II SA/Lu 867/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu wypowiedzianej umowy pożyczki 1.uchyla zaskarżoną decyzję 2.zasądza od Wojewody na rzecz J. Ś. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514/ po rozpatrzeniu odwołania J. Ś. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] w sprawie odmowy rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu wypowiedzianej umowy pożyczki – zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że skarżący zawarł w dniu [...] listopada 2000 r. z Kierownikiem Urzędu Pracy umowę pożyczki Nr [...] na podstawie której otrzymał pożyczkę z Funduszu Pracy w wysokości 15 000 zł na rozpoczęcie i prowadzenie działalności gospodarczej – usługowej – polegającej na świadczeniu usług krawieckich /§ 2 i 3 umowy pożyczki/. § 6 umowy pożyczki zobowiązywał pożyczkobiorcę do rozliczenia się z otrzymanej pożyczki w formie przedstawienia rachunków potwierdzających front wykorzystania środków finansowych zgodnie z wnioskiem – w terminie do trzech miesięcy od dnia wypłacenia pożyczki tj. od dnia 29 grudnia 2000 r. Na prośbę z dnia 27 marca 2003 r. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy aneksem Nr 1 z dnia [...] marca 2001 r. zmienił termin rozliczenia wypłaconej pożyczki do dnia [...] czerwca 2001 r. W zakreślonym aneksem terminie skarżący przedstawił dokumenty w oparciu, o które rozliczono udzieloną pożyczkę na łączną kwotę 6 756,76 zł. Pozostała kwota pożyczki 8 243,24 zł pozostała w dalszym ciągu nie rozliczona. Pismem Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] września 2001 r. skarżący został poinformowany, iż mogą zaistnieć przesłanki do wypowiedzenia umowy pożyczki. Jednocześnie został on wezwany do zgłoszenia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w celu ustalenia dalszego postępowania w sprawie. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy pismem z dnia [...] października 2001 r. znak: [...] na podstawie § 17 umowy pożyczki wypowiedział skarżącemu umowę pożyczki. Uwzględniając prośbę skarżącego z dnia [...] października 2001 r. i [...] listopada 2001 r. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy działając z upoważnienia Starosty Powiatu zawarł z J. Ś. ugodę na mocy której zadłużenie w wysokości 18 289,80 zł wynikające z umowy pożyczki Nr 22/2000 winno zostać spłacone w okresie do 20 miesięcy w 6 kwartalnych ratach, I rata w wysokości 3 048,30 zł płatna do 20 stycznia 2002 r. Dnia [...] marca 2001 r. na konto Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęła kwota w wysokości 2000 zł i była to jedyna kwota wynikająca z zobowiązań z tytułu umowy pożyczki. W związku z wypowiedzeniem w dniu 20 listopada 2001 r. umowy pożyczki oraz niedotrzymaniem warunków ugody zawartej w dniu 20 listopada 2001 r. pismem z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy działając z upoważnienia Starosty Powiatu przedstawił do zapłaty weksel na kwotę 18 085,86 zł /zawierający kwotę niespłaconej pożyczki wraz z odsetkami ustalonymi na dzień 19 sierpnia 2002 r. Wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2003 r. o rozłożenie pożyczki na miesięczne raty w wysokości 400 zł miesięcznie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu został załatwiony odmownie. Wojewoda rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu Pracy nie znalazł podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zastosowania normy art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514/. Zdaniem Wojewody organ I instancji rozkłada na raty należność Funduszu Pracy w oparciu o całokształt sprawy kierując się przede wszystkim uzasadnionym interesem wierzyciela interesem społecznym oraz słusznym interesem strony. Nie można jednak interesu dłużnika traktować w sposób preferencyjny, tym bardziej, że przez uzasadniony interes wierzyciela należy rozumieć doniosłe cele społeczne i zadania Funduszu Pracy w zakresie zwalczania bezrobocia i łagodzenia jego skutków. Źródłem powstania zobowiązań jest cywilno-prawna umowa pożyczki cechująca się dobrowolnością oraz równorzędnością stron stosunku obligacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. Ś. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił decyzji naruszenie art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podniósł krzywdzący charakter decyzji w aspekcie jego wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze kognicję sądu administracyjnego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514/. Stosownie do tegoż przepisu starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli: 1/ w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku z którego można dochodzić należności; 2/ w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania; 3/ pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4/ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarce lub społeczne. Podkreślić przy tym należy, że decyzje w zakresie rozłożenia na raty należności ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu. Z istoty tychże decyzji wynika, że nie są to decyzje dowolne lecz muszą mieć oparcie w postanowieniach umowy oraz obowiązujących przepisach prawa. Obowiązkiem organu – na gruncie powołanego art. 18 ust. 4a jest uwzględnienie wszystkich okoliczności, które określają również sytuację materialną dłużnika oraz dokonanie na ich podstawie oceny czy ta sytuacja daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą szczególne względy gospodarcze lub społeczne przemawiające za stosowaniem wskazanych w przepisie możliwości w zakresie rozłożenia na raty, czy też umorzenia pożyczki. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy administracji nie odniosły się do wszystkich dowodów dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego uznając jedynie, że sytuacja materialna pożyczkobiorcy "nie jest zadawalająca". Z naruszeniem art. 80 kpa organ odwoławczy nie dokonał oceny dowodów w postaci zaświadczeń lekarskich dotyczących stanu zdrowia J. Ś. wydanych przez Szpital Neuropsychiatryczny przy ul. A. oraz dotyczące zdrowia syna skarżącego M. Ś. wydane również przez tenże Szpital /k. 37 akt adm./. Organ odwoławczy nie odniósł się do tychże dowodów dołączonych do odwołania od decyzji organu I instancji. Skoro rozstrzygnięcie w sprawie nie zostało oparte na pełnych ustaleniach co do sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej skarżącego, a dla oceny tej sytuacji w kontekście "względów gospodarczych i społecznych" wskazanych w powołanym art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustalenia te mających wpływ na rozstrzygnięcie, to z powodu naruszenia art. 107, 7, 77 § 1, 80 kpa zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit."c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 tejże ustawy.