II SA/Lu 828/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-10-31

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku podlega umorzeniu jako zbędny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co spowodowało umorzenie postępowania w tym zakresie. Następnie rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uwzględniając go ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej i jej niepełnosprawnego syna.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano E. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie z wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze postanawia : I. Przyznać E. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie z wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z 23 października 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożonym na urzędowym formularzu, strona skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżąca na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a. jest zwolniona z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżąca w sprawie niniejszej jest zwolniona z wszelkich kosztów sądowych w toku całego postępowania. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małoletnim synem, nie pracuje zawodowo, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej w łącznej kwocie [...] zł. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani zasobów finansowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz akt sprawy wynika, że syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną, a jego utrzymanie i leczenie (specjalna dieta, specjalistyczna terapia, wizyty u lekarzy specjalistów) wymaga zwiększonych nakładów finansowych. Skarżąca w urzędowym formularzu wykazała, że konieczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny oraz leczeniem schorzeń i edukacją dziecka pochłaniają uzyskiwany przez nią dochód. Skarżąca nie ma zatem wolnych środków pieniężnych, ani nie jest w stanie zaoszczędzić na opłacenie kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło