II SA/Lu 856/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] nr [..] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o odmowie przyznania zasiłku celowego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla T. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. T. G. złożyła w dniu 21 stycznia 2008 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r. o sygn. akt II SA/Lu 856/07 wraz z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]., nr [..] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o odmowie przyznania zasiłku celowego. We wniosku PPF skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z jej synem D. G., który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i małoletnim wnukiem A. G. Jedynym dochodem wnioskodawczyni i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest jej emerytura w kwocie 524,96 zł. Skarżąca zajmuje mieszkanie lokatorskie o powierzchni 45 m², nie posiada żadnych innych nieruchomości i oszczędności. T. G. w formularzu PPF wskazała wysokość swoich stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego jak opłata za: czynsz (250 zł), światło (100 zł), gaz (40 zł), leki (100 zł). Wskazując powyższe oraz fakt, że ona i jej syn mają problemy zdrowotne podkreśliła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z niniejszym postępowaniem bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 239 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. strona skarżąca działanie organu administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. To ustawowe zwolnienie oznacza, iż strona nie ponosi zarówno opłat sądowych, jak i wydatków, które wykładane są z części budżetu danego sądu administracyjnego, w zakresie zwolnienia. Sprawa, która za swój przedmiot ma kwestie związane z przyznaniem zasiłku celowego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej, co oznacza, iż strona kwestionując decyzje odnoszącą się do tej problematyki jest ustawowo zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Tym samym postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast wniosek skarżącej w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu należy uwzględnić. Przepis art. 246 ustawy p.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, na jej wniosek w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy stanowi procesową gwarancję ochrony praw strony i choć - z uwagi na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa – powinna być stosowana rozważnie, to jednak nie może być iluzoryczna. Stanowisko takie zaakcentował Sąd Apelacyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 23 maja 1996 r., sygn. I ACZ 186/96, OSAB 1996, nr 2, poz.22, powołując się na ratyfikowaną przez Polskę Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993r., Nr 61, poz.284 ze zm.).. Zdaniem sądu, biorąc pod uwagę przedstawione na urzędowym formularzu oświadczenie dotyczące dochodów skarżącej oraz koszty utrzymania rodziny, zasadne jest twierdzenie, iż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceny w zakresie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zmienia również okoliczność, iż skarżąca jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.