II SA/Lu 825/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. J. i B. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. nieuiszczony wpis w kwocie 500 (pięćset) złotych od którego skarżące były zwolnione w ramach przyznanego im prawa pomocy przejmuje na rachunek Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie). Decyzją z dnia [...]., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpoznaniu odwołania Z. G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] nakazującą B. G. i M. J. rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego znajdującego się na działkach nr ewid. [...], [...], [...] położonych w Z., tj. ściany murowanej z bloczków z betonu komórkowego o długości 4,10 m od strony zachodniej, ścian murowanych z bloczków z betonu komórkowego o długości 0,90 m dobudowanych od strony południowej i północnej, stropu typu "Kleina" nad częścią dobudowaną i istniejącą oraz konstrukcji dachu wraz z pokryciem nad częścią dobudowaną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniach 10 marca 2005 r. i 3 stycznia 2006 r. ustalono, iż na działkach stanowiących współwłasność B. D. G. i M. A. J. o nr ewid. [...], [...] i [...], położonych w miejscowości Z., prowadzone były roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego od strony zachodniej. Inwestorem wykonanych robót budowlanych oraz pełnomocnikiem współwłaścicielek była matka Z. G.. Część dobudowana, składająca się z trzech ścian wykonanych z bloczków z betonu komórkowego (w rzucie poziomym o wymiarach 0,90 m x 4,10 m), stanowiła poszerzenie części istniejącego obiektu w kierunku zachodnim o 0,90 m. Nad częścią rozbudowaną została przedłużona istniejąca konstrukcja drewniana dachu oraz zostało wykonane pokrycie z eternitu. Stwierdzono ponadto, że inwestor wykonał, zarówno nad częścią rozbudowaną jak i istniejącą, strop typu "Kleina". Zgodnie z oświadczeniem Z.G., złożonym do protokołu oględzin, roboty budowlane zostały rozpoczęte we wrześniu 2004 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z. G. stwierdziła również, iż dokonała jedynie remontu budynku gospodarczego, który uległ zniszczeniu podczas powodzi, jaka miała miejsce w 2001 r. Z pisma Wójta Gminy z dnia 19 września 2005 r., wynikało jednak, że organ ten nie posiada dokumentacji potwierdzającej uszkodzenie wskutek powodzi elementów konstrukcyjnych budynków położonych na działkach nr [...], [...] i [...]w Z.. W dniu 6 marca 2006 r. Z.G. złożyła jednakże pismo wraz z dokumentacją sporządzoną w sierpniu 2001 r., stanowiącą podstawę do wypłacenia jej odszkodowania z [...]., z której wynikało, że w trakcie powodzi w 2001 r. uległy uszkodzeniu budynki zlokalizowane na przedmiotowych działkach. Organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...]., znak: [...], nałożył na B. G. i M. J.n, obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 17 marca 2006 r. wskazanych w postanowieniu dokumentów. Wobec niewykonania nałożonych obowiązków organ pierwszej instancji powołaną wyżej decyzją z dnia [...]. nakazał rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, iż nawet jeśli uznać, że roboty budowlane związane ze spornym budynkiem gospodarczym zostały wykonane w 2001 r., to i tak ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. Nr 84, poz. 906) nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż dotyczy ona jedynie odbudowy i remontu obiektów budowlanych zniszczonych w wyniku działania żywiołu. Natomiast w przypadku rozbudowy obiektu budowlanego, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, przepisy powołanej ustawy nie mają zastosowania. W wyniku wykonanych robót budowlanych omawiany obiekt został bowiem poszerzony w kierunku zachodnim o 0,90 m na długości 4,10 m, zwiększając w ten sposób powierzchnię zabudowy o 3,69 m2. Organ drugiej instancji, ustosunkowując się do zarzutu odwołującej Z. G. stwierdził, że przedłożenie przez nią wraz z pismem z dnia 28 lutego 2006 r. dokumentów w postaci: zaświadczenia Urzędu Gminy o zgodności spornej budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, pisma Urzędu Gminy potwierdzającego podtopienie spornego budynku gospodarczego podczas powodzi w 2001 r. oraz dokumentację, która stanowiła podstawę do wypłacenia jej odszkodowania z [...], nie oznaczało wykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...]. Organ odwoławczy podniósł również, iż wbrew zarzutom odwołania, strony miały zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji umożliwiono im zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ podkreślił ponadto, że zakres wykonanych robót budowlanych został potwierdzony zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, którego strony nie kwestionowały w toku postępowania. Skargę do sądu administracyjnego wniosła w imieniu B G. i M. J. pełnomocnik Z. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżące zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, a w szczególności art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 79 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o terminach oględzin w dniu 10 marca 2005 r. i 3 stycznia 2006 r. Zdaniem strony skarżącej, Z. G. nigdy nie składała oświadczenia do protokołu oględzin, że prace budowlane rozpoczęła we wrześniu 2004 r. Skarżące nie zgodziły się ze stwierdzeniem o istnieniu stropu typu "Kleina" oraz konstrukcji dachu nad częścią dobudowaną, wyjaśniając, że stemple widniejące na fotografii znajdującej się w aktach sprawy są po to, by podtrzymać strop w czasie wymiany materiału budowlanego w ścianach nośnych budynku. Strona skarżąca zakwestionowała również przyjęte przez organy administracji ustalenia, co do: rozmiarów przedmiotowego budynku, wielkości uszkodzeń spowodowanych powodzią w 2001 r., prawidłowości doręczenia skarżącym zawiadomienia z dnia 14 grudnia 2005 r. o oględzinach, prawidłowości sporządzenia notatki służbowej przez organ pierwszej instancji, faktu złożenia przez Z. G. do akt sprawy pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących. Skarżące podniosły, iż dokumenty, jakie żądał organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006 r. zostały dostarczone, zaś projekt budowlany, którego nie było w aktach sprawy, dołączają w chwili obecnej do skargi. B. G. i M. J. zarzuciły ponadto, że inwestorem remontu dokonanego w 2001 r. była Z. G. i to ona w tym czasie była właścicielką przedmiotowego budynku. Strona skarżąca wniosła również o przesłuchanie przez Sąd wymienionych w skardze świadków oraz dołączyła decyzję Naczelnika Gminy z dnia [...] ., Nr [...] o pozwoleniu na budowę wraz ze stanowiącym załącznik do tej decyzji planem zagospodarowania działki Z.G. we wsi Z.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. Organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wydanie nakazu rozbiórki. Zastosowanie mieć będą zatem przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej: "ustawa". W świetle art. 28 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z przepisu tego wynika zatem, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29-31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych rodzajów robót budowlanych. Roboty budowlane polegające na rozbudowie obiektu budowlanego mieszczą się w definicji budowy (art. 3 pkt 6 ustawy) i nie są zwolnione od tego obowiązku. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast ust. 2 omawianego przepisu stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie określonych w przepisie dokumentów (art. 48 ust. 3). W myśl art. 48 ust. 4 ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Z prawidłowych ustaleń organów obu instancji wynika, że na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] w m. Z., należących do B. G. i M. J., prowadzone były – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – roboty budowlane, w wyniku których znajdujący się na tych działkach budynek gospodarczy został rozbudowany w kierunku zachodnim o 0,90 m na długości 4,10 m, zwiększając w ten sposób powierzchnię zabudowy o 3,69 m2. W tych okolicznościach zasadnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], zobowiązał B. G. i M. J.n, do przedłożenia w terminie do dnia 17 marca 2006 r., na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 ustawy, dokumentów w postaci czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżące, wbrew twierdzeniom skargi, nie złożyły w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów, natomiast pełnomocnik skarżących wraz z pismem z dnia 28 lutego 2006 r. przedłożyła inne dokumentów w postaci zaświadczenia Urzędu Gminy o zgodności spornej budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, pisma Urzędu Gminy potwierdzającego podtopienie spornego budynku gospodarczego podczas powodzi w 2001 r. oraz dokumentację, która stanowiła podstawę do wypłacenia jej odszkodowania z [...]. Skoro B. G. i M. J. nie wykonały nałożonych powyższym postanowieniem obowiązków, to prawidłowo organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]., znak: [...] nakazał rozbiórkę części samowolnie rozbudowanego obiektu. Ubocznie zauważyć należy, iż złożenie do Sądu wraz ze skargą decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...]., Nr [...], o pozwoleniu na budowę wraz ze stanowiącym załącznik do tej decyzji planem zagospodarowania działki Z. G. we wsi Z., nie oznacza, że skarżące wykonały obowiązek zakreślony postanowieniem [...] . w postaci złożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Dokumenty złożone przez skarżącą nie spełniają bowiem wymogów projektu, o jakim mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy, a ponadto termin do złożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 17 marca 2006 r. Sąd podziela również stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, co do braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. Nr 84, poz. 906). W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu obiektów gospodarczych i składowych, usytuowanych na działkach siedliskowych. W świetle art. 6 pkt 3 cyt. ustawy zgłoszenia nie wymaga również remont obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m3 i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu. Zatem przepisy tej ustawy dotyczą jedynie odbudowy i remontu obiektów budowlanych zniszczonych w wyniku działania żywiołu. Ustawa ta definiuje pojęcie odbudowy, stanowiąc, iż poprzez odbudowę należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub części, w miejscu i o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 4 pkt 1). Przez remont natomiast należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji z dopuszczeniem zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego nie spełnia warunków określonych w powyższej ustawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, co do naruszenia zasady udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), nieprawidłowości w toku gromadzenia materiału dowodowego w sprawie i oceny tego materiału przez organy orzekające w sprawie oraz innych nieprawidłowości w postępowaniu organów administracji w rozpoznawanej sprawie, należy podkreślić, iż Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu tych organów takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy. Skarżące i ich pełnomocnik były powiadamiane o wszystkich czynnościach dowodowych przeprowadzanych w sprawie i mogły w nich uczestniczyć. Nie przedstawiły one w toku postępowania administracyjnego wiarygodnych dowodów, które prowadziłyby do innej oceny stanu faktycznego sprawy, niż dokonana przez organy nadzoru budowlanego. Z treści skargi również nie wynika zdaniem Sądu, by ustalenia w tym zakresie podjęte zostały przez organy obu instancji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Stwierdzenia skargi, iż skarżące "nie zgadzają się" ze stwierdzeniem o istnieniu stropu typu "Kleina", konstrukcji dachu nad częścią dobudowaną i rozmiarów przedmiotowego budynku, bądź "podważają" notatkę służbową organu, a także inne ustalenia organów, nie zostały w ocenie Sądu przekonywująco uzasadnione. Sąd nie mógł również uwzględnić wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wskazanych w skardze, gdyż w postępowaniu przed sądem administracyjnym prowadzenie takich dowodów jest niedopuszczalne. Sąd ten na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może jedynie w określonych przypadkach przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Sąd orzekając w niniejszej sprawie oparł się zatem na materiale faktycznym i dowodowym sprawy zgromadzonym przez organy administracji, i na podstawie tych ustaleń dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.