II SA/Lu 857/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor /sprawozdawca/, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2002r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2002r., znak: [...] odmawiającej M.G. udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu rozbiórki budynku usługowo- handlowego przy [...] do dnia 31 grudnia 2004r., na podstawie art. 138§1pkt.2 kpa w zw. z art. 80ust.2pkt.2 oraz art.83ust. 2 ustawy- Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki nakazanej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1997r., znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Wojewody z dnia [...]lipca 1997r., znak: [...] W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie pawilonu handlowo- usługowego usytuowanego przy [...] zostało wszczęte w 1994r. Wyrokiem z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt II SA/Lu 1075/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 1997r., znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Na wniosek właściciela obiektu, Prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.39 ustawy- Prawo budowlane z 1974r. odroczył wykonanie nakazu rozbiórki do dnia 31 grudnia 2001r. oraz zezwolił na czasowe korzystanie z obiektu dla zakończenia działalności gospodarczej i przygotowania obiektu do rozbiórki. W dniu 28 września 2001r. nieruchomość została sprzedana M.G., która wstąpiła w miejsce zbywcy i złożyła wniosek o dalsze odroczenie terminu rozbiórki do dnia 30 grudnia 2004r. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zezwolenia na odroczenie terminu. Po rozpoznaniu odwołania M.G. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zalecając w szczególności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia okoliczności gospodarczych lub społecznych, które uzasadniałyby dalsze czasowe wykorzystanie obiektu gospodarczego i odroczenie terminu rozbiórki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]marca 2002r., znak: [...]ponownie odmówił udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego do dnia 31 grudnia 2004r., podnosząc, że materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Organ odwoławczy podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdził, że podnoszone przez pełnomocnika strony argumenty- trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie uzasadniają przedłużenia terminu rozbiórki i dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej. Organ podkreślił również, że strona pomimo wyznaczonego jej dodatkowego terminu do zgłoszenia nowych dowodów nie przedstawiła ich. W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do orzeczenia możliwości dalszego czasowego wykorzystania obiektu budowlanego i odroczenia przymusowej rozbiórki nakazanej na podstawie art. 37ust.1 pkt.1 z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M.G., domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W jej uzasadnieniu podniosła, że wbrew stanowisku organu administracyjnego względy społeczne i gospodarcze, o których mowa w art.39 ustawy- Prawo budowlane, przemawiające za celowością czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku handlowo- usługowego i przedłużeniem terminu jego rozbiórki. Skarżąca w szczególności wskazała, że nakaz rozbiórki został wydany w oparciu o art. 37ust.1pkt.1 Prawa budowlanego w związku z obowiązującym zarówno w dacie orzekania, jak i aktualnie miejscowym planem zagospodarowania terenu, który przeznacza teren, na którym wybudowany został przedmiotowy budynek, na usługi rekreacji i sportu, a więc z wyłączeniem funkcji handlowej. Skarżąca podniosła jednocześnie, że Gmina przyjęła już Studium zagospodarowania przestrzennego i na jego podstawie opracowała projekt nowego planu zagospodarowania tego terenu. Plan ten wprawdzie jeszcze nie obowiązuje, jednak z informacji zawartych w piśmie Wiceprezydenta Miasta z dnia 14 maja 2000r., znajdującym się w aktach niniejszej sprawy wynika, że planowane zmiany omawianego terenu przewidują możliwość istnienia i funkcjonowania przedmiotowego obiektu, który spełnia wszelkie warunki i normy techniczno-budowlane, sanitarne, pożarowe i ochrony środowiska. Nowy plan nie zakłada również jego przeznaczenia na cele publiczne. Skarżąca podkreśliła, że w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku organ administracyjny nie wykluczył możliwości zastosowania art.40 Prawa budowlanego z 1974r.- w przypadku dostosowania rodzaju działalności prowadzonej w obiekcie do ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Interes społeczny oraz gospodarczy, przemawiający za przedłużeniem terminu wykonania rozbiórki budynku uzasadniony jest- zdaniem skarżącej- również innymi okolicznościami: - w obiekcie zatrudnionych jest ponad 100 osób, dla których ta praca stanowi jedyne źródło ich utrzymania, zaś likwidacja miejsc pracy zwiększyłaby poziom bezrobocia; - przedmiotowy budynek handlowy jest jedynym obiektem w tej części miasta i korzysta z niego znaczna część mieszkańców stale rozbudowującego się osiedla [...]"; - obiekt został wybudowany i jest eksploatowany przez lokalny polski kapitał, a podatki lokalne i dochodowe są odprowadzane do tut. Gminy; jest on również odbiorcą szeregu towarów i usług pochodzących od lokalnych wytwórców, przez co pośrednio przyczynia się do ich rozwoju. Skarżąca podniosła ponadto, że zobowiązania przejęte po poprzednim właścicielu budynku (m.in. wobec PKO BP, FGŚP i Urzędu Skarbowego) spłaca systematycznie z dochodów uzyskiwanych z obiektu, a wykonanie rozbiórki pozbawiłoby ją całkowicie takiej możliwości. Skarżąca przyznała, że aktualny stan prawny budynku zniechęca kontrahentów do podpisywania długotrwałych umów, co niekorzystnie wpływa na wyniki finansowe działalności. W ocenie skarżącej organy administracyjne bezzasadnie pominęły wniosek jej pełnomocnika o zasięgnięcie opinii organów pracy i nie ustosunkowały się do niego w uzasadnieniu, naruszając w ten sposób istotnie przepisy postępowania. Poza tym organ nie wezwał strony i jej pełnomocnika do końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że skarżąca kupując obiekt wiedziała, że może go użytkować jedynie do dnia 31 grudnia 2001r. Ponadto zlikwidowała dotychczasową działalność i rozpoczęła nową, w przeważającej mierze polegającą na wynajmie nieruchomości. Przedstawiona w skardze informacja o przewidywanej ewentualnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmianie przeznaczenia przedmiotowej działki nie uzasadnia odroczenia przymusowej rozbiórki, gdyż organ orzekający związany jest zapisami planu obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została ona wydana w oparciu o przepis art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane ( Dz.U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), który dopuszczał możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na czas oznaczony i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu w sposób określony w decyzji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze za tym przemawiają. Oznacza to, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego mogło być dokonane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca nabywając dobrowolnie działki zabudowane przedmiotowym obiektem handlowo - usługowym i rozpoczynając w nim prowadzenie działalności gospodarczej miała świadomość, że nakazano jego rozbiórkę, zaś termin jej wykonania odroczono do dnia 31 grudnia 2001r. Z tego względu powoływane przez nią argumenty, które w istocie dotyczą negatywnych skutków likwidacji prowadzonej przez nią w tym budynku działalności, mimo iż są one ważne i doniosłe, nie mogą stanowić "względów społecznych i gospodarczych", o których mowa w powołanym art.39 - Prawa budowlanego z 1974r., uzasadniających odroczenie wykonania nakazu rozbiórki i dalsze sankcjonowanie samowoli budowlanej. Nie jest również trafne powoływanie się przez skarżącą na ewentualną zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia działki, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt handlowo- usługowy i umożliwienie w przyszłości prowadzenia na niej takiej działalności. Podnieść bowiem należy, że na etapie postępowania w przedmiocie odroczenia terminu wykonania nakazanej prawomocną decyzją organu administracyjnego rozbiórki obiektu budowlanego nie jest dopuszczalne wzruszenie tej decyzji, czy też odstąpienie od jej wykonania. Rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę może być zmienione tylko w szczególnym postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności lub wznowieniowym. Pojęcie "względów społecznych i gospodarczych", o których mowa w art.39 Prawa budowlanego, uzasadniających odroczenie wykonania nakazu rozbiórki nie może być zatem interpretowane jako okoliczności usprawiedliwiające samowolę budowlaną i sankcjonujące naruszenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W postępowaniu w przedmiocie odroczenia terminu wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego organ nie jest uprawniony do badania przesłanek uzasadniających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Niezależnie od powyższego podkreślić wypada, że organ administracyjny przed wydaniem decyzji o rozbiórce, oceniając zgodność wybudowanego obiektu z przepisami prawa, w tym także z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bierze pod uwagę wyłącznie przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Ponadto stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania, w szczególności strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu i mogły składać w każdym jego etapie stosowne wyjaśnienia i wnioski. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych należało oddalić na mocy art.151 ustawy z dnia 151 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270)