II SA/Lu 854/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2023r., znak: SKO.41/2706/L/2023 w przedmiocie dodatku do źródła ciepła oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 30 czerwca 2023r., znak: SKO.41/2706/L/2023 po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Uścimów z dnia 16 grudnia 2022 r., Nr OPS 8128.ZC.000207.2022 o odmowie przyznania jej dodatku do źródła ciepła dla gospodarstwa domowego w miejscowości K. [...], gmina U. [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że M. K. we wniosku z 18 października 2022r. złożonym na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2023r., poz.1772), dalej jako "ustawa" – oświadczyła, że głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego jest kominek zasilany drewnem kawałkowym; wskazała, że kominek został zgłoszony dnia 8 lipca 2021 r. do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB). Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia stwierdzając, że miejsce zamieszkania skarżącej jest pod adresem wpisanym w deklaracji do CEEB i wskazanym do korespondencji we wniosku tj. W., ul. [...]. W związku z tym organ uznał, że zgodnie z art. 24 ust. 15 ustawy, wniosek powinien być złożony w gminie właściwej ze względu na wskazane miejsce zamieszkania. W odwołaniu skarżąca wyjaśniła, że wprawdzie wraz z mężem zameldowana jest w W. i to jest jej adres do korespondencji, ale jej miejscem zamieszkania jest także dom w K., gdzie również ma zainstalowane źródło ciepła. Posiadłość w K. jest domem całorocznym, użytkowanym na bieżąco, a nie tylko letniskowym; przebywała w nim wspólnie z mężem "korzystając z przerwy świąteczno - noworocznej". Potwierdziła, że na co dzień pracuje zawodowo w W., jednak każdy wolny czas poświęca na pobyt w K.. Natomiast jej mąż, jako rencista przebywa tam znacznie częściej, gdyż w okresie zimowym dom musi być na bieżąco ogrzewany, zaś w okresie letnim działka wymaga pielęgnowania. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 19 i 65 k.p.a. podnosząc, że skoro organ uznał się za niewłaściwy, to powinien był wniosek przekazać organowi właściwemu, a nie odmawiać przyznania dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło odwołania, a podzielając stanowisko organu I instancji, utrzymało w mocy jego decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem: 1. art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności poprzez nierozpoznanie sprawy przez Kolegium; 2. art. 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji (organ odwoławczy jedynie "podzielił argumentację organu I instancji", nie odnosząc się do realiów sprawy); 3. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak należytej oceny materiału dowodowego. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądowe dotyczące wykładni wskazanych przepisów. Podniosła, że – jej zdaniem - adres korespondencyjny to jest adres, pod którym najwygodniej jest wnioskodawcy odebrać list, czy przesyłkę i nie musi być to adres zamieszkania. Organ błędnie przyjął, że adres wpisany w deklaracji CEEB oraz adres korespondencyjny przesądzają o miejscu zamieszkania skarżącej w W., a nie w K.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, ponieważ naruszenie wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko w takim wypadku decyzja podlegałaby uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz.1634), dalej jako "p.p.s.a.". Zasady przyznawania spornego dodatku określa powołana wyżej ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy - Dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) (...) kominek (...) na paliwo stałe, zasilane (...) drewnem kawałkowym (...). Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). (art. 24 ust. 2 ustawy). Dodatek dla gospodarstw domowych wypłaca się na wniosek osoby, o której mowa w ust. 2. (art. 24 ust. 3 ustawy). Następnie przepis art. 24 ust. 4 stanowi, że: "W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem", zaś zgodnie z art. 24 ust. 5 - "W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania". W świetle przytoczonych przepisów, sporny dodatek przysługuje "gospodarstwu domowemu", a ustawa wyraźnie odnosi "adres zamieszkania" do "gospodarstwa domowego". Przez "miejsce zamieszkania" rozumie się natomiast - zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego - miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Za miejsce zamieszkania uznaje się w konsekwencji to miejsce, które stało się ośrodkiem życia codziennego danej osoby, w którym skoncentrowane są jej plany życiowe. Dane miejsce nie traci przymiotu miejsca zamieszkania wskutek dłuższego lub krótszego oddalenia się z niego, jeśli osoba nie traci rzeczywistego związku z tym miejscem. Jak wskazuje art. 2 pkt d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 763/2008 z 9.07.2008r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz.Urz. UE L 218, str. 14) - jako "miejsce zamieszkania" oznacza się miejsce, w którym osoba zazwyczaj spędza czas przeznaczony na odpoczynek niezależnie od czasowej nieobecności związanej z wypoczynkiem, urlopem, odwiedzinami u przyjaciół i krewnych, interesami, leczeniem medycznym lub pielgrzymkami religijnymi. Tak rozumiane pojęcie miejsca zamieszkania należy odnosić do gospodarstwa domowego przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie dodatku na podstawie ustawy. Ta okoliczność okazała się sporna w niniejszej sprawie. Zarzuty skargi dotyczą bowiem nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, które by potwierdziło, że skarżąca zamieszkuje (w powyższym rozumieniu) w miejscowości K., a nie w W.. Skarżąca przyznaje, że pracuje zawodowo na co dzień w W., tam jest zameldowana wraz z mężem i taki adres wskazuje do korespondencji, ale jednocześnie stoi na stanowisku, że skoro posiada dom w miejscowości K. i tam także spędza wolny czas, to również ten dom jest jej miejscem zamieszkania, a zatem powinna uzyskać sporny dodatek do źródła ciepła, którym ten dom ogrzewa. Stanowisko skarżącej nie jest prawidłowe. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem A. K., a więc że tworzą oni gospodarstwo wieloosobowe w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów. Nie ma możliwości uznania, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż tworzą odrębne samodzielne gospodarstwa domowe (jednoosobowe). Stosownie bowiem do art. 24 ust. 9 ustawy - Na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych przyjmuje się, że: 1) jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego (...). W przypadku dwuosobowego gospodarstwa domowego (np. skarżącego i jego żony), posiadanie dwóch źródeł ogrzewania (np. dwóch domów) nie uprawnia do przyznania dwóch dodatków – może być przyznany tylko jeden dodatek na ogrzewanie domu i ponadto tylko tego, w którym koncentruje się główna działalność życiowa tych osób, a więc nie dla dowolnie wskazanego przez wnioskodawcę. Trafnie organy ustaliły, że miejscem zamieszkania skarżącej, w powyższym rozumieniu, jest W.. Bezspornie skarżąca tam pracuje na co dzień, tam jest zameldowana wraz z mężem i tam jest jej miejsce kontaktu z urzędami (to W. adres wskazuje jako adres do korespondencji). Są to okoliczności uzasadniające przyjęcie, że właśnie pod W. adresem znajduje się centrum życiowe skarżącej i jej męża (ich gospodarstwa domowego). Potrzeby i cele gospodarstwa domowego to bowiem zaspokajanie podstawowych potrzeb - zarobkowanie, przebywanie na co dzień, odpoczynek, miejsce kontaktu z urzędami, to takie miejsce, w którym koncentruje się codzienność człowieka i w przypadku skarżącej jest to W., a nie K.. Nie jest przy tym kwestionowane, że skarżąca przebywa także w domu w [...] ale - w świetle powołanych przepisów ustawy - takie jedynie okresowe przebywanie w danym domu (pod danym adresem) nie jest wystarczające do przyznania spornego dodatku. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania, w tym zasad postępowania, okazały się niewystarczające do uwzględnienia skargi. Organ I instancji przeprowadził bowiem postępowanie wyjaśniające w stopniu pozwalającym na wydanie uzasadnionego rozstrzygnięcia, a prowadzenie dodatkowych dowodów, w tym np. wywiadu środowiskowego, nie było konieczne. Natomiast gdy chodzi o uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, to rzeczywiście trzeba przyznać rację skarżącej, że organ w zasadzie powielił ustalenia organu I instancji i nie odniósł się szczegółowo do zarzutów odwołania, a więc uzasadnienie tego organu budzi zastrzeżenia co do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Niemniej jednak, skoro rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, to również zaskarżona decyzja utrzymująca je w mocy, także odpowiada prawu, a więc nie ma ważnych powodów do uchylenia tej decyzji. W szczególności dotyczy to sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 65 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego (...), a stosownie do art. 24 ust. 15 ustawy - Wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Rzeczywiście organ I instancji w swojej decyzji wskazał, że "powodem odmowy jest to, że wniosek został złożony w niewłaściwej gminie ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek". Mając jednak na uwadze, że - jak wyjaśniono - prawo do spornego dodatku przepisy ustawy wiążą ściśle z adresem miejsca zamieszkania, ustalenie tego adresu/miejsca w toku rozpatrywania wniosku o taki dodatek, nie może być automatycznie traktowane jako badanie wyłącznie warunku formalnego, czyli właściwości organu, gdyż okoliczność ta jest jednocześnie przesłanką przyznania tego prawa (dodatek może być przyznany dla gospodarstwa domowego znajdującego się pod tym, a nie pod innym, adresem). Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że organ badał nie tyle swoją właściwość, ale to, czy nieruchomość pod adresem K. jest adresem miejsca zamieszkania skarżącej, a więc jej gospodarstwa domowego, na ogrzanie którego miałby być przyznany sporny dodatek. Zarzut niewłaściwości i naruszenia art. 65 k.p.a. byłby uzasadniony, gdyby wniosek został złożony w gminie, w której w ogóle skarżąca nie ma żadnej nieruchomości/lokalu i w której w ogóle nie przebywa, co w sprawie oczywiście nie zachodzi. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.