II SA/Lu 864/03

WyrokWSA w Lublinie2004-06-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Kwiatek, WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana wobec osoby niebędącej stroną postępowania (prezesa zarządu zamiast spółki z o.o.), jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w warunkach nieważności, ponieważ skierowano je do osoby niebędącej stroną postępowania. Stroną postępowania była spółka z o.o., będąca właścicielem i inwestorem, a nie jej prezes zarządu, który jedynie reprezentował spółkę. Skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Firmy "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku chłodni. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki z powodu niewykonania wcześniejszego obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca spółka podtrzymywała zarzuty odwołania, wskazując m.in. na nierozpoznanie wniosku o przesunięcie terminu rozbiórki i skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant st. insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Firmy "A" kwotę 10 zł / dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania L.S. – Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. znak: [...] nakazującej dokonanie rozbiórki części budynku istniejącej na działce nr [...] w B. chłodni w części zlokalizowanej od strony południowej ściany szczytowej, o wymiarach wg inwentaryzacji budowlanej 4.40x9,34m ( pomieszczenia gabinetu i sekretariatu ) wraz z pokryciem dachowym o wymiarach 4,85x10,89m – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nałożył obowiązek rozbiórki części budynku istniejącej chłodni zlokalizowanej w B. Podstawą nakazu było niewykonanie obowiązku nałożonego decyzja ostateczną z dnia [...] listopada 2002r. znak [...]nakazującą L.S. na podstawie art. 51ust.1 pkt.2 w zw. z art. 51 ust. 4 – Prawo budowlane przedłożenie w terminie do 15 grudnia 2002r. stosownych dokumentów i wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w ww. budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał, iż od powyższej decyzji odwołanie wniósł L.S. zarzucając wydanie tej decyzji z naruszeniem art. 10, 12, 65, 97 i 104 kpa. Organ odwoławczy nie podzielając zarzutów odwołania wskazał, iż L.S. nie wykonał obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia [...]listopada 2002r., a zatem nie skorzystał z możliwości doprowadzenia spornej części obiektu do stanu zgodnego z prawem i w związku z tym organ I instancji miał podstawę do wydania decyzji nakazującej mu dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wniosek odwołującego o zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją był przedmiotem analizy w postępowaniu odwoławczym. Z uwagi na to, że strony postępowania odmówiły zgody na zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2002r. przedłużenie tego terminu nie było możliwe. Chybiony był również zarzut, iż A.W. nie jest stroną w sprawie zamurowania otworów okiennych. Zamurowanie otworów okiennych jest tylko elementem toczącego się postępowania administracyjnego, którego inicjatorem, z uwagi na swój interes prawny jest A.W.- właściciel działki bezpośrednio graniczącej z działką, na której znajduje się chłodnia. Sprawa ewentualnej zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 kpa. Przeczy temu treść art. 52 ust. 2, będącego podstawą prawną decyzji. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia odwołania orzeczono jak w decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wniosła "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżąca Spółka podtrzymywała zarzuty odwołania. W jej ocenie wniosek "[...]" Sp. z o.o. o przesunięcie terminu rozbiórki obiektu stanowił podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wniosek ten nie został do dnia dzisiejszego rozpoznany, co narusza interes skarżącej i naraża ją na dotkliwe dolegliwości związane z nakazem rozbiórki. W tej sytuacji decyzja organu I i II instancji naruszają prawo. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie i podtrzymywał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - art. 3 i 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne – art. 85 powołanej ustawy. Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Skarga w rozpatrywanej sprawie wniesiona została przed 1.01.2004r., a zatem podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy stwierdzić zatem należało, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w warunkach, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 kpa. Stosownie do art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej – art. 29 kpa. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, przy czym strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli – art. 30 § 1 i 3 kpa. Nie budzi wątpliwości, iż "[...]" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością jest osobą prawną. Stosownie do art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zdolność procesowa osób prawnych wynika z ich osobowości prawnej. Osoby te dokonują czynności procesowych przez organy uprawnione do działania w ich imieniu. Nie jest w sprawie sporne, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art.51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t. jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) , stosownie do którego, w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt. 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Zgodnie z art. 52 powołanej ustawy, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51. W art. 52 enumeratywnie wskazany jest krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania decyzji wydanej m.in. na podstawie art. 51 powołanej ustawy. Z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż właścicielem spornej nieruchomości, na której usytuowana jest sporna chłodnia, jest "[...]" Sp. z o.o. ( akt notarialny z dnia [...] maja 2002r. Rep.A Nr [...] k.- 18), a nie L.S. – Prezes jej Zarządu. Inwestorem jest osoba, która organizuje i finansuje budowę ( wyrok z dnia 21.11.2001r. II SA/Rz 597/2000). Nie jest sporne, bowiem wynika to z pisma "[...]" Sp. z o.o. z dnia 7 maja 2002r. (k.- 19) oraz protokołu oględzin robót budowlanych z dnia 22 maja 2002r.( k.- 21), iż inwestorem procesu budowlanego, jest również "[...]" Sp. z o.o., a nie L.S. L.S. nie był również zarządcą w rozumieniu powołanego przepisu, bowiem nie ulega wątpliwości fakt, iż L.S. reprezentował jedynie w postępowaniu administracyjnym skarżącą Spółkę jako organ osoby prawnej uprawniony do działania w jej imieniu. Fakt, iż osoba prawna dokonuje czynności procesowych przez organ uprawniony do działania w jej imieniu ( kolegialny lub jednoosobowy ) nie zmienia faktu, iż stroną postępowania nadal jest osoba prawna, a nie osoba wchodząca w skład tego organu. W tej sytuacji faktycznej i prawnej wydanie decyzji w stosunku do L.S. dawało podstawę do uznania, iż zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, co wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 4 kpa, a to na podstawie art. 145§ 1 pkt. 2 w zw. z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziło do orzeczenia jak w pkt. I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 oraz art. 205 § 1 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło