II SA/Lu 826/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z pomocy społecznej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. A. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając we wniosku, iż jest emerytem i ma na utrzymaniu troje dzieci. Dochód gospodarstwa domowego stanowi jego emerytura oraz zasiłek stażowy syna Ł. i zasiłek pielęgnacyjny otrzymywany na syna K. w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie brutto. Z kwoty tej skarżący musi ponieść koszty leczenia, utrzymania mieszkania oraz regulować zadłużenie w czynszu oraz OPEC. Poza tym skarżący wskazał, ż nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zaakcentował także, iż po opłaceniu bieżących opłat brakuje mu pieniędzy na bardzo skromne wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy odnieść się do wniosku A. J. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie przywołanego przepisu orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W tym kontekście stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z informacji podanych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trojgiem dzieci. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. 68 m2 na podstawie umowy najmu zawartej z Urzędem Miasta [...]. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz zasiłek stażowy i zasiłek pielęgnacyjny - razem [...] zł. Strona wykazała ponadto, że nie posiada majątku w postaci nieruchomości jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Podniosła, że wydatki rodziny na leczenie wynoszą [...] zł miesięcznie. Ponadto rodzina posiada zadłużenie w OPEC, które wynosi [...] zł i w spłacie czynszu w kwocie [...] zł. Nadto jak skarżący wskazał spłaca koszty procesu sądowego w wysokości [...] zł. Mając na uwadze przedstawioną przez stronę sytuację materialną (niski dochód na jedną osobę w rodzinie, zadłużenie w opłatach związanych z utrzymaniem domu), i zdrowotną (znaczne wydatki na leczenie), uznać należy, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 p.p.s.a. należało orzec, jak w punkcie 2 sentencji.