerokość jezdni 3,5 m. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego po jego zatwierdzeniu i opublikowaniu uzyskuje moc powszechnie obowiązującą i dopóki nie zostanie w trybie prawem przewidzianym zmieniony, wiąże nie tylko strony ale i organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Wniesienie sprzeciwu, oznaczające brak zgody organu na przystąpienie inwestora do realizacji przedmiotowego ogrodzenia było zatem - zdaniem Wojewody L. - zasadne.
Mariusz B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucił tej decyzji stosowanie niewłaściwych przepisów do istniejącego stanu faktycznego a nadto ograniczanie praw obywatela wynikających z prawa własności. Podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest umocowany prawnie, bowiem na skutek zastrzeżeń mieszkańców została skierowana skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Proces przebudowy ulic nie ma ustalonego nawet przybliżonego czasu realizacji i może to potrwać całe lata. W tej sytuacji właściciel nie może być pozbawiony możliwości odizolowania swojej własności od innych poprzez ustawienie ogrodzenia.
M. B. wyraził pogląd, że właściciel może korzystać ze swojej własności w sposób praktycznie nieograniczony, o ile nie narusza praw cudzych. Fakt postawienia ogrodzenia w przypadku realizacji uchwalonego i uprawomocnionego planu zagospodarowania przestrzennego w niczym nie przeszkadza jego wykonaniu. W aktualnej sytuacji decyzja organów administracji jest więc - zdaniem skarżącego - przedwczesna i nie może być akceptowana.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej /Prezydent Miasta Ch./ zasadnie wniósł sprzeciw w sprawie budowy przez skarżącego przedmiotowego ogrodzenia, gdyż jego realizacja - w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla L.-R. w Ch. - wkraczałaby w teren przeznaczony pod budowę ulic o określonych parametrach technicznych. Skarżący nie wykazał w żaden sposób swojego twierdzenia, iż plan ten nie ma mocy prawnej. Wypada zauważyć, że został on uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ch. z 27 listopada 1991 r. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Woj. Ch. z 18 grudnia 1991 r. Jest więc nieprawdopodobne by dotychczas nie zostały rozstrzygnięte ewentualne skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego związane z procedurą jego sporządzania.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym, czyli stanowi on tzw. prawo miejscowe obowiązujące na terenie, którego dotyczy.
Do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odwołuje się wprost przepis par. 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ stanowiący, że "Ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii rozgraniczającej ulicy lub placu bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego".
Prawo własności, na które Mariusz B. w skardze się powołuje, aczkolwiek gwarantuje właścicielowi szerokie uprawnienia, to jednak nie jest prawem nieograniczonym. W myśl art. 140 Kc właściciel może korzystać i rozporządzać rzeczą, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego i zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Decydowanie zaś o przeznaczeniu terenów na określone cele poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy - stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - do suwerennych uprawnień rady gminy. Art. 33 tejże ustawy wskazuje wręcz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako jedne z przepisów kształtujących sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Reasumując należy stwierdzić, że ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego nieruchomości, jeżeli dokonane zostało w ustaleniach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być uważane za bezprawne. Art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przyznaje w zamian właścicielowi określone roszczenia, jeśli skutkiem uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest obniżenie wartości nieruchomości bądź też co najmniej istotne ograniczenie możliwości korzystania z niej w dotychczasowy sposób.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a skarga na nią, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło