II SA/Lu 863/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Witold Falczyński Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz S. S. 500 (pięćset) złotych kosztów postępowania. W toku postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki na działce nr [...] w miejscowości K. P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nałożył na inwestora - M. H. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] marca 2016 r. ostatecznej decyzji Burmistrza S. o warunkach zabudowy i innych dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W związku z tym, że M. H. nie przedstawiła tych dokumentów w zakreślonym terminie, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazano M. H. rozbiórkę zbiornika na ścieki sanitarne, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości K.. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] W skardze na tę decyzję M. H. zakwestionowała przyjęty przez organy termin budowy zbiornika na ścieki. Skarżąca podniosła, że zbiornik został zrealizowany w 1993 r. po wybudowaniu wodociągu gminnego w K.. Skarżąca wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Lu 1116/16. Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., wydanym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) z uwagi na to, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowego toczącego się w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylił decyzję własną z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], uchylił utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] oraz uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji autokontrolnej organ odwoławczy podniósł, że argumenty zawarte w skardze są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, gdyż nie ustalił w sposób bezsporny daty budowy zbiornika na ścieki sanitarne. Skargę na tę decyzję wniósł S. S., podnosząc, że organ odwoławczy nie miał podstaw do wydania decyzji autokontrolnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną tej decyzji jest art. 54 § 3 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powołana norma reguluje instytucję autokontroli, której celem jest umożliwienie organowi administracji publicznej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania z prawem. Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Trzeba jednak zaznaczyć, że filarem każdego demokratycznego systemu jest zapewnienie jednostce (podmiotowi administrowanemu) sądowej ochrony przed niezgodnym z prawem działaniem organów administracji publicznej (podmiotów administrujących). Innymi słowy, każdy ma prawo do ochrony swego interesu prawnego przed niezawisłym sądem. Dlatego też mechanizm autokontroli może być uruchomiony przez organ, którego działanie jest przedmiotem skargi do sądu, w sytuacjach wyjątkowych, a zatem tylko wówczas, gdy organ ma zamiar uwzględnić skargę w całości. Co istotne, uwzględnienie skargi w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. oznacza uznanie za zasadne nie tylko zawartych w skardze zarzutów i podstawy prawnej, ale również argumentacji (tak m. in. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., II OSK 1575/07, Lex nr 525966). Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Uwzględnienie skargi w całości sprowadza się zatem do skorygowania zaskarżonego działania w kierunku pożądanym przez skarżącego. Podkreślić w tym miejscu należy, że oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. Natomiast w razie niepodzielenia przez organ niektórych zarzutów, zakwestionowania przedstawionej w skardze oceny prawnej naruszeń bądź nieuwzględnienia w całości jej wniosków, organ powinien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi, który, w przeciwieństwie do organu, nie jest związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Dokonując w niniejszej sprawie oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd miał zatem obowiązek zbadać, czy została ona wydana z zachowaniem warunków określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego uznał, że organ odwoławczy wydał decyzję autokontrolną wbrew wskazanym wyżej dyrektywom. Po pierwsze, organ uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie tego organu i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia mimo, że skarżąca zażądała jedynie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Po drugie, organ odwoławczy uznał, że data wykonania zbiornika, którego dotyczyło niniejsze postępowanie, nie została przez organ pierwszej instancji dostatecznie ustalona, podczas, gdy skarżąca wskazała, że został on wykonany w roku 1993, a zatem jeszcze pod rządami nieobowiązującej już ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r., co ma kluczowe znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, wydając decyzję autokontrolną, nie uwzględnił zatem w całości ani żądania zawartego w skardze, ani przedstawionej w niej argumentacji. Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną przez sąd ocenę podstaw do zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. (postępowanie sądowe w sprawie II SA/Lu 1116/16 ze skargi M. H. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] uchyloną zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją autokontrolną zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] września 2017r.). Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.