II SA/Lu 855/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M. Z.. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], wydanym po rozpoznaniu zażalenia W. M., właściciela działki nr [...]. Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru w C. nakazującą W. M., na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w M. Z., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Powodem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego budynku była okoliczność, że W. M. nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów, do czego został wezwany postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Następnie w dniu [...] lipca 2015 r. W. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nakazującą rozbiórkę tego budynku. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] [...], organ drugiej instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2014 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] W dniu [...] lutego 2016 r. W. M. przedłożył w siedzibie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji projekt budowlany przedmiotowego budynku gospodarczego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., powołując się na postanowienie tego organu z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] Wezwany przez organ pierwszej instancji do sprecyzowania żądania, W. M. w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. wyjaśnił, że pismo z dnia [...] lutego 2016 r. zawiera żądanie wznowienia postepowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Następnie, organ drugiej instancji, któremu przekazany został wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r., wezwał skarżącego do wskazania przesłanki wznowienia postępowania. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżący wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wznowienia postępowania i w związku z tym zażądał przekazania akt sprawy organowi pierwszej instancji i zatwierdzenia przez ten organ przedłożonego projektu budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Organy obu instancji w niniejszej sprawie uznały, że w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku W. M. i wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego bądź kontynuacji postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 tej ustawy, ponieważ decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] [...], nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, jest ostateczna i podlega wykonaniu. Z kolei, jak podniosły organy, tryb postępowania określony w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego i nie może mieć zastosowania w sytuacji samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Stąd – w ocenie organów – należało odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M. Z.. Skargę na postanowienie organu drugiej instancji wniósł W. M., zarzucając: 1) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 w związku z art. 48 Prawa budowlanego poprzez ich błędną interpretacje i zaniechanie zastosowania w sprawie; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i zaniechanie pogłębionej analizy zaistniałego stanu faktycznego i pominięcie przy orzekaniu ukształtowanej linii orzeczniczej. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący przyznał, że nie dopełnił nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. obowiązku dostarczenia w terminie dokumentacji mającej na celu konwalidowanie wykonanych bez stosownego pozwolenia robót budowlanych. Wyjaśnił, że przedmiotowe opóźnienie spowodowane było brakiem środków finansowych na zlecenie opracowania projektu. Skarżący podniósł, że przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowalnego nie zabrania organom nadzoru budowlanego stosować innych rozstrzygnięć niż wymienione w ust 1, 2 i 3 tego przepisu. W szczególności przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowalnego nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem dokonane zostało także po zakończeniu budowy budynku gospodarczego i polegało na przedłożeniu projektu budowlanego uwzględniającego wykonane prace budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Podstawę prawną obu postanowień stanowi art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego, w niniejszej sprawie postępowanie z uzasadnionych przyczyn nie mogło być wszczęte. Ustawodawca wprawdzie nie konkretyzuje przesłanki "uzasadnionych przyczyn", niemniej jednak analiza przepisów kodeksowych pozwala na przyjęcie, że jako "uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania należy traktować takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią proceduralną przeszkodę wszczęcia postępowania. Są to takie okoliczności, które już na wstępnym etapie przesądzają, że postępowanie nie mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej. Nie ulega wątpliwości, że takimi uzasadnionymi przyczynami są w szczególności sytuacje, w których sprawa nie podlega załatwieniu przez organ administracji w formie decyzji, albo gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Z tą drugą przesłanką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Postępowanie w przedmiocie samowolnego wzniesienia przez skarżącego budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości M. Z. zostało zakończone decyzją administracyjną organu nadzoru budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Istnienie w obrocie prawnym tej ostatecznej, a zatem również wykonalnej decyzji powoduje, że organ nadzoru budowlanego nie mógłby zakończyć postępowania z wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r. wydaniem merytorycznej decyzji, gdyż byłaby to kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie. Wydanie decyzji w sprawie zakończonej już inną decyzją ostateczną stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dodatkowo wyjaśnić należy, że żądanie skarżącego nie mogło być rozpoznane w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 3 i ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż popełniona przez skarżącego samowola budowlana spełnia przesłanki art. 48 Prawa budowlanego, co wyklucza zastosowanie art. 51 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).