II SA/Lu 86/05

WyrokWSA w Lublinie2005-06-30

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia wcześniejszej decyzji o odmowie przyznania pomocy na zakup opału, wydana po wznowieniu postępowania, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący twierdzi, że pierwotna decyzja została wydana bez jego udziału i w sposób potajemny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca uchylenia wcześniejszej decyzji o odmowie przyznania pomocy na zakup opału jest zgodna z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że decyzja pierwotnie odmawiająca pomocy została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 KPA), co oznacza, że skarżący brał udział w postępowaniu. W związku z tym, przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 KPA (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie została spełniona, a tym samym organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący Z.W. domagał się uchylenia decyzji odmawiającej mu przyznania pomocy na zakup opału. Organ pierwszej instancji (Kierownik OPS) wydał decyzję odmawiającą przyznania pomocy, która została doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, argumentując, że nie brał udziału w postępowaniu i decyzja została wydana potajemnie. Organ drugiej instancji (SKO) utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z.W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz - sprawozdawca, Protokolant referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej pomocy na zakup opału I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie) kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem wynagrodzenia za świadczoną z urzędu a nie opłaconą pomoc prawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu odwołania Z.W. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] wydanej z upoważnienia Rady Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zakup opału, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] odmówił Z.W. udzielenia pomocy w postaci zasiłków celowych na cele określone we wniosku z dnia 14 kwietnia 1999 r. (sfinansowanie wycieczki szkolnej syna) oraz we wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. (zakup opału). Z.W. odwołał się od tych decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze kwestionując zasadność odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu decyzji, wskazano ponadto, iż w rezultacie skargi wniesionej przez Z.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, Sąd częściowo podzielił zasadność argumentacji skargi i wyrokiem z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt Ii SA/Lu 113/02 uchylił decyzje SKO i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej) w części dotyczącej wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. tj. o udzielenie pomocy na zakup opału, natomiast w pozostałej części, co do wniosku z dnia 15 kwietnia 1999 r. o sfinansowanie wycieczki szkolnej syna, skargę oddalił. Skład orzekający SKO, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż Kierownik OPS , ponownie orzekając w sprawie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na zakup opału, zaś decyzją nr [...] odmówił przyznania pomocy na zakup opału. Jak wskazano, jakkolwiek decyzje te nie były kwestionowane przez Z. W. w trybie odwoławczym, to jednak wnioskiem z dnia 10 października 2003 r. wystąpił on do Ośrodka Pomocy Społecznej o wznowienie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika OPS z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na zakup opału. Szeroko opisując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności odnoszące się do trybu postępowania w sprawie z wniosku Z.W. z dnia 10 października 2003 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., skład orzekający SKO wskazał, iż w jego rezultacie postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] wydanym z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik OPS rozpatrując wniosek Z.W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]sierpnia 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na zakup opału. Następnie, pismem nr [...] z tej samej daty wystąpił do Z.W. o dostarczenie do akt sprawy, w terminie siedmiu dni, wszelkich dowodów w sprawie. Następnie, w dniu [...] sierpnia 2004 r. Kierownik OPS decyzją nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej wydanej z upoważnienia Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmawiającej Z.W. przyznania pomocy na zakup opału. Z.W. odwołał się od decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmawiającej przyznania mu pomocy na zakup opału, podnosząc, iż zakwestionowana decyzja wydana została w sposób potajemny z wykorzystaniem jego złego stanu zdrowia. Skład orzekający SKO rozpatrując odwołanie Z.W. uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zagadnieniem podstawowym w sprawie niniejszej jest kwestia doręczenia Z.W. decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] oraz kwestia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Jak wskazano, decyzja ta doręczona została skarżącemu w trybie przepisu art. 44 kpa. Przepis ten przewiduje w przypadku doręczania pisma przez pocztę, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa (tj. do rąk adresata, bądź innej osoby dorosłej zobowiązującej się do oddania pisma adresatowi) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej palcówce (art. 44 § 1 pkt 1). O fakcie przechowywania pisma powiadamia adresata zawiadomieniem, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata. Natomiast w przypadku nieodebrania przez adresata pisma przechowywanego w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni skutkuje to z mocy prawa uznaniem, że pismo zostało doręczone adresatowi z upływem ostatniego dnia tego terminu (art. 44 § 2). Jak wskazano sytuacja tego rodzaju miała miejsce w sprawie niniejszej. Z.W. był dwukrotnie informowany (pismo było awizowane) tj. w dniu 29 sierpnia 2003 r. i w dniu 9 września 2003 r. o przechowywaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. w placówce pocztowej i o powinności jego odebrania w terminie siedmiu dni. Pisma tego jednak on nie odebrał. Wobec tego, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, SKO uznało, iż decyzja nr [...], z mocy prawa, w wyżej wskazanym trybie została doręczona Z.W. w dniu 16 września 2003 r., tj. w terminie uwzględniającym datę drugiego awiza. Uznano więc, iż dwutygodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 września 2003 r., zaś miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 16 października 2003 r. Skoro zaś Z.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie przyznania pomocy społecznej na opał w dniu [...] października 2003 r., to uznać należało, iż uczynił to z zachowaniem ustawowego terminu, co uzasadniało rozstrzyganie w przedmiocie powyższego wniosku w ramach wznowionego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż podstawą prawną do wznowienia postępowania i ewentualnego uchylenia kwestionowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., a wskazywaną przez stronę jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stanowi on, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Według składu orzekającego SKO, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja nie brania przez stronę udziału w postępowaniu, albowiem kwestionowana przez Z.W. decyzja doręczona mu została w dniu 16 września 2003 r. Jak podniesiono, skoro brak jest podstaw, aby uznać, że skarżący nie brał udziału w toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. o odmowie przyznania pomocy na zakup opału, to zasadne było negatywne załatwienie jego wniosku o wznowienie postępowania w części dotyczącej uchylenia tej decyzji i tym samym nieuwzględnienie przez SKO odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. Od tej decyzji Z.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Jak należy sądzić z treści zarzutów formułowanych w skardze, jak również w uzasadnieniu skargi, skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jak należy sądzić z uzasadnienia skargi, zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, Z.W. zarzucał wydanie ich z naruszeniem prawa. W tym kontekście podnosił, iż pierwotnie wydana przez Kierownika OPS decyzja odmawiająca pomocy na zakup opału, wydana została bez jego udziału w sprawie, co między innymi miało polegać na tym, iż nie był on powiadomiony o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W tym względzie, skarżący odwoływał się do rozstrzygnięcia NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłego w innej sprawie z jego udziałem, w zakresie w jakim organ administracji zobowiązany jest do rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Ponadto, skarżący wskazywał na wadliwości postępowania wznowieniowego toczącego się w rezultacie postanowienia wydanego przez Kierownika OPS z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], w zakresie w jakim w jego przekonaniu doszło do pomięcia jego wniosku z dnia 2 sierpnia 2004 r. Niezależnie od tego, w ogóle co do zasady kwestionował on prawidłowość postępowania zarówno Ośrodka Pomocy, jak również Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Swoje stanowisko w tej kwestii, skarżący podtrzymał również w piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2005 r. (data wpływu do Sądu), podnosząc, iż w dalszym ciągu, w jego przekonaniu, pierwotnie złożony w dniu 19 kwietnia 1999 r. wniosek o przyznanie pomocy na zakup opału, nie został załatwiony w sposób czyniący zadość przepisom obowiązującego prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu i ponownie ją przywołując, kwestionowało słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z przepisami obowiązującego prawa i w związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw, w świetle których zasadnie można byłoby uczynić zadość żądaniu skarżącego i wyeliminować ją z obrotu prawnego. Ocena zaskarżonej decyzji formułowanych w stosunku do niej zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi. W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż brak jest jakichkolwiek podstaw ku temu, iżby uwzględnić skargę Z.W.. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w rezultacie rozpatrzenia odwołania Z.W. od decyzji z dnia [...]sierpnia 2004 r. nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zakup opału. Istota zagadnienia w sprawie niniejszej, zwłaszcza w kontekście zarzutów formułowanych przez skarżącego, jakkolwiek jak podkreślono, Sąd zarzutami tymi związany nie jest, sprowadza się, więc do kwestii oceny zaskarżonej decyzji, również w kontekście trybu postępowania, w jakim została ona wydana. W tym względzie, podkreślić należy, iż instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, które wydane zostały w toku wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Wydanie w sprawie niniejszej w dniu 29 lipca 2004 r. postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Ośrodka Pomocy społecznej z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmawiającą przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup opału, w zupełnie naturalny sposób determinowało w konsekwencji granice postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej. W sprawie wznowienia postępowania jest ona wyznaczona przez zakres sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną. Zważywszy również na żądanie Z.W., występującego z wnioskiem o wznowienie postępowania i podnoszącego, iż bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu w sprawie z jego wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału, podnieść należy, iż istota rzeczy w sprawie niniejszej sprowadzała się do ustalenia i wyjaśnienia, czy wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania rzeczywiście występuje. Uwzględniając ten kontekst zagadnienia, istotny z punktu widzenia sprawy będącej przedmiotem orzekania Sądu, należy stwierdzić, iż brak jest podstaw, w świetle których zasadnie można byłoby zakwestionować zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Odwołując się do chronologii zdarzeń faktycznych i prawnych, w rezultacie których doszło do wznowienia postępowania w sprawie, stwierdzić należy, iż nie jest sporne to, że: 1) Kierownik OPS decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] odmówił Z.W. udzielenia pomocy w postaci zasiłków celowych na cele określone we wniosku z dnia 14 kwietnia 1999 r. (sfinansowanie wycieczki szkolnej syna) oraz we wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. (zakup opału); 2) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika OPS; 3) w rezultacie skargi wniesionej przez Z.W. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie częściowo podzielił zasadność argumentacji skargi i wyrokiem z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt Ii SA/Lu 113/02 uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. tj. o udzielenie pomocy na zakup opału, natomiast w pozostałej części skargę, tj. co do wniosku z dnia 15 kwietnia 1999 r. o sfinansowanie wycieczki szkolnej syna, oddalił; 4) Kierownik OPS, ponownie orzekając w sprawie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmówił przyznania pomocy na zakup opału; 5) decyzja Kierownika OPS nie była kwestionowana przez Z.W. w trybie odwoławczym; 6) Z.W. decyzja Kierownika OPS o odmowie przyznania pomocy w postaci zasiłku na zakup opału doręczona została w trybie przepisu art. 44 § 2 - skarżący był dwukrotnie zawiadamiany (pismo było awizowane) tj. w dniu 29 sierpnia 2003 r. i w dniu 9 września 2003 r. o przechowywaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. w placówce pocztowej i o powinności jego odebrania w terminie siedmiu dni; pisma tego mimo to jednak nie odebrał, co skutkowało uznaniem go za skutecznie doręczone z mocy prawa w dniu 16 września 2003 r., tj. w terminie uwzględniającym datę drugiego awiza, co również zasadnie skutkowało uznaniem, że dwutygodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 września 2003 r. (k.22, k.23 akt administracyjnych); 7) w dniu 10 października 2003 r. Z.W. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o wznowienie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika OPS z dnia [...]sierpnia 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na zakup opału; 8) postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. wznowiono postępowanie w tej sprawie, odmawiając jednak w konsekwencji, po wezwaniu wnioskodawcy do złożenia wszelkich dowodów na okoliczność sprawy (k.52 akt administracyjnych) uchylenia decyzji ostatecznej z dnia sierpnia 2003 r. nr [...]. W przekonaniu Sądu, w świetle wyżej wskazanych niespornych ustaleń, brak jest jakichkolwiek podstaw ku temu, iżby zarzucić organom administracji publicznej, iż rozpatrując wniosek Z.W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2003 r. procedowały z naruszeniem prawa, co uzasadniać miałoby wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Jakkolwiek faktem jest, iż w sprawie wniosku skarżącego z dnia 10 października 2003 r. o wznowienie postępowania, w toku postępowania przed organem I instancji doszło do uchybień skutkujących chociażby wydaniem na podstawie przepisu art. 37 § 2 kpa przez SKO w dniu [...] marca 2004 r. postanowienia nr [...] uznającego zasadność zażalenia Z.W. i wyznaczającego dodatkowy termin do załatwienia sprawy, tj. wniosku z dnia 10 października 2003 r. zawierającego żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., czy też decyzji kasacyjnej z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] uchylającej decyzję Kierownika OPS wydaną z upoważnienia Rady Gminy o odmowie wznowienia postępowania, to jednak nie sposób zasadnie wywodzić, iżby wadliwości te, wyeliminowane przecież, mogły mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy niniejszej. Odnosząc się więc do podstawowego zarzutu skargi, a mianowicie, iż do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] doszło bez winy skarżącego bez jego udziału, wręcz jak wskazuje on potajemnie, w przekonaniu Sądu, w świetle wyżej przywołanych ustaleń, należy stwierdzić, iż zarzut skarżącego nie jest zasadny. W tym kontekście, podzielić należy argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w zakresie w jakim uznaje ona, za kwestię podstawową w sprawie niniejszej, problematykę doręczania stronom pism w postępowaniu administracyjnym. Według Sądu, zważywszy na wyżej przywołane niesporne ustalenia, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż w pełni zasadnie decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. uznać należało za skutecznie doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego regulowanego przepisem art. 44 kpa. Stanowi on, iż w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem poczty, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa (tj. do rąk adresata, bądź innej osoby dorosłej zobowiązującej się do oddania pisma adresatowi) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej palcówce (art. 44 § 1 pkt 1), o czym powiadamia adresata zawiadomieniem, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata. Natomiast w przypadku nieodebrania przez adresata pisma przechowywanego w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni skutkuje to z mocy prawa uznaniem, że pismo zostało doręczone adresatowi z upływem ostatniego dnia tego terminu (art. 44 § 2). Dochodzi tym samym do swoistego rodzaju fikcji prawnej, na podstawie której uznaje się pismo za skutecznie doręczone. W tym kontekście, istotne w sprawie niniejszej, jak to podkreślił skład orzekający SKO, jest to, że o pozostawieniu odpisu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., adresowanej do Z.W. był on dwukrotnie zawiadamiany w wyżej wskazany sposób, tj. w dniu 29 sierpnia 2003 r. i w dniu 9 września 2003 r., co oznacza, iż również dwukrotnie był on informowany o powinności jego odebrania w terminie siedmiu dni, czego jednak nie uczynił. Tym samym zasadnie odwołując się do przepisu art. 44 kpa, SKO uznało doręczenie za skuteczne, tj. za dokonane w trybie przewidzianym przepisami prawa regulującymi instytucję tzw. doręczenia zastępczego. W przekonaniu Sądu, skoro ziściły się wszelkie przesłanki uzasadniające uznanie pisma za skutecznie doręczone – odpis decyzji przesłany został bowiem na adres zamieszkania wskazany przez samego Z.W. – w trybie przepisu art. 44 § 1 pkt 1 i § 2 kpa, to nie sposób zasadnie wywodzić, iżby decyzja kwestionowana przez skarżącego, tj. decyzja, co do której podjął próbę wzruszenia jej w trybie postępowania wznowieniowego, wydana została bez jego udziału, czy też tak jak podkreślał w potajemny sposób. W tym kontekście podkreślić należy zwłaszcza fakt dwukrotnego awizowania odpisu decyzji adresowanej do skarżącego, co przekonuje o działaniu ponad standardowym, w stosunku do tego co wynika z przepisu art. 44 § 2 kpa in fine, tym samym o działaniu czyniącym zadość zasadzie wyrażonej na gruncie przepisu art. 8 kpa. Zwłaszcza ta okoliczność jest istotna, gdy w tym kontekście podkreślić fakt, iż przecież w konsekwencji SKO uznało, iż decyzja nr [...] została doręczona Z.W. w dniu 16 września 2003 r., tj. w terminie uwzględniającym datę drugiego awiza. Jest to istotne z punktu widzenia interesu strony postępowania, gdy w tym kontekście zważyć, że przecież tym samym uznano, iż dwutygodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 września 2003 r., zaś miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 16 października 2003 r. Skoro tak, to ponownie odwołując się do zasady wskazanej w przepisie art. 8 kpa, podkreślić należy, iż jest ona rozumiana również w ten sposób, że formułuje zakaz nadużywania przez organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie prawa dla osiągnięcia celów innych niż cele zamierzone przez ustawodawcę. Gdy skonfrontować tak między innymi rozumianą zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa ze wskazanym wyżej ponad standardowym działaniem, którego celem było skuteczne doręczenia odpisu decyzji stronie postępowania i umożliwienie jej tzw. pozostawania w sprawie, a tym samym zagwarantowanie jej prawa do skutecznego wniesienia odwołania – zwłaszcza ta kwestia jest istotna, gdy zważyć na dwukrotnie awizowanie pisma i przyjęcie jako daty skutecznego jego doręczenia dzień 16 września 2003 r., tj. termin uwzględniającym datę drugiego awiza – nie sposób zasadnie wywodzić, iżby organ administracji I instancji działał w sposób potajemny, z naruszeniem zasady transparencji działania. W przekonaniu Sądu, odpierając zasadność zarzutu skarżącego, podkreślić również należy, iż uznanie, że skuteczne doręczenie odpisu decyzji nastąpiło w terminie uwzględniającym datę drugiego awiza – tj. w dniu 16 września 2003 r. – miało istotne znaczenie dla skarżącego z punktu widzenia miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przywołane wyżej działania organu administracji, który przecież z powodu okoliczności przez siebie niezawinionych nie mógł doręczyć adresatowi pisma w trybie przewidzianym przepisami art. 42 i 43 kpa, umożliwiły Z.W. wystąpienie z żądaniem wznowienia postępowania. W kontekście zarzutu formułowanego w skardze, brak jest również przekonujących podstaw, które mogłyby uzasadniać tezę, iż rozstrzygając w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania nie dość wszechstronnie organ I i II instancji odniósł się do oceny kwestii nie brania przez skarżącego bez jego winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Zarzut ten, poprzez odwoływanie się do argumentu w postaci potajemnego wydania tej decyzji odnosi się w istocie rzeczy do kwestii wyżej już podnoszonej, a mianowicie do kwestii trybu doręczenia tejże decyzji skarżącemu. Gdy zważyć na wyżej już przywołane stanowisko, w zakresie w jakim odnosi się ono do instytucji doręczenia zastępczego, jak również do okoliczności towarzyszących działaniu organu administracji I instancji zmierzającego do doręczenia Z.W. w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. jej odpisu, nie sposób zasadnie wywodzić, iżby rzeczywiście w sprawie tej strona bez jej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), co uzasadniać miałoby następnie wydanie, w konsekwencji wznowionego postępowania, decyzji na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Według Sądu, argumentacja zawarta tak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest przekonująca w zakresie, w jakim wskazuje odwołując się właśnie do zagadnienia doręczenia Z.W. odpisu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., na brak podstaw do uchylenia tejże decyzji, a to dlatego właśnie, iż wbrew wywodom skarżącego, nie ziściła się przesłanka nie brania przez niego, bez własnej winy, udziału w toczącym się postępowaniu. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Według Sądu, w kontekście wyżej prezentowanego stanowiska, brak jest jakichkolwiek przekonujących podstaw, iżby uznać, że w przedmiotowej sprawie rzeczywiście zachodziła sytuacja nie brania przez stronę, bez jej winy, udziału w toczącym się postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r.. Nie dość bowiem, że jak wynika z wyżej poczynionych ustaleń, poza sporem jest, że kwestionowana przez Z.W. decyzja doręczona mu została w dniu 16 września 2003 r., to również, że w postępowaniu tym prowadzonym z jego wniosku z dnia 19 kwietnia 1999 r. aktywnie on uczestniczył, o czym przekonuje chociażby treść skargi Z.W. odwołującego się w tym względzie do licznych pism adresowanych przez niego do organu I instancji. W tym kontekście podkreślić należy, iż przywołana podstawa wznowienia postępowania jest skuteczna, o ile okoliczność nie branie przez stronę udziału w postępowaniu, nie będzie przez nią zawiniona. Tymczasem, gdy abstrahować od wskazanej wyżej kwestii potwierdzającej jednak stosunkowo dużą aktywność skarżącego w toczącym się postępowaniu, zwłaszcza zaś, gdy skonfrontować niesporne w sprawie okoliczności faktyczne odnoszące się do podejmowania przez organ administracji prób doręczenia skarżącemu odpisu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. i w konsekwencji doręczenia jej w trybie przepisu art. 44 kpa, i co istotne, z datą uwzględniającą termin drugiego awiza, nie sposób zasadnie wywodzić, iżby organ administracji publicznej podejmował działania zamierzające do uniemożliwienia stronie postępowania administracyjnego aktywnego udziału w nim. Przeciwnie, podnieść należy, iż działał z poszanowaniem praw strony, w sposób transparentny i jak wskazano, w zakresie odnoszącym się do zagadnienia doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, w sposób ponad standardowy, co świadczy o tym, iż zmierzał do tego, iżby zapewnić stronie tzw. pozostawanie w sprawie, istotne w szczególności w kontekście realizacji prawa do odwołania się od niekorzystnej dla niej decyzji, czy też, tak jak w sprawie niniejszej prawa do skorzystania ze środków nadzwyczajnych, również ograniczonych terminem, tak jak w przypadku wniosku o wznowienie postępowania. Wobec powyższego, jak również nie znajdując żadnych innych podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c i pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazywałyby uczynić zadość żądaniu skargi, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i brak jest jakichkolwiek przekonujących podstaw, aby wyeliminować ją z obrotu prawnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 151 i art. 242 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło