II SA/Lu 85/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Ref.st. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie : umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. p o s t a n a w i a odrzucić skargę W rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy, prowadzonej z wniosku C. B., Wójt Gminy decyzją numer "[...]" z dnia "[...]" ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci budowy przyłącza telefonicznego, obejmującej pas drogowy drogi powiatowej "[...]" numer "[...]" w miejscowości W. B. oraz działki o numerach geodezyjnych 495, 494, 470. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na pozytywną decyzję Zarządu Dróg Powiatowych o uzgodnieniu lokalizacji przyłącza telefonicznego w miejscowości "[...]" przy drodze powiatowej numer "[...]" "[...]" w pasie drogowym, na zgodność z miejscowym planem zagospodarowania. Jak wynika z adnotacji zawartej bezpośrednio pod treścią decyzji, nie była ona kierowana do S.T., który w dniu "[...]" złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo z żądaniem, które sformułował jako sprawdzenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o numerze "[...]", Wójta Gminy. Konsekwentnie powoływał się w nim na swój status właściciela działki o numerze geodezyjnym 495, przez którą miałaby przebiegać planowana inwestycja, a odmówiono mu przymiotu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazane żądanie S.T. zakwalifikowało, jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" o numerze "[...]", ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci budowy przyłącza telefonicznego, wnioskowanej przez C. B. W wyniku rozpatrzenia sprawy w tym nadzwyczajnym trybie, decyzją z dnia "[...]" numer "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na mocy art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności opisanej decyzji, prezentując stanowisko, iż w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze utraciła ona ważność z racji upływu dwuletniego terminu określonego w treści samej decyzji dla jej ważności, a liczonego od dnia, w którym uzyskała przymiot prawomocności, skoro w dniu "[...]" została za pośrednictwem poczty przesłana stronom postępowania administracyjnego. W następstwie tych okoliczności organ rozstrzygający przedstawił argumentację, iż wobec utraty we wskazanym trybie waloru ważności, decyzja Wójta Gminy została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem orzekanie co do stwierdzenia jej nieważności stało się bezprzedmiotowym, gdyż z istoty swej pozytywny wynik tego nadzwyczajnego trybu postępowania prowadzi do tożsamego skutku. W tym miejscu wskazać należy, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierała pouczenie o prawie, terminie i sposobie bezpośrednio skierowania skargi na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Na powyższe, skargę złożył S.T. podnosząc, iż nie został uwzględniony jako strona postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o planowanym przebiegu także przez jego działkę o numerze geodezyjnym 495, gdy podczas realizacji budowy przyłącza telefonicznego podcięto drzewa na jego działce, co stanowi szkodę w jego mieniu, naruszyło przysługujące mu prawo, wskazując na art. 32 ustawy Prawo budowlane oraz art. 64 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na powyższe działania organów administracji, inwestor zgody nie wyrażał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska odwołało się do argumentacji przedstawionej w decyzji objętej skargą, a dodatkowo podkreśliło przymiot ostateczności decyzji Wójta Gminy, ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci przyłącza telefonicznego wnioskowanej przez C.B., skoro po doręczeniu jej stronom postępowania administracyjnego, nie zostało wniesione odwołanie. W zakresie podstawy prawnej umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przywołało nadto dyspozycję art. 105 § 1 kpa, jako pozostającą w związku z zastosowanym unormowaniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, wskazanym w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy na unormowanie art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami, także wypływającymi z treści skargi, a gdy nie są one wprost sformułowane przez skarżącego, a w sprawie niniejszej odnoszą się do oceny istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego dla przesądzenia możliwości przyznania mu statusu strony postępowania administracyjnego, prowadzonego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji wnioskowanej przez C.B., w postaci budowy przyłącza telefonicznego. Przesłankę rozstrzygającą dla odrzucenia skargi stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przewidzianej dyspozycją art. 15 kpa. W tym miejscu, nie przesądzając prawidłowości zakwalifikowania żądania S.T., zawartego w piśmie złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia "[...]"., jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" o numerze "[...]", to stwierdzić należy, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne powzięcie rozstrzygnięcia w tym nadzwyczajnym trybie, jako właściwy organ z mocy art. 157 § 1 kpa, winien być zatem w dalszej kolejności wyczerpany, unormowany w sposób szczególny, tryb odpowiadający odwoławczemu statuowany dyspozycją art. 127 § 3 kpa, w postaci rozpoznania wniosku strony niezadowolonej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strony postępowania o stwierdzenie nieważności o prawie, terminie i sposobie złożenia takiego wniosku winny być w sposób prawidłowy pouczone, a czemu uchybiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wobec niewyczerpania wskazanego toku procedowania, odpowiadającego instancyjnemu, nie został spełniony wymóg z art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkuje, na tym etapie, niedopuszczalnością skargi kierowanej na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest obecnie niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, skutkującego oceną legalności decyzji administracyjnej. Dopiero po wyeliminowaniu wskazanych nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym ulegnie otwarciu możliwość dla skierowania sprawy, w trybie skargowym, na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. jp