II SA/Lu 856/05

WyrokWSA w Lublinie2006-02-21

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Grażyna Pawlos-Janusz, Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni, a także czy zasadnie odmówił przyznania płatności do dodatkowych działek rolnych zgłoszonych po terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo pomniejszyły przyznane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, ponieważ kontrola wykazała, że zadeklarowana powierzchnia była większa niż faktyczna, a różnica mieściła się w dopuszczalnych przepisami granicach zawyżenia. Ponadto, sąd stwierdził, że odmowa przyznania płatności do dodatkowych działek rolnych była uzasadniona, gdyż wniosek o ich dodanie został złożony po upływie ustawowego terminu.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organy administracji przyznały płatności w pomniejszonej wysokości, stwierdzając zawyżenie zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych na podstawie kontroli. Ponadto, organy odmówiły przyznania płatności do dodatkowych działek rolnych, ponieważ wniosek o ich dodanie został złożony po ustawowym terminie. Skarżąca kwestionowała rzetelność kontroli oraz zasadność odmowy przyznania płatności do dodatkowych działek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art.138 § 2 kpa oraz przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz.40 ze zm.) Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa k/L. po rozpoznaniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...], Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. J. K. we wniosku z dnia 30 czerwca 2004r. wnosiła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do pięciu działek rolnych oznaczonych we wniosku symbolami literowymi od A do M o łącznej zadeklarowanej powierzchni 370,93 ha. Następnie w dniu 26 lipca 2004r. złożyła wniosek o zmianę powyższego wniosku, deklarując kolejne działki o pow. 135,76 ha oznaczone nr nr 578, 576/1 i 570 położone w K. gm. K., jednak wniosku tego organy nie uwzględniły stwierdzając, że został on złożony po ustawowym terminie 15 lipca 2004r. Organy ustaliły jednocześnie, że powierzchnia działek B,C,D,E,I,J,Ł jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r. i wynosi 314,07 ha, co zostało stwierdzone w protokole czynności kontrolnych z dnia 17 sierpnia 2004r., nr 9003-00006462110/04, dlatego kwota przyznanych płatności podlega zmniejszeniu na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Cypru, Estonii, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Przepis ten stanowi, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art.21it. "r" rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy.(...) Zawyżenie zadeklarowanej powierzchni powoduje również pomniejszenie uzupełniającej płatności obszarowej, co wynika z art. 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2 pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy I jeśli różnica jest większa niż 3 % lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru (...). Organy ustaliły, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez J. K. wynosząca 370,93 ha jest zawyżona, gdyż przeprowadzona kontrola wykazała, że faktycznie suma powierzchni działek rolnych B,C,D,E,I,J,Ł wynosi 314,07 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną we wniosku, a ustaloną w wyniku kontroli wynosi 56,86 ha, co stanowi 18% zarówno w odniesieniu do płatności jednolitej, jak i uzupełniającej, a zatem należało pomniejszyć przyznane płatności na podstawie powołanych przepisów. Odnosząc się do złożonego w dniu 26 lipca 2004 r. wniosku o zmianę wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r. organ odwoławczy stwierdził, że został on złożony po ustawowym terminie 15 lipca 2004 r. określonym na podstawie art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 11/2004 z dnia 14 czerwca 2004 r. zmieniającego rozporządzenie WE 2199/2003 ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Skargę do sądu administracyjnego wniosła J. K. domagając się uchylenia powyższej decyzji. W skardze zarzuciła, że decyzja nie uwzględnia całkowitej powierzchni gruntów rolnych wynoszących łącznie 506,69 ha, bowiem pomija 135,76 ha obejmujących działki oznaczone nr nr 578, 576/1 i 570 położone w K. gm. K., zadeklarowane w dniu 26 lipca 2004 r. jako uzupełnienie wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r. Skarżąca podkreśliła, że wniosek z dnia 26 lipca 2004 r. złożyła na wyraźne zalecenie pracowników Biura Powiatowego ARiMR. Dodała ponadto, że fakt posiadania przez nią gruntów rolnych o łącznej pow. 506,69 ha potwierdził Zastępca Kierownika tegoż Biura A. O. wydając w dniu 28 września 2004 r., a więc po dokonanej przez Agencję Kontroli, zaświadczenie o posiadanej przez nią powierzchni gruntów rolnych uprawniających do dopłat. Zdaniem skarżącej organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, a w szczególności nie rozważyły wszystkich zarzutów odwołania, nie przeprowadziły pomiarów uzupełniających, przede wszystkim działek oznaczonych symbolami D, l, J, oraz Ł, w przypadku których różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną podczas kontroli były największe. Zdaniem skarżącej kontrola została przeprowadzona nierzetelnie, bowiem inspektor terenowy nie dokonywał pomiaru powierzchni na gruncie, lecz ograniczył się wyłącznie do oceny map, a ponadto nie była ona obecna przy czynnościach kontrolnych, zaś obecność jej pełnomocnika W. S. nie była, jej zdaniem, wystarczająca. Skarżąca podkreśliła, że we wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich wskazała powierzchnię faktycznie użytkowanych działek oraz wyrysy geodezyjne i plany zagospodarowania przestrzennego znajdujące się w urzędach i instytucjach właściwych miejscowo dla tych gruntów, nie było natomiast jej celem świadome zawyżenie powierzchni działek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, tj. w terenie przez inspektorów Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego w L. i – wbrew stanowisku skarżącej - nie polegała wyłącznie na ocenie map, co wynika wprost z protokołu czynności kontrolnych. Organ podkreślił również, że nie mógł być uwzględniony wniosek skarżącej o zmianę wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r., gdyż obowiązujące przepisy umożliwiały złożenie tego wniosku najpóźniej do dnia 15 lipca 2004 r. (art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich i art.1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1111/2004 z dnia 14 czerwca 2004 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2199/2003 ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Nie było również podstaw do uwzględnienia tego wniosku na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92, które w art. 13 ust. 1 przewiduje, że złożenie po terminie wniosku o pomoc powierzchniową prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których rolnik byłby uprawniony z zastrzeżeniem, że maksymalny termin opóźnienia nie może przekroczyć 25 dni kalendarzowych. Wprawdzie z uwagi na to, że 25-dniowy termin upływał w niedzielę 25 lipca 2004 r., ostateczny termin do złożenia wniosków z procentowym pomniejszeniem płatności kończył się w dniu 26 lipca 2004 r., a zatem skarżąca zachowała taki termin, jednak mimo to, nie było podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Zdaniem bowiem organu odwoławczego, działki rolne, które nie zostały wykazane we wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r. mogły zostać dodane wyłącznie w trybie art. 8 ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. tj. zmiany wniosku o pomoc obszarową, a więc nie później niż w dniu przewidzianym na zasiew tj. 31 maja roku poprzedzającego odpowiednie żniwa (art. 8 ust.2 rozporządzenia (WE) Nr 1251/1999) lub ustalonym zgodnie z rozporządzeniem (WE) Nr 1251/1999, tj. do dnia 15 lipca 2004 r. W konsekwencji nawet gdyby potraktować wniosek skarżącej z dnia 26 lipca 2004 r. nie jako wniosek o zmianę, lecz jako powiadomienie o dodaniu nowych działek do wniosku złożonego w dniu 30 czerwca 2004 r., to i tak w świetle obowiązujących przepisów nie zasługiwałby on na uwzględnienie ze względu na przekroczenie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Decyzja ta rozstrzyga w istocie dwie kwestie. Po pierwsze, przyznaje skarżącej J. K. jako producentowi rolnemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 4, 1, 28, 9, 11/1, 561, 501/1, 499, 606/7 i 602/11 położonych w gminach D. K. i K.. Po drugie, odmawia przyznania skarżącej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 578, 576/1 i 570 położonych w Kostomłotach gmina Kodeń. Przyznanie płatności bezpośrednich w pomniejszonej wysokości organ odwoławczy uzasadnia tym, że zadeklarowana przez skarżącą we wniosku z dnia 30 czerwca 2005 r. o przyznanie płatności bezpośrednich, powierzchnia działek rolnych określona została łącznie na 370,93 ha, zaś kontrola przeprowadzona w dniu 28 sierpnia 2004 r. wykazała błędy w powierzchni zadeklarowanych działek rolnych, która w świetle dokonanych pomiarów kontrolnych wyniosła tylko 314,07 ha. Organy orzekające w sprawie opierając się na wynikach pomiarów kontrolnych zastosowały przewidziane przepisami prawa sankcje z tytułu zawyżenia powierzchni zadeklarowanych do przyznania płatności bezpośrednich. W sytuacji, gdy wykazana podczas kontroli różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną pomiarami powierzchnią działek rolnych wyniosła 56,86 ha, co stanowi 18% w odniesieniu do jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowe, kwota przyznanych płatności została pomniejszona zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającym środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259 /1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.Urz. UE L 2003 Nr 328, str. 21), a w szczególności z art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia . Skarżąca nie kwestionuje w swym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze, samego sposobu i wielkości dokonanego pomniejszenia płatności przy założeniu, że stwierdzona kontrolnym pomiarem różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosłaby 56,86 ha tj. 18%. Podważa ona natomiast rzetelność przeprowadzonej kontroli zarzucając, iż nie była obecna przy czynnościach kontrolnych, a inspektor terenowy nie dokonywał pomiarów powierzchni działek na gruncie, a ocenił wyłącznie mapy. Zarzuty te należy uznać za niezasadne w świetle treści protokołu z dokonanej w dniu 28 sierpnia 2004 r. kontroli na gruncie. W czynnościach kontrolnych uczestniczył i reprezentował J. K. notarialne upoważniony przez nią pełnomocnik W. S., a zatem strona była należycie reprezentowana w rozumieniu art. 32 w zw. z art. 33 kpa. Pełnomocnik ten podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do jego treści zastrzeżeń i pełnomocnik ten składał również w imieniu J. K. pisma w postępowaniu administracyjnym. Z treści protokołu wynika, że – wbrew zarzutom skarżącej – dokonano pomiarów powierzchni poszczególnych działek i areału zastanych na nich upraw. Stąd też, za bezpodstawne należy uznać twierdzenie skarżącej, co do niedokonania pomiarów na gruncie. Oceniając zarzut skarżącej, co do niezgodnego z prawem nieprzyznania jej płatności obszarowych jednolitych i uzupełniających do działek gruntu nr nr 578, 576/1 i 570 o łącznej powierzchni 135,67 ha położonych w K., należy uznać go za prawnie nieuzasadniony. Wniosek o przyznanie płatności do ww. działek gruntu skarżąca złożyła w dniu 26 lipca 2004 r. Organy orzekające należycie oceniły go jako zmianę wcześniejszego wniosku z dnia 30 czerwca 2004 r. W świetle z art. 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz.Urz. U.E.L.01.327.11, Dz.Urz. U.E. – sp. 03-34-308) po upływie terminu składania wniosków o pomoc obszarową, istnieje możliwość zmiany wniosku poprzez dodanie do wniosku indywidualnych działek rolnych dotychczas niewskazanych, a o dodaniu takich działek powiadamia się pisemnie właściwy organ najpóźniej w ostatecznym dniu siewu lub ustalonym zgodnie z rozporządzeniem (WE) Nr 1251/1999. Zgodnie z art. 4 ust. 2 powołanego już rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. dla zmian wniosków w ramach systemu Jednolitej Płatności Obszarowej, terminem o którym mowa w art. 8 ust .2 rozporządzenia (WE) Nr 2419/2001, jest 15 lipiec 2004 r. Skoro skarżąca wystąpiła o dodanie nowych działek rolnych po 15 lipca 2004 r. tj. po określonym prawem terminie, wniosek o płatności bezpośredniej do "dodanych" działek nie mógł zostać uwzględniony. Wobec zawartego w odwołaniu i skardze kategorycznego stanowiska skarżącej, iż w dniu 26 lipca 2004 r. nie dokonała zgłoszenia odrębnego wniosku, a tylko "uzupełniła" czy "doprecyzowała" swój wniosek złożony w dniu 30 czerwca 2004 r. nie było w sprawie podstaw do rozważań, czy w rozpatrywanej sprawie mógłby mieć zastosowanie przepis art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001. Należy zauważyć, iż rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do działek o numerach ewidencyjnych 758, 576/1 i 570 dodanych przez skarżącą w dniu 26 lipca 2004 r. powinno znaleźć odzwierciedlenie również w osnowie decyzji administracyjnej, a nie tylko w jej uzasadnieniu. Uchybienie to nie pozbawia jednakże zaskarżonej decyzji waloru trafności zgodności z prawem wobec faktu, że uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej cześć, a nie istnieje sprzeczność między sentencją i uzasadnieniem. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Powołane przepisy

art.138 § 2 kpart. 5 ust. 1art. 48art.21iart. 32 ust. 1art. 31 ust. 2art. 1 ust. 2art. 12 ustawyart.1 ust. 1art. 13 ust. 1art. 8 ust.1art. 8 ust.2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło