II SA/Lu 849/08
PostanowienieWSA w Lublinie2009-01-13
Skład orzekający: Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, wykazując trudną sytuację materialną i zdrowotną, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu dla niej i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jego zasadność rozpatrywana jest w kontekście wysokości obciążeń finansowych i możliwości finansowych strony.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania wykonania robót budowlanych. Skarżący przedstawił oświadczenie o swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, wskazując na niskie dochody z emerytury, wysokie koszty leczenia oraz utrzymywanie się wraz z żoną, która również jest emerytką i ma I grupę inwalidzką. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione przez stronę dane.Rozstrzygnięcie
Przyznano M.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać M.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
M.M. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane
o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż skarżący jest osobą starszą wymagającą leczenia, uzyskującą dochody jedynie z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki na leczenie wnioskodawcy wynoszą około [...] zł. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje jedynie z żoną, która również utrzymuje się z emerytury oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł. Żona wnioskodawcy ma orzeczona
I grupę inwalidzką i ponosi z tego tytułu koszty leczenia w wysokości [...] zł. Wspólny majątek małżonków to dom o powierzchni [...] m2
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy
stwierdził, co następuje:
Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Zakreślony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - art. 245 § 3 ppsa. Prawo pomocy w zakresie częściowym,
obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków (koszty sądowe - przypis własny) lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych.
W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez skarżącego oświadczenie daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawca wykazał, iż poniesienie przez niego kosztów sądowych w tej sprawie mogłoby spowodować uszczerbek
w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło