II SA/Lu 84/16
WyrokWSA w Lublinie2016-09-27
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze zezwolenia na założenie i przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej jest dopuszczalne, gdy inwestycja jest realizowana przez podmiot prywatny, a jej przebieg nie jest jednoznacznie przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia sieci kanalizacji sanitarnej jest dopuszczalne, nawet jeśli inwestycja jest realizowana przez podmiot prywatny, o ile służy ona celowi publicznemu i jest zgodna z planem miejscowym lub jego dopuszczającymi zapisami. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom w interesie społecznym, pod warunkiem zachowania zasady proporcjonalności i niezbędności ingerencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nią sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżący zarzucał, że inwestycja jest realizowana przez podmiot prywatny, nie jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i narusza jego prawo własności. Organy administracji uznały, że inwestycja służy celowi publicznemu, jest niezbędna i została zaprojektowana w sposób minimalizujący ingerencję w prawo własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność L. G. G. poprzez udzielenie zezwolenia [...] z siedzibą w W. na założenie i przeprowadzanie przez ww. nieruchomość sieci kanalizacji sanitarnej. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji organu I instancji L. G. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z nadanym jej rygorem natychmiastowej wykonalności, Odwołujący wskazał, że powyższa decyzja narusza art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego błędnie organ przyjął, że istnieją w sprawie podstawy do ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości, gdy taka inwestycja pozostaje w sprzeczności z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w jego ocenie ww. decyzja nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów, m.in. ustaleń, co do tego, jaki krąg podmiotów będzie w przyszłości korzystał ze zbudowanej sieci. Organ I instancji nie wykazał także, jakie przesłanki legły u podstaw wydania decyzji oraz nie wskazał jaki cel publiczny inwestycja ma realizować.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. powołując się m.in. na art. 112 oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie ograniczenie sposobu korzystania w stosunku do części działki nr [...], nastąpiło na wniosek [...].o. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że po wybudowaniu przedmiotowa sieć zostanie przekazana na rzecz MPWiK. Ponadto podniesiono, że trasa planowanej sieci została zaprojektowana w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności działki nr [...], poprzez maksymalne zbliżenie do granicy nieruchomości. Odpowiednie oddalenie skrajni przewodów sieci kanalizacyjnej od linii ogrodzenia określono w "Wytycznych technicznych do projektowania i realizacji sieci, przyłączy oraz urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych" ustanowionych przez MPWiK. Uwzględniając te wytyczne określono odległość skrajni przewodu od linii ogrodzenia równą 1,5 m. Podana odległość jak, również rozmiary kanału i istniejąca lokalna infrastruktura (istniejące przyłącza wodociągowe, teletechniczne do budynku znajdującego się na działce nr [...]) uniemożliwiają zbliżenie trasy przedmiotowej sieci do granicy nieruchomości. Zdaniem wnioskodawcy jest to najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości i jedyna możliwa do zrealizowania trasa sieci kanalizacji sanitarnej. Inwestycja ta jest niezbędna dla zapewnienia odbioru ścieków z planowanego do realizacji budynku mieszkalnego, pozwoli również na przyłączenie przedmiotowej nieruchomości do sieci miejskiej (obecnie jest tam szambo) na koszt wnioskodawcy, a tym samym wpłynie na podniesienie komfortu życia mieszkańców. Uzyskanie więc zgody na wejście na przedmiotową nieruchomość jest warunkiem realizacji całej inwestycji o istotnym znaczeniu lokalnym, służącej określonej zbiorowości.
Do wniosku załączono dokumentację z przebiegu rokowań z właścicielem o dobrowolne udostępnienie nieruchomości, jednak pomimo kilku spotkań i propozycji finansowych nie osiągnięto porozumienia. Właściciel proponował zamianę przedmiotowej nieruchomości na dwa duże lokale mieszkalne lub ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Proponowana przez właściciela cena nieruchomości lub wynagrodzenie z tytułu służebności przesyłu, znacząco przewyższały ceny rynkowe. Dodatkowo podniesiono, iż pomimo zgody wnioskodawcy na wypłatę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu w oczekiwanej wysokości, właściciel zażądał również zmiany trasy kanalizacji sanitarnej uzgodnionej już przez ZUDP.
Jednocześnie wniesiono o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w myśl art. 108 k.p.a., uzasadniając ważnym interesem społecznym., tj. zasilanie energią elektryczną odbiorców w rejonie ul. [...].
Organ I instancji ustalił też, iż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego część II, zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. L. . z [...], nr [...], poz. 2671), a planowana sieć kanalizacji sanitarnej została zaprojektowana w terenie zabudowy mieszkaniowej, oznaczonej symbolem "M3".
W piśmie z dnia [...] r., Wydział Planowania Urzędu Miasta L., odpowiadając na wątpliwości organu, stwierdził, że przebieg sieci kanalizacji sanitarnej poza pasem planowanego ciągu komunikacji pieszo-jezdnej oznaczonego symbolem KX1 nie spełnia ustaleń zawartych w § 16 tekstu planu, ale dopuszczalny jest na podstawie ustaleń zawartych w § 17 ustaleń tego planu, w którym "dopuszcza się w przypadkach koniecznych możliwość prowadzenia sieci poza liniami regulacyjnymi ulic oraz ciągów technicznych infrastruktury pod warunkiem spełnienia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami". Planowany przebieg sieci ogranicza częściowo teren planowanej zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...], ale może być brany pod uwagę w przypadku udokumentowanej konieczności, ponieważ zabezpiecza możliwość likwidacji istniejącego szamba oraz odprowadzenia ścieków sanitarnych z istniejącej i planowanej zabudowy na tej działce do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.
W myśl powyższych wyjaśnień organ stwierdził, że przebieg przedmiotowej inwestycji liniowej jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego organ odwoławczy ponadto wskazał, że projektowany przebieg planowanej na działce nr [...] inwestycji - trasy kanalizacji sanitarnej jest najmniej ingerujący w prawo własności tej działki i nie jest możliwe przeprowadzenie sieci inną trasą. Lokalizacja trasy sieci uwzględnia bowiem istniejące obiekty budowlane oraz infrastrukturę podziemną.
Wojewoda poza tym wyjaśnił, że w ciągu pieszo-jezdnym KX1, którą to lokalizację sieci wskazuje właściciel przedmiotowej działki, już istnieją: sieć wodociągowa oraz dwie sieci kanalizacji teletechnicznej, przez co jest niemożliwe umiejscowienie w nim dodatkowej kanalizacji. Po stronie południowej ciągu pieszo-jezdnego KX1 tj. na działce nr [...] występuje zbyt stroma skarpa, przy której posadowiono budynek mieszkalny wielorodzinny i jakikolwiek wykop zagrażałby posadowieniu tegoż budynku. Ponadto wspomniane wyżej wytyczne MPWiK zabraniają lokalizacji sieci kanalizacji w skarpach, jak również nakazują prowadzenie trasy sieci kanalizacji sanitarnej zachowując przebieg równoległy do już istniejącego uzbrojenia, a lokalizację przedmiotowej sieci na działkach nr: [...], [...], [...], zaś trasę sieci maksymalnie przysunięto do ogrodzenia działki nr [...], usuwając przy tym drzewo oraz zmieniając lokalizację istniejącego zbiornika na ścieki, obsługującego budynek na tej działce.
W ocenie organu odwoławczego realizacja budowy sieci kanalizacji sanitarnej stanowi cel publiczny o znaczeniu lokalnym (gminnym), przewidziany w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomimo iż będzie realizowana przez [...].o., która to spółka wprawdzie nie jest podmiotem publicznoprawnym, lecz własność sieci po wybudowaniu stanowić będzie własność MPWiK L.. Z przepisu art. 124 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami bowiem wynika, iż z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może wystąpić osoba lub jednostka organizacyjna, realizująca cel publiczny. Ponadto jak wykazało postępowanie wyjaśniające, budowa przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] została zaprojektowana, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w prawo właściciela.
W świetle powyższych ustaleń, odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 107 § 3 k.p.a., wojewoda stwierdził, że są one niezasadne, podobnie jak zarzuty dotyczące niezgodności przedmiotowej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do uznania argumentów zawartych w odwołaniu za uzasadnione w tym dotyczącego uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem realizacja przedmiotowej inwestycji jest niezwykle ważna społecznie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] r. L. G. reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa:
- art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że istnieją podstawy do ograniczenia prawa własności skarżącego, poprzez założenie i przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej przez [...].o. z siedzibą w W. w sytuacji, gdy inwestycję realizuje podmiot prywatny, a do chwili obecnej niewydano decyzji o lokalizacji celu publicznego na działce nr [...], zaś z zaskarżonej decyzji wynika, że w planie zagospodarowania dla działki nr [...] kanalizacja sanitarna nie została przewidziana;
- art. 140 k.p.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. i z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych decyzji oraz błędne przyjęcie, że przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej przez działkę nr [...] stanowi cel publiczny i znajduje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazał, że rozstrzygnięcie niniejszego postępowania dotyczy sytuacji, w której prywatna firma dąży do przeprowadzenia przez działkę innego prywatnego podmiotu, całkowicie prywatnej sieci kanalizacji sanitarnej. W ocenie strony rozpoznając przedmiotową sprawę organ znacznie przekroczył kompetencje wynikające z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyznał sobie bowiem kompetencję do określenia, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego oraz kompetencje tworzenia planu zagospodarowania. Bezsprzecznie bowiem w planie zagospodarowania przestrzennego nie przewidziano wyraźnie możliwości budowy kanalizacji sanitarnej na działce [...] W żadnym z cytowanych w zaskarżonej decyzji fragmentów planu wyraźnie nie przewidziano wybudowania kanalizacji na działce skarżącego.
W dalszej części strona podniosła, że nawet fakt, że przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej przez inwestora będzie służyć większej ilości użytkowników nie może wpłynąć na możliwość realizacji takiej inwestycji. Jeśli bowiem w planie nie została wyraźnie wskazana możliwość budowy kanalizacji, bądź nie wydano decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, to nie istnieje możliwość wydania decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie strony całe prowadzone postępowanie administracyjne wkracza w kognicję Sądu powszechnego. Uzyskanie zgody na przeprowadzenie całkowicie prywatnej i nieujętej w planie zagospodarowania sieci kanalizacji przez inną działkę, należącą do osób prywatnych, wymaga bowiem ustanowienia służebności w postępowaniu sądowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774), dalej: u.g.n. będącego podstawą kontrolowanej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W art. 124 ust. 1a ustawodawca wskazał przesłanki udzielenia przedmiotowego zezwolenia. O ile zostały one spełnione - wskazany organ udziela w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest zatem do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a). Zgodnie z art. 108 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Zważywszy na rodzaj inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja, jedynymi przesłankami, na których mógł się oprzeć organ, rozpoznając wniosek o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, są "inny interes społeczny", o którym mowa w art. 108 k.p.a. oraz ważny interes gospodarczy, o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n.
Organy obu instancji prawidłowo uznały, że wniosek na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia ważny interes gospodarczy, a także interes społeczny. Przedmiotowa inwestycja ma bowiem wyposażyć planowany budynek mieszkalny wielorodzinny na nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], 92 w kanalizację sanitarną, jak i umożliwić dostawę wody i odbiór ścieków innym mieszkańcom w tym rejonie, z uwagi na to, że brak jest tego rodzaju infrastruktury na tym terenie.
Korzyści społeczne i gospodarcze, jakie płyną z realizacji sieci kanalizacyjnej, są niewątpliwe i powszechnie znane. Należy do nich zaliczyć podwyższenie standardu życia mieszkańców, zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska, poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz gleby, czy likwidację uciążliwych zapachów, które powstają przy odprowadzaniu ścieków do rowów czy szamb. Korzyści ekonomiczne z realizacji tej inwestycji to przede wszystkim zmniejszenie strat w środowisku oraz strat wody dostarczanej odbiorcom, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej terenu, a także stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego.
Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
W tym miejscu podkreślić należy, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] r. II SA/Bk [...], wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] r. II SA/Bk [...], publ. CBOSA). Z sytuacją taką mamy doczynienia w niniejszej sprawie. Brak bowiem konsensusu, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Jeśli negocjacje się nie powiodą, a tak właśnie było w rozpoznawanej sprawie - i niezależnie od tego, jaka była przyczyna, stanowi to przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu trafna jest ocena organów, iż nie uzyskano zgody właściciela na wejście w teren dla realizacji planowanej iwnestycji.
Należy wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Są to bowiem decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Przepisy art. 124 u.g.n. muszą być zatem interpretowane dosłownie. W decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n., zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyrokach z dnia [...] r. II SA/Bk [...] oraz z dnia [...] r. II SA/Bk [...], CBOSA).
Sąd nie podziela zarzutów skargi, co do błędnej wykładni art. 124 ust. 1 i 3 oraz art. 6 pkt 2 i 3 ustawy z przyczyn wskazanych powyżej. Dodać tylko należy, że korzystanie z prawa własności nie jest prawem bezwzględnym, choć gwarantowanym przez Konstytucje RP. Prawo to podlega ograniczeniom, zwłaszcza, gdy stanowią tak ustawy i gdy jest to podyktowane celem publicznym, jak w sprawie niniejszej. Należy zauważyć, że jednak naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. K. jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności, (por. wyrok NSA z [...] r. II OSK [...], Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.
Poza tym postępowanie z art. 124 u.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście, jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości jest w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą zezwolenia.
Jak wynika z akt sprawy trasa planowanej sieci została zaprojektowana w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności działki nr [...], poprzez maksymalne zbliżenie do granicy nieruchomości, uwzględnienie niesprzyjających warunków terenowych, różnice poziomów pomiędzy projektowaną, a istniejącą infrastrukturą oraz odległość od kolektora zbiorczego. Organ w decyzji I instancji wskazał, że podana odległość, jak i rozmiar kanału i istniejąca infrastruktura (znajdująca się na działce nr [...]) uniemożliwiają zbliżenie linii trasy kanalizacji sanitarnej do granicy nieruchomości. Z pisma Pracowni Projektowej Z. N. z dnia [...] r. wynika, że trasa sieci kanalizacji sanitarnej uwzględnia istniejące obiekty budowlane oraz infrastrukturę podziemną, a także Wytyczne Techniczne MPWiK L. (k. 14-15 akt adm.). Poza tym wskazano, że w ciągu pieszo-jezdnym istnieją już inne sieci, które uniemożliwiają umiejscowienie w nim dodatkowej kanalizacji. Podniesiono również, że planowana inwestycja umożliwia likwidację istniejącego szamba oraz odprowadzenia ścieków sanitarnych z istniejącej i planowanej zabudowy.
W ocenie sądu organ odwoławczy zwracając się o fachową opinię, podjął niezbędne i wystarczające czynności potwierdzające powyższe okoliczności. Poza tym strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wskazała innego przebiegu trasy, jak i nie przedstawiła w tej kwestii jakiegokolwiek dowodu (dowód z dokumentu – opinii biegłego), który by uzasadniał przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej w innym miejscu lub by wskazywał, że zaplanowany przebieg jest niezgodny z prawem. W postepowaniu przed organami – po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w sprawie skarżący podtrzymał swoje stanowisko o braku zgody na budowę przez jego nieruchomość sieci kanalizacji sanitarnej (zaznaczając, że projekt nie był jemu okazany), a także oświadczył, że w sprawie nie wnosi uwag (k. 34 akt admin.). Strona podkreślała jedynie ogólnie, że "planowana inwestycja nie jest zlokalizowana przy granicy działki skarżącego, co oznacza, że ingerencja w jego prawo własności będzie znaczna" (odwołanie od decyzji organu I instancji). Trudno wobec tego przyjąć - mając na uwadze powyższe, w tym aktywność strony skarżącej - za słuszne, jak i przekonywująco uzasadnić stanowisko, że organ mógł przedmiotową trasę poprowadzić w innym miejscu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności przeprowadzenia sieci kanalizacji sanitarnej. Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżących są to przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. – część II), które przesądziły o takim a nie innym usytuowaniu inwestycji i to one determinują, co do zasady jej przebieg.
Działka skarżącego nr [...] o powierzchni 0,9964 ha przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową mieszaną (wielorodzinną i jednorodzinną) oznaczona symbolem M3. Z rysunku przedłożonego w sprawie wynika, że przebieg trasy projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej usytuowana jest poza pasem ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego symbolem KX1 (pismo Wydziału Planowania z dnia [...] r., k. 23 akt admin.).
W myśl § 16 ww. uchwały ustala się przebieg sieci infrastruktury technicznej na terenach określonych liniami regulacyjnymi istniejących i projektowanych ulic oraz ciągów technicznych infrastruktury (KXL). Natomiast zgodnie z § 17 planu miejscowego, dopuszcza się w przypadkach koniecznych możliwość poprowadzenia sieci poza liniami regulacyjnymi ulic oraz ciągów technicznych infrastruktury, pod warunkiem spełnienia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z powyższych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż sieci infrastruktury technicznej, powinny przebiegać na terenach określonych liniami regulacyjnymi istniejących i projektowanych ulic oraz ciągów technicznych infrastruktury ("KXL"). Realizacja tychże sieci poza wyznaczonymi do tego celu terenami jest dopuszczalna tylko "w przypadkach koniecznych". Zatem § 17 ww. uchwały dopuszcza możliwość usytuowania sieci kanalizacji sanitarnej w innym miejscu, niż jest to wskazane wprost w przepisach uchwały, a zadaniem organu w tej sytuacji było wyjaśnienie skarżącemu, dlaczego niniejsza sytuacja stanowi "przypadek konieczny", o którym mowa powyżej.
W ocenie sądu organy wykazały, że przedmiotowa sprawa usytuowania sieci obok już istniejącej stanowi przypadek konieczny, o którym mowa wyżej, poprzez dokładne wyjaśnienie dlaczego lokalizacja w tym miejscu sieci jest uzasadniona i komu ma ona służyć. Przesłanki zaistnienia przypadku koniecznego została także potwierdzona w piśmie Wydziału Planowania z dnia [...] r.
Powyższe prowadzi do wniosku, że przeprowadzenie na działce skarżącego inwestycji w postaci sieci kanalizacji sanitarnej jest zgodna z obowiązującym miejscowym zagospodarowania przestrzennego. To czyni zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. nieuzasadnionym.
Poza tym wbrew zarzutom skargi decyzja organu I instancji, wskazuje precyzyjnie powierzchnię działki nr [...], jaka podlega ograniczeniu w sposobie korzystania przez jej właściciela, tj. lokalizację planowanej sieci oraz obszar pasa technologicznego zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji.
Wobec powyższych ustaleń, należy wskazać, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. zawiera wszystkie elementy wymagane prawem (wskazuje nieruchomość będącą przedmiotem postępowania, cel publiczny, który realizowany jest w ramach planowanej inwestycji, określa prawo podlegające ograniczeniu i właściciela tego prawa rzeczowego, zakres uprawnionych zachowań podmiotu - adresata decyzji, podmiot uprawniony - na rzecz którego decyzja jest wydawana), zatem utrzymująca ją w mocy zaskarżona obecnie decyzja nie jest wadliwa. Decyzje te i postępowanie poprzedzające ich wydanie prawa nie naruszają.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło