II SA/Lu 862/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku stałego oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] r., którą odmówiono odwołującej się przyznania zasiłku stałego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wnioskiem z dnia [...]. J. S. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...]. i jej uchylenie. Uzasadniając wniosek J. S. podniosła, że organy administracji obu instancji przyjęły, że pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką H. P.. Przesądziło to o odmowie przyznania jej zasiłku stałego, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, mimo tego, że jeszcze w lipcu 2010 r. zasiłek taki otrzymywała. Zgodnie zaś z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego prawo raz przyznane nie może być odebrane. Tym samym odebrano zasiłek w sposób uznaniowy, bez przedstawienia nowych dowodów. O fakcie tym dowiedziała się w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] r. Według organu okoliczności faktyczne wskazujące na to, że J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką były wielokrotnie analizowane oraz oceniane tak przez organy administracji obu instancji jak i sądy administracyjne. Dlatego nie budzi wątpliwości to, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. okoliczności faktyczne wskazujące na pozostawanie J. S. we wspólnym gospodarstwie domowym z matką były znane zarówno jej, jak i organom administracji. Zatem o ewentualnym braku dowodów na to, że w 2010r. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką wnosząca o wznowienie postępowania wiedziała co najmniej od dnia [...] r., w którym to dniu odebrała decyzję z dnia [...]. Stosownie do unormowania art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Biorąc pod uwagę datę odebrania przez J. S. decyzji z dnia [...]., wskazaną przez nią podstawę wznowienia oraz datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania Kolegium uznało, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 §1 kpa. Okoliczność ta decyduje o konieczności odmowy wznowienia postępowania. W wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. S. wskazała, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. organy administracji powinny ustalić wysokość jej dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub miesiąca złożenia podania, gdy dochód został utracony, to jest z czerwca lub lipca 2010 r. Po okresie tym organ administracji nie przedstawił nowych dowodów, które wpływałyby na ocenę stanu faktycznego sprawy. Zauważyła też, że całokształt oceny okoliczności sprawy oparty jest na słowie "może". W dniu [...] . dowiedziała się, że użycie słowa "może" daje możliwość wyboru obu stronom postępowania, gdyż są one równe wobec prawa. Ponadto powtórzyła argumenty zawarte w wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. w pełni podzielając zawartą w jego uzasadnieniu argumentację. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła J. S.. Stwierdziła, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. uzasadnione jest tym, że w dniu [...] r. dowiedziała się, że słowo "może" świadczy o uznaniowości i daje możliwość wyboru. W nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca dowiedziała się, że istnieje możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nieustalenie przez organy administracji dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o zasiłek powoduje, że decyzja z dnia [...] r. wydana została na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Jak każda dokumentacja akta te powinny zostać uzupełnione o dowody dotyczące wysokości dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o zasiłek stały. Pobieranie zasiłku stałego jest dowodem na to, że organ administracji wydając decyzję z dnia [...] r. nie dysponował pełnym materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Rację ma Kolegium twierdząc, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 149 § 3 kpa, to jest do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin powyższy dotyczy także przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 (to jest, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II OSK [...],; wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] r., I SA/Wa [...] – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Brak zaś ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia [...] r., II OSK [...] – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z uwagi bowiem na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być jednoznaczne. Podkreślić też należy, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jednakże wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała to, że w dniu [...] r. dowiedziała się, iż użycie słowa "może" daje możliwość wyboru obu stronom postępowania oraz, że w dacie orzekania Kolegium nie dysponowało dowodami na prowadzenie przez skarżącą w 2010 r. wspólnego gospodarstwo domowe wraz z matką. Jest to zatem podstawa wznowienia unormowana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że o kontekście użycia zwrotu "może" oraz o okolicznościach faktycznych, które zadecydowały o przyjęciu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką skarżąca wiedziała już w dniu doręczenia decyzji z dnia [...] r. wraz z uzasadnieniem, to jest w dniu [...] r. (k. 12 akt adm.). W uzasadnieniu Kolegium poddaje bowiem dokładnej analizie okoliczności faktyczne sprawy wychodząc z założenia, że nie można uznać aby skarżąca równocześnie prowadziła samodzielne gospodarstwo domowe oraz wspólne gospodarstwo domowe z matką (k. 8 – 13 akt adm.). Zatem już w oparciu o uzasadnienie decyzji z dnia [...] r. skarżąca mogła ocenić kompletność materiału dowodowego, którym dysponowało Kolegium w dacie orzekania. Istotne jest, że decyzja z dnia [...] r. poddana została kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia [...] r., ( II SA/Lu [...]) oddalił skargę J. S. oraz pośrednio przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia [...] r. ( I OSK [...] ) oddalił skargę kasacyjną skarżącej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Termin do wniesienia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął zatem swój bieg od dnia [...] r. Bez wpływu na tą okoliczność pozostaje to, że znaczenia słowa "może" użytego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. skarżąca zrozumiała w dniu [...] r. Termin jednego miesiąca, o którym mowa w przepisie art. 148 kpa, biegnie bowiem od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania a więc od dnia [...] r., a nie od dnia, w którym skarżąca prawidłowo oceniła znaczenie dowodu, faktu, czy treści uzasadnienia decyzji. Zatem termin do wniesienia przez skarżącą podania o wznowienie postępowania mijał w dniu [...]. Podanie z dnia [...] r. o wznowienie postępowania skarżąca wniosła zatem z naruszeniem terminu określonego w art. 148 §1 kpa. Kolegium zasadnie więc wydało postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718) oddalił skargę.