II SA/Lu 825/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. A. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając we wniosku, iż jest emerytem i ma na utrzymaniu troje dzieci. Dochód gospodarstwa domowego stanowi jego emerytura oraz zasiłek stażowy syna Ł. i zasiłek pielęgnacyjny otrzymywany na syna K. w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie brutto. Z kwoty tej skarżący musi ponieść koszty leczenia, utrzymania mieszkania oraz regulować zadłużenie w czynszu oraz OPEC. Poza tym skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zaakcentował także, iż po opłaceniu bieżących opłat brakuje mu pieniędzy na bardzo skromne wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy odnieść się do wniosku A. J. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie przywołanego przepisu orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W tym kontekście stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z informacji podanych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trojgiem dzieci. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. [...]m2 na podstawie umowy najmu zawartej z Urzędem Miasta [...]. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz zasiłek stażowy i zasiłek pielęgnacyjny - razem [...] zł. Strona wykazała ponadto, że nie posiada majątku w postaci nieruchomości jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Podniosła, że wydatki rodziny na leczenie wynoszą [...] zł miesięcznie. Ponadto rodzina posiada zadłużenie w OPEC, które wynosi [...] zł i w spłacie czynszu w kwocie [...] zł. Nadto jak skarżący wskazał spłaca koszty procesu sądowego w wysokości [...] zł. Mając na uwadze przedstawioną przez stronę sytuację materialną (niski dochód na jedną osobę w rodzinie, zadłużenie w opłatach związanych z utrzymaniem domu), i zdrowotną (znaczne wydatki na leczenie), uznać należy, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 p.p.s.a. należało orzec, jak w punkcie 2 sentencji.