II SA/Lu 830/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Ponownie rozpoznając sprawę pismem z dnia 17 listopada 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie na wniosek B. T., reprezentowanej przez E. C., w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez A. O. przy budowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid.[...] położonej w m. K.. Jak wynika z akt sprawy poprzednie postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. odmawiające B. T. wszczęcia postępowania administracyjnego ww. sprawie zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji podczas oględzin przedmiotowej działki w dniu 18 grudnia 2014 r. ustalił, że na działce znajduje się budynek mieszkalny z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokrytym papą oraz drugi budynek o konstrukcji murowano-drewnianej, pokryty papą i eternitem, z zewnątrz od strony południowej i zachodniej obłożony sidingiem. Wewnątrz znajdują się trzy pomieszczenia i przedsionek. Budynek posiada instalację elektryczną. W budynku znajduje się piecyk, tzw. koza podłączony do przewodu dymowego. Budynek posiada wymiary 6,58 m x 7,80 m. Wysokość pomieszczeń wynosi 2,12 m. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, organ I instancji wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego, usytuowanego na działce o nr ewid.[...] położonej w m. K., adaptowanego na cele mieszkalne i zobowiązał A. O. do przedłożenia w terminie do 27 lutego 2015 r. opisu i rysunku określającego usytuowanie budynku w stosunku do granic nieruchomości, zwięzłego opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę wraz z danymi techniczno- użytkowymi oraz zaświadczenia wójta gminy o zgodności zmiany sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], PINB w K., na podstawie art. 77 § 2 Kpa i art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, uchylił postanowienie z dnia [...] r. znak: [...], ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ I instancji stwierdził, że należy ustalić dokładną datę zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele budowlane, bowiem z przepisu art. 71 a Prawa budowlanego nie stosuje się do samowolnej zmiany sposobu użytkowania dokonanej przed dniem 31 maja 2004 r. Tak więc ustalenie dokładnej daty zmiany sposobu użytkowania, zdaniem organu I instancji jest niezbędne. W dniu 17 marca 2015 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w wyniku której ustalono, że A. O. zamieszkał w spornym budynku w 1996 r. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] , organ I instancji, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 71 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał użytkowanie ww. budynku gospodarczego adaptowanego na cele mieszkalne i zobowiązał A. O. do dostarczenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, następujących dokumentów: - opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości, - zwięzłego opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno-użytkowymi, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością ma cele budowlane, - zaświadczenia wójta gminy o zgodności o zgodności zmiany sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K. oraz, - ekspertyzę techniczną w zakresie oceny zgodności użytkowania obiektu z warunkami technicznymi i przepisami Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], organ odwoławczy uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zwracając uwagę na fakt, że w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. pełnomocnik B. T., sprecyzował swój wniosek domagając się wydania nakazu rozbiórki domu mieszkalnego, a nie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, czym zajął się organ I instancji. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ewid.[...] położonej w m. K. gm. K., przez A. O.. Pełnomocnik B. T. wniósł odwołanie od powyższe decyzji, żądając rozbiórki przedmiotowego budynku. Zdaniem odwołującego A. O. rozpoczął roboty budowlane przy tym budynku w 2001 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek (komórka drewniana) został wybudowany w latach 70 - tych. Właścicielami działki, na której wybudowano ww. budynek są E. K. i A. O.. Pozwolenia na budowę budynku nie okazano. A. O. zamieszkał w 1996 r. w omawianym budynku, który z gospodarczego został zaadaptowany na budynek mieszkalny. Poza tym wyjaśnił, że budynek miał pierwotnie kształt litery L i w części południowo-zachodniej, w miejscu dzisiejszego wiatrołapu, był podcień zadaszony dachem budynku wspartym na słupach drewnianych. W 1994 r. jesienią, A. O. obudował wyodrębnioną wiatę, prowizoryczną osłoną z sidingu i desek, tworząc wiatrołap. Ścianę wschodnią budynku od wewnątrz obmurował pustakami z betonu komórkowego gr. 12 cm. i obłożył płytami gipsowo-kartonowymi. Od strony zewnętrznej ścianę tę obmurował do głębokości zagłębienia. W 2000 r. zakupił eternit i wykonał w części pokrycie dachu, dokonując jego naprawy. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że budynek gospodarczy wybudowano w latach 70 – tych, tj. w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Powołując się na art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wskazał, że będący przedmiotem postępowania budynek nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ teren, na którym się znajduje, przeznaczony jest pod zabudowę zagrodową - z przeznaczeniem pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych oraz budynki gospodarcze (MR). Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K. podjętym uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r., dla terenu działki o nr ewid.[...], usytuowanej w m. K., zabudowa zagrodowa przy drodze publicznej gminnej o symbolu B7L relacji K. - K. powinna być : w liniach rozgraniczających - 15 m, szerokość jezdni min. 5 m., linia zabudowy na terenach zabudowanych min. 10 m od krawędzi jezdni. Lokalizacja budynku nie narusza ustalonych odległości ww. planie, bowiem obiekt usytuowany jest w odległości 14 m od krawędzi jezdni. Obiekt nie stwarza też zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Komin na budynku mieszkalnym posiada wylot o wysokości ok. 60 cm ponad pokryciem niepalnym dachu i oddalony jest od budynku skarżącego - stanowiącego przeszkodę, - ok 14 m. Polska Norma PN-89/B-10425 - "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły" - wymaga zachowania odległości komina od przeszkody - 10 m. Ponadto przedmiotowy budynek nie utrudnia zabudowy działki sąsiedniej, nie jest obiektem uciążliwym dla sąsiada ze względu na emisję hałasu, wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenie powietrza wody lub gleby, nie powoduje odprowadzania wód lub ścieków na działkę sąsiada, nie narusza innych interesów osób trzecich. Z tych wszystkich względów organ odwoławczy przyjął, że nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki obiektu, czego domagała się B. T.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. pełnomocnik B. T. podniósł, że ustalenia w zaskarżonej decyzji są nieprawdziwe. W ocenie strony skarżącej A. O. w spornym budynku zamieszkuje od 1966 r., który został wybudowany w latach 70. Poza tym inwestor wykonał pokrycie dachowe z eternitu w 2000 r., a komin oddalony jest od budynku strony skarżącej ok 10m. Usytuowanie tego komina i pokrycie dachowe –w ocenie skarżącej – zagraża życiu i zdrowiu. Ponadto podniósł, że organ nadzoru budowlanego interweniował w sprawie warunków technicznych obiektu sąsiada, ale bezskutecznie. strona skarżąca wskazała, że w razie potrzeby dostarczy niezbędnych i wiarygodnych dokumentów w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty nie mogą spowodować wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny kontrolując legalność wydanego aktu zobowiązany jest, niezależnie od zarzutów skargi, z urzędu zbadać prawidłowość całego postępowania. Tak dokonana kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała zaistnienia naruszeń prawa procesowego lub materialnego. Bezspornie przedmiotowy obiekt został wykonany w latach 70-tych, w związku z tym został wybudowany przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej Prawo budowlane z 1994r.", to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 powołanej ustawy, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się art. 48 tej ustawy (dotyczącego wydania nakazu rozbiórki), lecz stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, iż do obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie, należy stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane z 1974r." obowiązującej w dacie realizacji tego obiektu. Prawo budowlane z 1974r. wymagało w art. 28 ust. 1 zasadniczo uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 tej ustawy - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego (obecnie: wójt gminy, burmistrz lub prezydent miasta) stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z kolei w świetle art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Powołane przepisy odnoszą się w szczególności do obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie jak wynika z oświadczenia inwestora budynek został wybudowany w latach 70-tych, a 2000 r. zmieniono pokrycie dachowe. Dokumentów na potwierdzenie powyższych prac budowanych nie przedstawiono. Na podstawie powyższego organy przyjęły, że inwestor nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność wykonania dobudowy. Organy wobec tego prawidłowo uznały, że budynek gospodarczy zaadoptowany na budynek mieszkalny został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc samowolnie. W świetle bowiem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od zakwalifikowania wykonanych robót – jako rozbudowy (dobudowy do istniejącego budynku), czy też jako budowy nowego obiektu, skoro - zgodnie z art. 3 pkt 6 tej ustawy – przez budowę należy rozumieć również rozbudowę. Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie niniejszej nie było podstaw do nakazania rozbiórki w trybie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.. W świetle powołanego przepisu nakaz rozbiórki budynku mógłby być orzeczony tylko wówczas, gdyby znajdował się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę albo gdyby został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i jednocześnie powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a takie sytuacje nie zachodzą. Badając zgodność inwestycji z przepisami powszechnie obowiązującymi należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie realizacji robót budowlanych – wynika to wprost z powołanego art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ prawidłowo ocenił, że przedmiotowa inwestycja nie narusza aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z akt sprawy teren, na którym usytuowany jest budynek – zgodnie uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. - przeznaczony jest pod zabudowę zagrodową - z przeznaczeniem pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych oraz budynki gospodarcze (MR). Poza tym w myśl ww. planu zabudowa zagrodowa przy drodze publicznej gminnej o symbolu B7L relacji K. - K. powinna być: w liniach rozgraniczających - 15 m, szerokość jezdni min. 5 m., linia zabudowy na terenach zabudowanych min. 10 m od krawędzi jezdni. Lokalizacja budynku nie narusza ustalonych odległości ww. planie, bowiem obiekt usytuowany jest w odległości 14 m od krawędzi jezdni. Mając zatem na uwadze, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia organ odmówił nakazania inwestorowi wykonania określonych przeróbek i prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., bowiem wybudowany obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami. Wbrew zarzutom skargi, organ należycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, nie naruszając przy tym przepisów procesowych i stwierdzając samowolę budowlaną zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dokumentów, które podważyłyby ustalenia organu. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.).