II SA/Lu 83/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-02-20

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów na mocy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego, może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
M. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na bezrobocie, niepełnosprawność i niskie dochody. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wywłaszczonych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać M. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, którego jest współwłaścicielem w ˝ części. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, utrzymuje się z pomocy ośrodka pomocy społecznej oraz świadczenia prac dorywczych na poczet sąsiadów. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Jest właścicielem w [...] części działki o powierzchni [...] m2, której wartość wynosi [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem skarżący kwestionując w niniejszym postępowaniu decyzję dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zbędne jest więc rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a, jak orzeczono w punkcie II postanowienia. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru. Skarżący nie posiada bowiem żadnego dochodu utrzymując się ze świadczeń z pomocy społecznej oraz sporadycznych prac wykonywanych na rzecz sąsiadów. W takiej sytuacji zobowiązanie skarżącego do ponoszenia kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru pogłębiłoby tylko trudną sytuację finansową skarżącego. W konsekwencji skutkowałoby to powstaniem uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego. Z tego powodu starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego radcę prawnego o czym działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło