II SA/Lu 855/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi J.U. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę, II. przyznać adwokatowi Z.P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie)wynagrodzenie w kwocie 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) w tym należny podatek od towarów i usług tytułem przyznanej i nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] wydanym na podstawie przepisu art. 123, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami), w związku z art. 17, 18, 23 § 1 i 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zmianami), po rozpatrzeniu zażalenia J.U. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w sprawie oddalenia zarzutów wniesionych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] maja 2005 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. organ I instancji oddalił zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty dotyczące wszczętego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2005 r. Na postanowienie to zażalenie złożył J.U. podnosząc, iż aktualnie nie może wykonać nałożonego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, ze względu na trudną sytuację materialną i nieprzewidziane prace polowe. Organ II instancji podniósł, iż wszczęte i prowadzone postępowanie nie zawiera uchybień formalnych, które dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jak wskazano, zgodnie z przepisem art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ I instancji, tj. wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, doręczył zobowiązanemu upomnienie, którym wezwał do dobrowolnego wykonania obowiązku określonego w uprzednio zakończonym postępowaniu administracyjnym. W piśmie tym zawarte było pouczenie, że w przypadku niewykonania obowiązku, wszczęta zostanie egzekucja administracyjna, której celem będzie wykonanie obowiązku z wykorzystaniem środków przymusu administracyjnego oddanych do dyspozycji organu egzekucyjnego. W związku z bezczynnością zobowiązanego wystawiony został tytuł wykonawczy. Niezależnie od tego, organ odwoławczy wskazał, iż argumenty podnoszone na tym etapie postępowania przez zobowiązanego nie mogą doprowadzić do zmiany trybu postępowania lub zaniechania egzekucji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 6 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest obowiązkiem wierzyciela. J.U. na to postanowienie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż postępowanie egzekucyjne zmierzające do przymuszenia wykonania rozbiórki gospodarczego jest dla niego krzywdząca i niewspółmierna do uchybień, jakie popełnił. Wnosił w związku z tym o umorzenie postępowania. Skarżący podnosił, iż budynek gospodarczy wybudował kilkanaście lat temu, że jest on wykorzystywany, jak również że jego eksploatacja nie stwarza żadnego zagrożenia i nie ogranicza zabudowy działek sąsiednich. Skarżący podnosił również, że budynek spełnia warunki techniczne i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu wykonanie obowiązku, a jego wykonanie stanowiłoby powód upadku jego gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i w jego uzasadnieniu, kwestionował słuszność zarzutów skargi i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż nie naruszają one prawa. W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu nie jest sporne, iż: 1) ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] sierpnia 1998 r. Nr [...], J.U. zobowiązany został do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,10 x 18,30 m, zlokalizowanego na działce Nr [...] w miejscowości Z.; 2) w związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku, J.U. wezwany został do jego wykonania upomnieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. zawierającym pouczenie, iż w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte przeciwko niemu, jako zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne; 3) w dniu 26 kwietnia 2005 r., w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J.U. odmówił przyjęcia upomnienia; 4) stosownie do pouczenia, zawartego w upomnieniu, wobec niewykonania przez J.U. obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r., organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 maja 2005 r.; 5) tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu w dniu 27 maja 2005 r.; 6) w klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, wskazywał on na grzywnę w celu przymuszenia, jako zastosowany środek egzekucyjny, jak również zawierał pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz o podstawach tych zarzutów; 7) skarżący zgłosił zarzuty w dniu 3 czerwca 2005 r. wskazując na swoją trudną sytuację materialną i wnosząc o odroczenie wykonania nałożonego obowiązku; 8) organ I instancji zarzuty te oddalił, a postanowienie to organ odwoławczy utrzymał w mocy . Przywołane okoliczności faktyczne nie są sporne. Konfrontując je z zarzutami skargi, jak również z przepisami obowiązującego prawa, brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji są wadliwe. Odwołując się do przepisów obowiązującego prawa należy stwierdzić, iż organy administracji publicznej prowadziły postępowanie egzekucyjne prawidłowo. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez właściwe organy. Przepis art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określając zakres przedmiotowy regulacji stanowi, iż ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Zważywszy na wskazany zakres normowania i cel ustawy, jak i na to, że: 1) egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one między innymi z decyzji właściwych organów (art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji); 2) egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 ustawy); 3) organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest między innymi kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień (art. 20 § 1 pkt 4 ustawy), 4) wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, a w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego jest nim właściwy do orzekania organ I instancji (art. 1a pkt 13 w związku z art. 5 § 1 pkt 1 ustawy), nie może budzić wątpliwości, iż organem właściwym w sprawie, tym samym zobowiązanym do podjęcia działania zmierzającego do wykonania nałożonego obowiązku, w tym przypadku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,10 x 18,30, jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z akt sprawy wynika, iż organy administracji publicznej postępowanie egzekucyjne wszczęły w sposób zgodny z przepisem art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzywając zobowiązanego w trybie pisemnego upomnienia do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Upomnienie to uznać należy za skuteczne. Jakkolwiek skarżący odmówił jego przyjęcia (k. 37 akt administracyjnych), to jednak brak jest jakichkolwiek podstaw, iżby w tym zakresie kwestionować skuteczność tej czynności podjętej w postępowaniu egzekucyjnym. Upomnienie to wywołuje wszelkie skutki prawne, a zasadność tego stanowiska wynika z przepisu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. w tym przypadku do przepisu art. 47 § 2 kpa. Według Sądu, brak jest również podstaw do kwestionowania tytułu wykonawczego wystawionego w związku z wszczęciem egzekucji (art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Został on prawidłowo doręczony skarżącemu, a jego treść spełnia wszystkie warunki określone przepisem art. 27 ustawy. W tym kontekście za niezasadny uznać należy zarzut pełnomocnika skarżącego w zakresie, w którym podnosi on wadliwości tytułu wykonawczego w części wskazującej na osobę zobowiązanego. Argument, iż żona skarżącego na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, jest współwłaścicielką działki i obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, a tytuł wykonawczy adresowany jest tylko i wyłącznie do J.U. uznać należy za chybiony. W tym względzie odwołać się bowiem należy do przepisu art. 27c ustawy, który stanowi, iż "Jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków". W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, nie ziściły się wskazane tym przepisem przesłanki uzasadniające wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków. Stąd też tytuł wystawiony tylko na skarżącego uznać należy za w pełni skuteczny (por. również R. Hauser, Z. Leoński, postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2004, s. 99-100; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2002 r. w sprawie sygn. akt III CZP 49/02, OSNC 2003, z. 9, poz. 115). Zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu I instancji nie naruszają również prawa, w zakresie w którym organy administracji publicznej realizują obowiązek rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Według Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia o oddaleniu zarzutów. Ich podstawą mogą być bowiem tylko i wyłącznie okoliczności enumeratywnie wyliczone w przepisie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z wyżej przywołanych już względów odrzucić należy zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego. Wbrew wywodom skargi nie sposób również uznać, że ziściły się, jako podstawy zarzutu, okoliczności niewykonalności obowiązku albo niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogą być kwalifikowane, jako niewykonalność, czy też niedopuszczalność w sensie prawnym (por. R. Hauser, Z. Leoński, op. cit. s.111-113). Stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, że organ egzekucyjny zobowiązany był do podjęcia działań w trybie przepisu art. 35 – wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub wstrzymanie czynności egzekucyjnych – albo w trybie przepisu art. 59 § 1 – umorzenie postępowania egzekucyjnego – ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie zachodzą również inne okoliczności, które w rozumieniu przepisu art. 33 ustawy mogłyby być uznane za podstawy zarzutu. W świetle powyższego za nieuzasadniony uznać należy zarzut niezbędności przedmiotowego obiektu dla prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Również zarzut trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić również należy, iż na tym etapie postępowania egzekucyjnego, w którym organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty, zakres jego kognicji jest ograniczony przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowi on między innymi, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Bada on bowiem tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej pod względem formalnym. Według Sądu, wyżej przywołane okoliczności, ich analiza i wnioski z niej wypływające przekonują o braku zasadności żądania skarżącego. Skargę J.U., jako niezasadną należało więc oddalić. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 151 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.