II SA/Lu 834/06
WyrokWSA w Lublinie2007-05-30
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Witold Falczyński, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość grzywny w celu przymuszenia, nałożonej na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej przybudówki, została obliczona prawidłowo i czy sytuacja finansowa zobowiązanego ma znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia została prawidłowo obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opierając się na powierzchni zabudowy i cenie 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa GUS. Sąd podkreślił, że celem grzywny jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a nie ocena sytuacji finansowej zobowiązanego, która nie podlega kognicji sądu w tym postępowaniu. Ponadto, wykonanie obowiązku prowadzi do umorzenia grzywny, a w uzasadnionych przypadkach możliwy jest jej zwrot.Stan faktyczny
Skarżąca Z.B. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu na nią grzywny w celu przymuszenia w wysokości 7.517,42 zł za niewykonanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej przybudówki. Skarżąca podnosiła, że grzywna przekracza jej możliwości finansowe i że dokonała jedynie remontu. Organy administracji uznały, że grzywna została naliczona prawidłowo zgodnie z przepisami, a sytuacja finansowa skarżącej nie ma znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddala skargę.
Z.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...]., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...]., którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 7.517,42 zł.
Jak wynika z przedstawionych akt, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]marca 2001 r., nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanej przybudówki do budynku gospodarczego o wymiarach 5,30 x 2,97 położonej na działce nr 768 w S.
W wyniku złożonego odwołania powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., a Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 29 października 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 784/01 oddalił skargę na tę decyzję.
Następnie pismem (upomnienie) z dnia 28 kwietnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał zobowiązaną do wykonania rozbiórki przedmiotowej przybudówki z uprzedzeniem, iż w razie nie wykonania powyższego sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
W dniu [...] sierpnia 2004 r. organ wystawił tytuł wykonawczy, a następnie w dniu [...] maja 2006 r. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, która została naliczona w oparciu o kwotę powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego podaną w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, która to za IV kwartał 2005 r. wynosiła 2.388zł za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Biorąc pod uwagę powyższe wysokość grzywny winna wynosić (2.388 zł x 1/5) x (5,30 m x 2,97 m) = 7.517,42 zł.
Z.B. pismem z dnia 4 czerwca 2006 r. złożyła zażalenie (zarzuty) na powyższe postanowienie, uzasadniając je tym, że nałożona grzywna przewyższa jej możliwości finansowe. Ponadto wyraziła ogólną dezaprobatę z decyzji nakazującej rozbiórkę, twierdząc, że dokonała jedynie niezbędnego remontu. Obecnie nie jest w stanie ponieść ani kosztów rozbiórki ani zapłacić grzywny.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia przeanalizował poszczególne etapy postępowania administracyjnego, sądowego i egzekucyjnego w niniejszej sprawie, dochodząc do wniosku, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek egzekwowania wykonania decyzji ostatecznej, a jednym ze środków egzekucyjnych jest grzywna w celu przymuszenia, którą w tym wypadku nalicza się zgodnie z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto wyjaśnił, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto dodał, iż sytuacja finansowa zobowiązanej nie podlega ocenie w tym postępowaniu.
W skardze do Sądu pozbawionej konkretnych zarzutów na powyższe postanowienie Z.B. odwołała się do argumentacji użytej w zażaleniu, stwierdzając jednocześnie, iż stała się ofiarą błędnie udzielonych informacji przez urzędników państwowych.
Organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Jest to kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Jest to jedyne kryterium sądowej kontroli, jakiej poddane zostały rozstrzygnięcia organów administracji na skutek wniesionej skargi.
W ocenie Sądu organ administracji rozpoznając przedmiotowa sprawę wydał prawidłową decyzję pozostającą w zgodzie zarówno z przepisami postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwana w dalszej części uzasadnienia "ustawą", określa katalog środków, które mogą być stosowane przez właściwy organ w celu przymuszenia wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym. Do środków tych należy między innymi grzywna w celu przymuszenia (art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwszy ustawy). Środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia służy do wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym i ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku pośrednio, poprzez dolegliwość nałożonej grzywny, która ma skłonić zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. W przedmiotowej sprawie obowiązek przymusowej rozbiórki przedmiotowej przybudówki podlegał wykonaniu już z dniem, w którym decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki stała się ostateczna (tj. już w 2001 roku).
Bezsporne w sprawie jest, czego nie kwestionuje również skarżąca, że do dnia wniesienia skargi nie została dokonana rozbiórka przedmiotowej budowli.
Grzywnę w celu przymuszenia w niniejszej sprawie nałożono na skarżącą na podstawie art. 121 § 4 i 5 ustawy.
Paragraf 4 powyższego artykułu stanowi, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Następnie § 5 tego artykułu wskazuje, że wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie taką decyzją jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 r., którą organ nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanej przybudówki do budynku gospodarczego o wymiarach 5,30 x 2,97 położonej na działce nr 768 w S.
Tak więc przy obliczaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia bierze się pod uwagę wielkość powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki oraz cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Na potrzeby obliczania premii gwarancyjnej Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za okresy kwartalne w terminie do końca drugiego miesiąca po każdym kwartale.
Organ egzekucyjny nie uchybił określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązkom proceduralnym poprzedzającym nałożenie grzywny, a jej wysokość nie naruszyła przepisów ustawy. Głównym celem zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest doprowadzenie do odczucia dolegliwości finansowej przez zobowiązanego, ale przymuszenie go - pod sankcją groźby tej dolegliwości - do wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym. Ubocznie należy wskazać, iż wykonanie obowiązku przez zobowiązanego spowoduje umorzenie grzywny nieściągniętej, a w razie jej wcześniejszego uiszczenia możliwy jest - w uzasadnionych wypadkach - zwrot grzywny (art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna została obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem brak jest podstaw prawnych do podważenia zaskarżonego postanowienia.
Zarzuty podnoszone przez skarżąca w skardze jak i w trakcie postępowania administracyjnego nie mogą zostać uwzględnione, gdyż odbiegają od przedmiotu postępowania i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzające go postanowienie organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania oraz nie zawiera uchybień mogących mięć wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło