II SA/Lu 825/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia wydanej z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 14 września 2007 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 czerwca 2007 r. odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2003 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "P." S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej systemu GSM zlokalizowanej na terenie GPZ na działce nr ewid. 40/3 przy ul. P. w L. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z dnia 26 czerwca 2007 r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia – z powodu stwierdzenia przesłanek negatywnych wymienionych wart. 146 § 2 k.p.a. – wydanej z naruszeniem prawa, decyzji własnej z dnia 8 kwietnia 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "P." S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej systemu GSM zlokalizowanej na terenie GPZ na działce nr ewid. 40/3 przy ul. P. w L. Organ pierwszej instancji podkreślił, że decyzja z dnia 8 kwietnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a posiadała tylko wadę w postaci niezapewnienia udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę osobom, których nieruchomości znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu. Naprawienie wadliwości proceduralnej związanej z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., nie miało wpływu na merytoryczną treść decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji z udziałem stron postępowania odpowiadałoby w swojej istocie decyzji dotychczasowej Wojewoda utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że zgodność projektowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została zweryfikowana w postępowaniu przeprowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia 23 grudnia 2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 grudnia 2001 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w dniu orzekania, tj. z planem szczegółowym rejonu "W. P." (uchwała nr XIII/67/86 z 30 września 1986 r.) oraz z planem ogólnym miasta L. (uchwała nr XV/91/86 z 30 grudnia 1986 r.), przewidujących realizację i istnienie urządzeń elektroenergetycznych na wskazanym przez inwestora terenie. Zdaniem Wojewody pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska i uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń i uzgodnień. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z zachowaniem wymagań zawartych w art. 33 powołanej ustawy odnoszących się do poprawności wykonania projektu budowlanego i art. 35 ust. 1 tejże ustawy – dotyczących sprawdzenia projektu przez organ pierwszej instancji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył L. T., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o wydanie nowej decyzji z uwzględnieniem naruszenia praw osób trzecich określonych w art. 5 Prawa budowlanego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77, 138 § 1 pkt 2, 138 § 2 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "d" i "e" oraz pkt 9, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez nieuwzględnienie i niezastosowanie oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 1, 2, 3, 5 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie i niezastosowanie. Skarżący zarzucił, że decyzja z dnia 8 kwietnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę stacji telefonii komórkowej na działce nr ewid. 40/3 została wydana z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji tego nastąpiły nieodwracalne skutki polegające na utracie wartości należącej do niego działki nr ewid. 310 w L., przy ul. R. oraz możliwości jej zagospodarowania. Zdaniem L. T., zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe świadczą o naruszeniu przepisów i braku poszanowania występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał, że nieuzasadnione są obawy skarżącego o niekorzystny wpływ anten stacji bazowej na sąsiednią nieruchomość, tj. działkę nr ewid. 310. W ocenie Wojewody, jak wynika z oceny oddziaływania na środowisko zawartej w raporcie, pola elektromagnetyczne wystąpią na wysokości powyżej 36,2 m nad poziomem terenu w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi i nie ograniczą użytkowania sąsiednich działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 8 kwietnia 2003 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "P" S.A. z siedzibą w W pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Wyodrębnia się dwa stadia tego postępowania. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. W przypadku stwierdzenia dopuszczalności wznowienia, ten etap postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). W razie stwierdzenia natomiast niedopuszczalności wznowienia, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania, gdy wznowienia żądała strona lub inna osoba (art. 149 § 3 k.p.a.), albo powstrzymuje się od wydania postanowienia o wznowieniu, gdy z urzędu podejmował czynności, zmierzające do wznowienia postępowania (por. C.Martysz, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze, 2005, s. 333). W myśl przepisu art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania wszczyna zatem postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją. Treść postanowienia o wznowieniu poza wskazaniem przesłanek wznowienia, czyli wskazaniem przyczyn wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 i 145 "a" § 1 k.p.a., nie może zawierać ich oceny. Na tym pierwszym etapie postępowania, zakończonym wydaniem postanowienia o wznowieniu, nie można bowiem rozstrzygać, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją. Dopiero po wznowieniu postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. rozpoczyna się drugi etap postępowania, zwany też właściwym lub rozpoznawczym. Na tym etapie postępowania bada się istnienie podstaw wznowienia, a w razie ich stwierdzenia przeprowadza się postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 149 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej - stosownie do przepisu art. 151 § 1 k.p.a. - wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a", albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a", i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Jednak w myśl przepisu art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji, mimo istnienia podstaw wznowienia nie jest dopuszczalne, jeśli zachodzą okoliczności w tym przepisie wymienione: upływ czasu (§ 1) oraz ustalenie przez organ, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). W takiej sytuacji organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji dotychczasowej, lecz w myśl przepisu art. 151 § 2 k.p.a. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Podzielić należy stanowisko organów administracji, że w sprawie niniejszej zachodzi przesłanka negatywna, określona w przepisie art. 146 § 2 k.p.a. Organy administracji prawidłowo ustaliły, że w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 8 kwietnia 2003 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "P" S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej systemu GSM zlokalizowanej na terenie GPZ na działce nr ewid. 40/3 przy ul. P. w L., wydana byłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę uregulowane jest w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Inwestycja, której dotyczy decyzja ostateczna z dnia 8 kwietnia 2003 r. spełnia wymagania określone przepisami tej ustawy oraz przepisami techniczno-budowlanymi, wskazanymi w art. 7 ustawy. Bezpodstawny jest ogólnikowy zarzut skarżącego, że inwestycja ta narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Skarżący nie wskazuje, na czym naruszenie przytoczonego przepisu miałoby polegać. Sam fakt sąsiedztwa stacji bazowej telefonii komórkowej nie oznacza sprzecznego z prawem oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko, przedstawionego przez inwestora, stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludności, a pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartości graniczne wskazane w przepisach, występować będą w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Nie istnieje zatem zagrożenie narażenia ludzi na oddziaływanie pól elektromagnetycznych, mogące zagrażać ich życiu czy zdrowiu. Kwestia ewentualnego spadku wartości nieruchomości skarżącego nie ma wpływu na ocenę zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami. Nie sposób jednak nie zauważyć, że twierdzenie o utracie wartości nieruchomości sąsiednich jest całkowicie dowolne i nie poparte zostało jakimikolwiek dowodami. Inwestycja jest też zgodna z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę inwestor uzyskał ostateczną decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, stwierdzającą zgodność planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego (decyzja Prezydenta Miasta z dnia 27 grudnia 2001 r. Nr [...]). Podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 grudnia 2002 r. (Nr [...]) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że inwestycja ta zgodna jest z miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego rejonu "W. P." w L., zatwierdzonym Uchwałą Nr XIII/67/86 Miejskiej Rady Narodowej z dnia 30 września 1986 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 9, poz. 280) oraz miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta L., zatwierdzonym Uchwałą Nr XV/91/86 Miejskiej Rady Narodowej z dnia 30 grudnia 1986 r., ze zmianami zatwierdzonymi Uchwałą Nr L/500/93 Rady Miejskiej z dnia 23 października 1993 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 17, poz. 101). Kolegium wyjaśniło, że ani plan szczegółowy ani plan ogólny nie zawierają zakazu lokalizacji na działce nr 40/3 stacji bazowej telefonii komórkowej. Działka ta znajduje się na obszarze przeznaczonym pod urządzenia energetyczne, a plan dopuszcza lokalizowanie na tym terenie obiektów i funkcji nie objętych programem zagospodarowania, jeżeli wynika to z potrzeby obsługi lub rozwoju i nie oddziałuje niekorzystnie na docelowy charakter jednostki lub obszaru funkcjonalnego. Ubocznie zauważyć należy, że inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jest też zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta L. – część II, uchwalonym dnia 26 września 2002 r. (Uchwała Rady Miejskiej Nr 1688/LV/2002), który wszedł w życie po wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie mógł więc być podstawą oceny zgodności inwestycji z planem w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Niemniej jednak stwierdzić należy, że również ten plan nie zawiera zakazu lokalizowania stacji bazowych telefonii komórkowej na działce nr 40/3. Ponadto inwestor spełnił wszystkie wymagania przewidziane przepisami ustawy – prawo budowlane, stosownie zatem do przepisu art., 35 ust. 4 ustawy organ nie mógłby odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Trafna jest więc ocena organów obu instancji, że w sprawie brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, w wyniku wznowienia wydana byłaby bowiem decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w chwili obecnej zachodzi także druga przesłanka uniemożliwiająca uchylenie decyzji dotychczasowej, określona w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W tej sytuacji brak podstaw do uwzględnienia skargi. Tylko ubocznie wyjaśnić należy, że wznawiając postępowanie z wniosku skarżącego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, wskazany w art. 148 § 2 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w przypadku przyczyny określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wynosi jeden miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie udowodnił zachowania terminu. Nie można jednak z tego powodu uchylić zaskarżonej decyzji, stanowiłoby to bowiem naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 19 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).