II SA/Lu 851/08
PostanowienieWSA w Lublinie2009-02-19
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W przypadku, gdy pozostała po poniesieniu kosztów utrzymania kwota jest niższa niż wpis sądowy od skargi, należy zwolnić stronę w całości od tego wpisu. Jednakże, jeśli ta kwota pozwala na pokrycie innych opłat sądowych związanych z postępowaniem, w pozostałym zakresie prawo pomocy nie może być przyznane.Stan faktyczny
Strona skarżąca E. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów, strona przedstawiła oświadczenia i dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej. Referendarz sądowy ocenił, że strona nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi, ale jest w stanie pokryć inne opłaty sądowe związane z postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać E. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca E. T. w piśmie z dnia 5 stycznia 2009 r. wniosła o zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Ze względu na to, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu wezwano stronę skarżącą do wypełnienie i nadesłania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. Strona skarżąca w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) nadesłała wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
W związku z tym, że oświadczenie strony skarżącej zawarte na formularzu o symbolu PPF nie zawierało informacji o wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz informacji o wysokości dochodów w kwocie netto jak i o tym czy zamieszkująca ze stroną skarżącą córka i wnuk partycypują w ponoszeniu kosztów utrzymania mieszkania wezwano stronę skarżącą do nadesłania oświadczenia i dokumentów źródłowych wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania, wysokość dochodów w kwocie netto oraz wyjaśnienia czy córka i wnuk strony skarżącej partycypują w kosztach utrzymania.
W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała oświadczenie oraz dokumenty źródłowe.
Strona skarżąca ponownie wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych nie nadesłała ich a przesłała oświadczenie.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy.
Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Na podstawie oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych referendarz sądowy ustalił, że:
Strona skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką i dorosłym wnukiem. Strona skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto a jej mąż z emerytury w kwocie [...] złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] netto. Córka strony skarżącej i jej wnuk prowadzą gospodarstwo rolne, przy czym ze względu na to, że w istocie nie przynosi ono dochodu pozostają na utrzymaniu strony skarżącej i jej męża. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzą wydatki za energię elektryczną i usługi przesyłowe wynoszące co dwa miesiące [...] złotych (faktura VAT nr [...]), wydatki za telefon wynoszące miesięcznie [...] złotych (faktura VAT nr [...]), za gaz wynoszące miesięcznie [...] złotych, za wyżywienie wynoszące miesięcznie od [...] do [...] złotych oraz wydatki za zakup lekarstw wynoszące miesięcznie [...] złotych. Łączne miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej wynoszą od [...] do [...] złote przy czym kwoty te obejmuje ½ kwoty wydatków ponoszonych za energię elektryczną i usługi przesyłowe czyli kwotę którą strona skarżąca uiszczałaby ponosząc te wydatki miesięcznie. Po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania do dyspozycji strony skarżącej i jej męża miesięcznie pozostaje średnio od [...] do [...] złotych netto. W miesiącu styczniu bieżącego roku strona skarżąca za kwotę [...] złotych zakupiła grzejnik.
Jeżeli przyjmiemy więc, że w miesiącu styczniu 2009 r. łączne miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej wyniosły [...] złote i dodatkowo wydała ona kwotę [...] złotych na zakup grzejnika to łączne wydatki strony skarżącej w miesiącu styczniu wyniosły [...] złote. Tak więc po poniesieniu wykazanych przez stronę skarżącą wydatków z miesiąca stycznia 2009 r. do dyspozycji jej i jej męża oraz osób pozostających na ich utrzymaniu pozostała w tym miesiącu kwota [...] złotych.
Nadmienić należy, że do stałych miesięcznych kosztów utrzymania referendarz sądowy nie zaliczył wydatku w kwocie [...] złotych poniesionego przez stronę skarżącą na zakup roweru ortopedycznego. Zlecenie nabycia roweru ortopedycznego pochodzi z dnia 14 czerwca 2008 r. zaś z oświadczeń i dołączonych dokumentów nie wynika, aby nabyty on został w miesiącu styczniu 2009 r., czyli w miesiącu, w którym złożony został wniosek. Tym samym nie można wydatku związanego z nabyciem roweru ortopedycznego zaliczyć do wydatków bezpośrednio rzutujących na możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów niniejszego postępowania. Ponadto koszt zakupu roweru ortopedycznego miał charakter wydatku jednorazowego. Do stałych kosztów utrzymania koniecznego referendarz sądowy nie zaliczył także kosztów zakupu aparatu słuchowego, gdyż jak wynika z oświadczenia strony skarżącej z dnia 13 lutego 2009 r. jego zakup miał miejsce w 2000 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne wpływające na ocenę zasadności wniosku strony skarżącej, referendarz sądowy stwierdził, że strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie uiścić całości lub części wpisu sądowego od wniesionej skargi bez narażenia siebie i męża oraz osób pozostających na ich utrzymaniu na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania.
Porównanie wysokości kwoty, która w miesiącu styczniu 2009 r. pozostała do dyspozycji strony skarżącej i jej męża oraz osób pozostających na ich utrzymaniu do wysokości kwoty wpisu sądowego od wniesionej skargi wskazuje, że strona skarżąca realnie nie ma możliwości uiszczenia całego czy też części wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z tego powodu referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą w całości od obowiązku ponoszenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.
W pozostałym zakresie brak jest jednak podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy.
Średnio miesięcznie po poniesieniu wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego do dyspozycji jej i jej męża oraz osób pozostających na ich utrzymaniu pozostaje kwota od [...] do [...] złotych netto. Porównanie wysokości tej kwoty do wysokości każdej jednej, prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi, z opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem wskazuje, iż strona skarżąca ma realną możliwość poniesienia tych opłat bez narażenia siebie i męża oraz pozostających na ich utrzymaniu córki i wnuka na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło