II SA/Lu 860/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor ( sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2004r., znak: [...] wydanym na podstawie art.138§1pkt.1 i art. 144 kpa w zw. z art. 49ust.1 i 2, art.80ust.2pkt.2 oraz art. 83ust.2 ustawy –Prawo budowlane ( t j. Dz.U. z 2003r.,Nr 207, poz.2016 z późn. zm.) i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M.Z.K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004r., znak: [...] ustalającego dla M.Z.K. opłatę legalizacyjną w wysokości dwudziestu pięciu tysięcy złotych, w związku z wybudowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości G.S.W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że opłatę legalizacyjną nałożono na podstawie art. 49ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ) w związku z budową budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że M.Z.K. w celu zalegalizowania budowy wykonał uprzednio obowiązek nałożony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...] i wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ I instancji stwierdzając, że budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz posiada niezbędne opinie i uzgodnienia ustalił opłatę legalizacyjną, która stanowi iloczyn pięćdziesięciokrotnej stawki opłaty określonej w art.59f ust.2 ustawy- Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty legalizacyjnej ani jej zmniejszenia. Wysokość opłaty jest określona w ustawie i organ nadzoru budowlanego nie może jej zmienić. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że opłatę nałożono na M.Z. K., ponieważ aktualnie on jest właścicielem nieruchomości. Na powyższą decyzję M.Z.K. wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W skardze podniósł, że przy budowie budynku gospodarczego nie odstąpiono istotnie od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Budowa została zakończona w 2001r., przed przekazaniem mu gospodarstwa rolnego przez rodziców, a postanowienie z dnia [...] lipca 2004r. o wstrzymaniu budowy jest fikcyjne. Skarżący oświadczył, że czuje się pokrzywdzony zaskarżonym postanowieniem, nakładającym na niego opłatę legalizacyjną. Podkreślił, że nie powinien zostać ukarany, ponieważ działał w dobrej wierze i chcąc zalegalizować budowę budynku gospodarczego wykonaną przez swoich rodziców po przejęciu gospodarstwa rolnego dobrowolnie zgłosił ten fakt Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego załączając brakującą dokumentację. Zdaniem skarżącego stanowisko organu administracyjnego nakładające na niego obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest sprzeczne z art. 124§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym obowiązek uiszczenia kar i grzywien nie przechodzi na spadkobierców czy następców prawnych. W ocenie skarżącego wysokość opłaty jest zbyt duża, gdyż przekracza kilkakrotnie wartość budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 §1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje bowiem wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. W sprawie bezspornym jest, że budynek gospodarczy /szopogaraż/ znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości G.S.W. został wybudowany w 2001r. przez Z.K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2002r. nakazał inwestorowi jego rozbiórkę, lecz decyzja nie została wykonana, a postępowanie egzekucyjne umorzono, ponieważ Z.K. umową darowizny /akt notarialny z dnia [...] lipca 2002r., rep. A [...] / zbył nieruchomość wraz z wybudowanym szopogarażem swojemu synowi - skarżącemu M. Z.K.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że nadal istnieje stan niezgodny z prawem, w celu zalegalizowania wykonanych robót budowlanych wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...], w którym wezwał M.Z.K. jako aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2004r. organ na podstawie art. 49 ustawy – Prawo budowlane ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Podkreślić należy, że postępowanie legalizacyjne przewidziane w powołanym art. 49 jest etapem postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną, podobnie jak decyzja nakazująca rozbiórkę powinny być skierowane do inwestora lub właściciela nieruchomości ( art.52 ustawy – Prawo budowlane ), zależnie od tego, który z nich posiada tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji. Wbrew zarzutom skargi nie można nałożyć obowiązku rozbiórki, ani poprzedzającego tę decyzję postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną na inwestora, który utracił tytuł prawny do tego obiektu. Z powyższych względów organ administracyjny nie mógłby skierować decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego szopogarażau do inwestora Z.K., który nie jest już jego właścicielem. Organ prawidłowo wszczął postępowanie przeciwko skarżącemu M.Z.K., umożliwiając mu zalegalizowanie szopogarażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalona w zaskarżonym postanowieniu opłata legalizacyjna została wyliczona poprawnie, w oparciu o art. 49ust.2 w zw. z art. 59fust.1ustawy – Prawo budowlane, jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500), współczynnika kategorii obiektu (1,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0) . Podkreślić przy tym należy, że jej wysokość określona jest ustawowo i nie jest uzależniona od winy inwestora lub właściciela, dlatego organ orzekający nie może wysokości opłaty legalizacyjnej dowolnie ustalić ani jej obniżyć. Obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty, który jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo podlegających zgłoszeniu. Podkreślić przy tym należy, że opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.