II SA/Lu 861/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-10-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarga, do której się odnosi, jest oczywiście bezzasadna lub niedopuszczalna?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, nawet jeśli zachodzą przesłanki materialne. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego, która dotyczy wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, jest niedopuszczalna, ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania takich wniosków. Niedopuszczalność skargi skutkuje jej odrzuceniem i tym samym oczywistą bezzasadnością w rozumieniu przepisów o prawie pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo, które zostało potraktowane jako skarga w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Organ administracji przekazał pismo do sądu, nie podzielając stanowiska skarżącego. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w tym do wskazania zaskarżonego orzeczenia i podstawy wznowienia. Skarżący wyjaśnił, że jego skarga dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego, a nie sądowego, i domaga się usunięcia naruszeń prawa przez organy nadzoru budowlanego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania T. K. prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego - w zakresie wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania T. K. prawa pomocy. W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. wpłynęło pismo T. K. (datowane na [...] lipca 2017 r.; adresowane również do Sądu), w którym podniósł on szereg zarzutów odnoszących się do postępowań administracyjnych przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w Z.. Pismem z dnia [...] września 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przekazał ww. pismo skarżącego Sądowi, informując, że nie podziela stanowiska skarżącego co do wadliwości postępowań administracyjnych oraz postępowania egzekucyjnego dotyczących opisanego obiektu budowlanego. Oceniając, że skarga dotyczy wznowienia postępowania sądowego, zarządzeniem z dnia [...] września 2017 r. przewodniczący wydziału wezwał skarżącego do wskazania: zaskarżonego orzeczenia, ustawowej podstawy wznowienia, okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz czy skarżący żąda uchylenia, czy zmiany zaskarżonego orzeczenia. Wezwanie do usunięcia wskazanych braków doręczono stronie w dniu [...] września 2017 r. (k. 13). Ponadto zarządzeniem z dnia [...] września 2017 r. przewodniczący wydziału wezwał stronę do podpisania skargi. Wezwanie do usunięcia wskazanych braków doręczono stronie w dniu [...] września 2017 r. (k. 22). Odpowiadając na wezwanie do wykonania zarządzenia z dnia [...] września 2017 r., skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia [...] września 2017 r. (k. 14, 15), że "nastąpiło niezrozumienie problematyki co do przedmiotu sprawy". Skarżący wskazał, że "nie odmawiając uprawnienia WSA co do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego", domaga się usunięcia przez organy nadzoru budowlanego naruszeń prawa, które zostały pominięte w trakcie toczącego się obecnie postępowania egzekucyjnego mającego za przedmiot doprowadzenie do wykonania nakazu rozbiórki omawianego budynku gospodarczego. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do wykonania zarządzenia z dnia [...] września 2017 r., skarżący złożył podpisany egzemplarz skargi oraz ponownie wyjaśnił, że skarga ta dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego. Dlatego też skarżący złożył jej odpis "z adnotacją: wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego". Jednocześnie wniósł o ustanowienie dla niego – w ramach prawa pomocy – adwokata z urzędu, z uwagi na jego trudną sytuację materialną, którą potwierdzają dokumenty złożone przez niego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 852/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Nawet zatem, jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 p.p.s.a., oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Przepis ten ma zatem zastosowanie w sytuacji, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 978-979; M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731). Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu: 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności z obowiązującym prawem zaskarżonego do tego sądu aktu wydanego przez organ administracji publicznej, do czego jest obowiązany w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Oczywiste jest zaś, że Sąd ten nie jest natomiast uprawniony do rozpoznawania merytorycznie wniosku strony dotyczącego indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, w tym wniosku o wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Nawet zatem, jeśli zachodziłyby podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, to Sąd nie mógłby "wznowić postępowania administracyjnego". W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że jak wyjaśnił skarżący, jego skarga nie zawiera żądania "wznowienia postępowania sądowego", gdyż w tym zakresie, w wyniku omyłki Sądu, "nastąpiło niezrozumienie problematyki co do przedmiotu sprawy", lecz zawiera ona "wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego". Skarżący wyraźnie wskazał zarazem, iż uważa, że Sąd jest uprawniony do rozpoznania jego żądania co do wznowienia postępowania administracyjnego. To oznacza, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, albowiem została złożona w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a tym samym kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższego wynika zatem, że skarga ta jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu. Ubocznie należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 852/17, ze skargi T. K. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego – starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło