II SA/Lu 852/04

WyrokWSA w Lublinie2005-01-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, powinno zawierać szczegółowe wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń, nawet jeśli sprawa ma być rozstrzygnięta w późniejszej decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, musi zawierać wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Celem tego przepisu jest ochrona przed zagrożeniami wynikającymi z działań niezgodnych z prawem. Organ odwoławczy nie może uznać, że postanowienie to jest niepełne i ograniczyć zakres zabezpieczeń, powołując się na późniejszą decyzję w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż postanowienie z art. 50 ust. 1 podlega kontroli instancyjnej i nie wygasa automatycznie.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty rozbiórkowe prowadzone przez A. i B. S. przy części budynku mieszkalnego. Skarżący domagał się wyznaczenia zakresu prac zabezpieczających budynek, w tym jego ocieplenia, wskazując na zły stan techniczny i zagrożenie zawaleniem. Organy nadzoru budowlanego uznały, że konstrukcja dachu nie miała wpływu na sąsiedni budynek i że wystarczające jest wyznaczenie strefy zabezpieczającej. Skarżący zarzucił stronniczość organów i brak dogłębnego zbadania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.B. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA - Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymanie robót rozbiórkowych i wykonanie określonych czynności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał A. i B. S. wstrzymać roboty budowlane – rozbiórkowe prowadzone przy części budynku mieszkalnego w Z. przy ulicy K. oraz wyznaczyć strefę zabezpieczającą wokół budynku obejmującą teren rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.B. właściciel drugiej części domu domagając się wyznaczenia zakresu niezbędnych prac budowlanych w celu zabezpieczenia budynku poprzez ocieplenie i wzmocnienie jego ściany od strony podlegającej rozbiórce. Rozpoznający zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał je za nieuzasadnione. W motywach postanowienia wyjaśnił, iż państwo S. bez wymaganego pozwolenia rozpoczęli w styczniu 2004 r. roboty rozbiórkowe przy parterowym drewnianym budynku mieszkalnym. Rozebrano pokrycie dachu, jego konstrukcję i strop drewniany. Pozostały nieliczne belki stropowe, trzy ściany przyziemia drewniane na podmurówce z cegły. Według organu konstrukcja dachu nie miała wpływu na konstrukcję sąsiedniego budynku. W poziomie parteru obiekty są rozdzielone jedną ściana środkową, która konstrukcyjnie jest związana z budynkiem M.B.. Z uwagi na brak rozdzielenia budynków w poziomie strychu inwestorzy dokonali zabezpieczenia. Organ uznał, iż brak jest na obecnym etapie postępowania podstaw do nakładania innych obowiązków niż wyszczególnione w postanowieniu, natomiast dokonanie ocieplenia ściany budynku może być rozstrzygnięta przed sądem powszechnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.B. domagał się zabezpieczenia budynku przed zawaleniem i ocieplenia ściany działowej. Podkreślił, iż do chwili pierwszych i drugich oględzin komisji z PINB stwierdzono dziury i szpary w ściance działowej pomiędzy belkami. W okresie zimy w kuchni i łazience zamarzła woda. Zdaniem skarżącego nie zrobiono w sprawie nic, aby zbadać sprawę dogłębnie i przyjrzeć się jej z bliska. Postanowienie opiera się wyłącznie na materiale tych pracowników PINB, którzy są stronniczy, nie odpowiadają za błędne decyzje i nie ponoszą żadnych konsekwencji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skardze nie można odmówić słuszności. Zaznaczyć należy przede wszystkim, iż błędne jest przyjęte przez organ odwoławczy założenie, jakoby postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych o którym stanowi art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz .U z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zmianami) stanowiło niepełne rozstrzygnięcie, determinowane późniejszą decyzją wydana w trybie art. 51 ust. 1 tej ustawy, co zdaje się, miałoby usprawiedliwiać zakres zastosowanych w zaskarżonym postanowieniu zabezpieczeń. Przeciwko takiej hipotezie przeczy w sposób oczywisty możliwość kontroli instancyjnej postanowienia z mocy art. 50 ust.5 powołanej ustawy, a także i to, że nie wygasa ono, jeśli w terminie wskazanym w art. 50 ust. 4 zostanie wydana decyzja o której mowa w art. 51 ust. 1. Fakt ten uzasadnia konieczność zbadania przez organ odwoławczy zasadności i trafności omawianego postanowienia, także w zakresie objętym skargą. Stosownie do art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu robot budowlanych należy ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Przepis ten jest oczywistą i logiczną konsekwencją zdarzeń stanowiących podstawę wstrzymania robót budowlanych określonych w art. 50 ust.1 powołanej ustawy, w przypadku skargi prowadzonych bez stosownego pozwolenia. Jakkolwiek ustawa nie precyzuje o jakie zabezpieczenia chodzi, to zasadnym jest przyjęcie, iż celem omawianego uregulowania jest udzielenie ochrony przed zagrożeniami jakie mogą wystąpić w wyniku działań podjętych niezgodnie z przepisami prawa. W toku postępowania skarżący wielokrotnie zwracał uwagę na zły stan techniczny całego budynku i konieczność zachowania fachowego nadzoru nad rozbiórką jego części, w taki sposób aby nie doszło do zniszczenia obiektu. Dokonana rozbiórka spowodowała, iż ściana będąca dotychczas wewnątrz budynku stała się ścianą zewnętrzną, natomiast protokół oględzin sporządzony 28 sierpnia 2004 r. podaje, iż znajdują się w niej szpary, które wcześniej były zalepione gliną. Dochodzi też do zamarzania wody w rurach. Wiarygodnie w tej sytuacji wyglądają zarzuty skarżącego, iż ściana ta ulega przemarzaniu i niezbędne jest dokonanie jej ocieplenia oraz dokonanie innych czynności opisanych w składanych przez niego pismach. Jako nieporozumienie traktować należy stwierdzenie organów nadzoru, iż obie części budynku posiadały odrębną konstrukcję, skoro rzeczą bezsporną jest jego budowa jako jednego obiektu budowlanego, co pokreślił skarżący w piśmie z dnia 24 kwietnia 2004 r. Wskazuje na to także brak rozdzielenia w strychu budynku. Z treści postanowienia organu I instancji wynika jasno, iż dokonano rozbiórki części dachu ucinając łaty pod dachówkę na linii granicy podziału budynku. Powstała wolna przestrzeń została według oświadczenia inwestorów zabita desek co ich zdaniem stanowiło wystarczające zabezpieczenie. Bezkrytyczne przyjmowanie podejmowanych rozwiązań przez organ nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy skarżący jednoznacznie wskazywał konkretne zagrożenia związane z prowadzonymi robotami budowlanymi jest nie do zaakceptowania. Należy pamiętać, iż rozbiórka była dokonana bez pozwolenia, a zatem skarżący był pozbawiony możliwości ochrony swoich praw. Nie może też ponosić konsekwencji bezprawnych działań. Na dokonujących zatem rozbiórki ciąży obowiązek wykonania takich czynności, które spowodują, iż dotychczasowy stan jego części budynku zostanie zachowany. Takim działaniem w świetle argumentów skargi nie jest z pewnością wyznaczenie strefy bezpieczeństwa wokół budynku obejmującej teren rozbiórki, choć jest to nakaz oczywiście uzasadniony. Wobec zarzutów formułowanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zmierzających do wykazania, iż przeprowadzone czynności zabezpieczające są niewystarczające, rzeczą organów było skorzystanie z możliwości przewidzianych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia w oparciu o dostarczone materiały. Powoływanie się na obserwacje użytkownika budynku R.K. co do stanu jego konstrukcji uznać należy za niewystarczające. Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło