II SA/Lu 868/22
WyrokWSA w Lublinie2023-10-05
Skład orzekający: Joanna Cylc – Malec, Jerzy Parchomiuk, Anna Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w trybie uproszczonym, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się decyzja z 2014 roku zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na nadbudowę, która może dotyczyć tego samego obiektu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ istniały uzasadnione wątpliwości co do tego, czy nadbudowa została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy też na podstawie decyzji z 2014 roku. Konieczne jest ponowne wyjaśnienie przez organ pierwszej instancji, jakiego obiektu dotyczy decyzja z 2014 roku, aby ustalić, czy można prowadzić postępowanie w trybie uproszczonej legalizacji, czy też należy je umorzyć lub prowadzić w innym trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na R. S. i G. S. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących nadbudowy warsztatu rzemieślniczego. Organ pierwszej instancji uznał, że nadbudowa została wykonana bez pozwolenia na budowę, a ponieważ od zakończenia prac minęło ponad 20 lat, możliwe jest uproszczone postępowanie legalizacyjne. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie, wskazując na wątpliwości dotyczące legalności nadbudowy w świetle decyzji z 2014 roku udzielającej pozwolenia na nadbudowę, a także na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023r. sprawy ze skargi G. S. i R. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 26 października 2022r., znak: ZOA-XV.7721.6.2022 w przedmiocie przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 26 października 2022r., znak: ZOA-XV.7721.6.2022 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia R. K. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej jako "pr. bud." uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 14 września 2022 r., znak: PINB 7355/Kon-6/2/2021.
Wskazanym postanowieniem organ I instancji na podstawie art. 49 g pr. bud. nałożył na R. S. i G. S., obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów legalizacyjnych, tj. 1. oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku warsztatu rzemieślniczego - ślusarskiego; 3. ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania
W uzasadnieniu wyjaśniono, że dniu 17 lutego 2021 r. do organu wpłynęło pismo R. K., współwłaściciela działki nr ewid. [...] przy ul. S. w L., w którym zwrócił się z prośbą o weryfikację czy położone na sąsiedniej działce o nr ewid. [...] wiata oraz inne budynki spełniają normy budowlane i czy są legalne. Podnosił, że roboty były wykonywane w 2006r.
W związku z tym w dniu 5 maja 2021r. organ przeprowadził kontrolę tej działki, podczas której stwierdził, że oprócz budynku mieszkalnego znajduje się na niej budynek dawnego warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego składającego się z trzech części: 2 pomieszczeń warsztatowych oraz magazynu z zapleczem. Inwestor oświadczył, że część nad magazynem z częścią socjalną za zgodą sąsiadów nadbudował w latach 1997 - 1998 i nie występował o pozwolenie na tę budowę.
W związku w podjęciem czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego, R. S. (współwłaściciel działki nr ewid. [...]) złożył w dniu 12 maja 2021r. wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego znajdującego się na tej działce "dachu przylegającego do budynku mieszkalnego", podnosząc, że został on wykonany w 1997 i 1998r.
W toku postępowania wyjaśnił, że dom z przylegającym od zachodu garażem został wybudowany w latach 1977-1979, a nadbudowana przez niego kondygnacja na garażu nie posiada trzech okien. Budynek garażowy od strony południowej posiadał jedno duże okno oraz drzwi wyjściowe, które zostały zamienione na dwa małe okienka. W późniejszym czasie wykonał wymianę dachu ze zmianą kąta jego nachylenia, na co sąsiedzi B. i R. K. wyrazili zgodę. Prace wykończeniowe w warsztacie ślusarskim wykonywał J. K. w 1998 r., zaś wymiany dachu na przedmiotowym budynku dokonał J. W. w czerwcu 2003r.
Zawiadomieniem z 12 lipca 2021r. organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "nadbudowy budynku warsztatu rzemieślniczego – ślusarskiego".
W sprawie przeprowadzono dwukrotnie oględziny – w dniu 28 lipca i 19 sierpnia 2021r. Ustalono, że "nadbudowa warsztatu rzemieślniczego" o wskazanych wymiarach przykryta jest dachem jednospadowym krytym blachą trapezową; "nadbudowa budynku warsztatu rzemieślniczego – ślusarskiego" stanowi magazyn i funkcjonalnie jest połączona z warsztatem ciągiem schodowym. Pomieszczenie posiada trzy okna; do pomieszczenia prowadzą jednobiegowe schody stalowe.
Jako dowód w sprawie organ I instancji potraktował m.in. udostępnione przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie zdjęcia lotnicze spornej działki, wypis z wykazu działek, kopię mapy ewidencyjnej gruntów i budynków, protokół kontroli z 5 maja 2021r. i inne dokumenty zgromadzone w aktach. Ustalił, że nie były składane żadne wnioski o pozwolenie na budowę ani zgłoszenia zamiaru budowy spornego obiektu.
W związku z tym, postanowieniem z 10 lutego 2022r. na podstawie art. 49g ust. 1 i ust. 2 pr. bud. organ nałożył na R. S. obowiązek przedłożenia wskazanych w tym przepisie dokumentów legalizacyjnych w zakreślonym terminie. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranych materiałów dowodowych wynika, że inwestor wykonując roboty bez pozwolenia na budowę, naruszył art. 28 pr. bud., jednak od zakończenia nadbudowy budynku warsztatu ślusarskiego upłynęły 24 lata, a zatem występują przesłanki przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia R. K., który kwestionował datę wykonania nadbudowy wskazując, że miało to miejsce po 2003r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 marca 2022r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniósł, że organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania – z akt wynika, że współwłaścicielka działki nr ewid. [...] – B. K. zmarła w 2017r., a więc postępowanie powinno się toczyć z udziałem jej spadkobierców. Ponadto organ nie pozyskał samodzielnie materiału dowodowego dotyczącego legalności nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego (np. nie wystąpił do organów administracji architektoniczno-budowlanej o udzielenie informacji dotyczącej udzielonych pozwoleń na budowę lub dokonania zgłoszeń), zaś przeprowadzone w sprawie oględziny nie dostarczyły materiału dowodowego pozwalającego na ocenę charakteru prawnego obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, a więc wszczęcie procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego było w tej sytuacji przedwczesne.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w L. o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla działek nr nr ewid. [...] oraz [...]. W trakcie rozmowy telefonicznej z Naczelnikiem Wydziału Architektoniczno- Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022r. ustalił, że w okresie od 2003 r. do 2021 r. nie wydano pozwoleń na budowę ani nie przyjmowano zgłoszeń zamiaru budowy/nadbudowy warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego usytuowanego na spornej działce nr ewid. [...], co utrwalił w formie notatki służbowej.
Wezwał ponadto R. K. do złożenia informacji dotyczącej postępowania spadkowego po B. K. oraz o podanie imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania spadkobierców w celu zapewnienia im praw w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi R. K. wskazał, że nie było prowadzone postępowanie spadkowe, zaś spadkobiercami ustawowymi są: mąż – R. K. oraz dzieci – A. K.-S. oraz K. K.
W toku ponownego postępowania jeszcze raz przeprowadzono w dniu 30 czerwca 2022r. oględziny, stwierdzono, że obiekt nie uległ zmianie od dnia ostatnich oględzin.
R. S. przedłożył decyzję Wójta Gminy Konopnica z dnia 25 kwietnia 2022r. zatwierdzającą projekt podziału działki nr ewid. [...], w wyniku którego powstały działki nr ewid.: [...] oraz [...]. Przedłożył też ostateczną decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą mu pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...].
Z kolei R. K. złożył dodatkowe fotografie, z których w jego ocenie wynika, że nadbudowa spornego obiektu budowlanego została wykonana w 2005 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. organ I instancji ponownie nałożył na R. S. i G. S. obowiązek przedłożenia wskazanych w art. 49 g pr. bud. dokumentów legalizacyjnych w zakreślonym terminie.
W ocenie organu ze zdjęć lotniczych spornej działki wynika, że przedmiotowa nadbudowa nastąpiła między 26 kwietnia 1998 r. a 6 maja 2003 r. Złożone przez R. K. fotografie z odręcznie naniesionymi datami ich wykonania nie są natomiast wiarygodne.
Po rozpatrzeniu zażalenia R. K., organ odwoławczy wskazanym na wstępie postanowieniem ponownie uchylił postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że organ ten nie wykonał należycie wskazań zawartych w poprzedniej decyzji kasacyjnej.
Stwierdził, że wciąż nie zostały ustalone prawidłowo strony postępowania: w aktach nadal nie ma skróconego odpisu aktu zgonu B. K. (taki akt jest konieczny do stwierdzenia śmierci strony), a jednocześnie nie wykazano w sposób wystarczający legitymacji, jako jej następców prawnych A. K.-S. i K. K. Organ powinien też jako dowód uzyskać od stron albo z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.
Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wciąż nie pozwala na przesądzenie w sposób nie budzący wątpliwości o legalności nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego. W aktach znajduje się notatka służbowa (k. 124), z której wynika, że w trakcie rozmowy telefonicznej z Naczelnikiem Wydziału Architektoniczno-Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2022 r., ustalono, że w okresie od 2003 r. do 2021 r. nie wydano pozwoleń na budowę ani nie przyjmowano zgłoszeń zamiaru budowy/nadbudowy warsztatu rzemieślniczego-ślusarskiego usytuowanego na spornej działce nr ewid. [...], a jednocześnie organ I instancji w uzasadnieniu podniósł, że "analiza zdjęć lotniczych przedmiotowej działki udostępnionych przez GUGiK pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowa nadbudowa nastąpiła między 26 kwietnia 1998 r. a 6 maja 2003 r." Zdaniem organu odwoławczego, "zastanawiający wobec tego jest fakt, że ustalenia związane z legalnością nadbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego obejmowały czasookres, który nastąpił po wskazanych datach", tym bardziej, że do akt dołączono kserokopię decyzji ostatecznej Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. S. pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...]. W związku z tym, organ I instancji powinien wyjaśnić, czy nadbudowa określona w ww. decyzji jest tożsama z przedmiotem niniejszego postępowania, bowiem w przypadku tożsamości wskazanych obiektów nie może być prowadzone uproszczone postępowanie legalizacyjne uregulowane w art. 49f pr. bud.
Organ I instancji, zobowiązany był podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do ustalenia, czy w organach administracji architektoniczno-budowlanej, ewentualnie właściwych archiwach państwowych, czy też organach i instytucjach wskazanych przez strony lub osoby trzecie nie znajduje się dokumentacja budowlana danego obiektu dotycząca decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast w przypadku braku możliwości ustalenia okoliczności sprawy, dokumentację budowlaną należało odtworzyć przesłankowo. W tym celu należało zwrócić się do odpowiednich organów z wnioskiem o udzielenie informacji, czy nie zachowały się jakiejkolwiek dokumenty, w tym decyzje, rejestry, ewidencje, zestawienia dotyczące przedmiotowego obiektu budowlanego i to nie tylko z czasookresu wyznaczonego przez organ instancji.
Z akt sprawy nie wynika skąd organ I instancji powziął informację, że przedmiotowa nadbudowa stanowi samowolę budowlaną, ponieważ nie dowodzi tego zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skoro z protokołu kontroli z dnia 5 maja 2021r. wynika, że część nad magazynem z częścią socjalną za zgodą sąsiadów nadbudowano w latach 1997 – 1998, a następnie decyzją Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014 r. udzielono R. S. pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...], to nie można daty wykonania przedmiotowej nadbudowy uznać za ustaloną.
Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia stosownie do art.138 § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. i G. S., reprezentowani przez adwokat N. B., domagali się uchylenia postanowienia organu odwoławczego, zarzucając jego wydanie z naruszeniem:
1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 1027 k.c. poprzez błędne uznanie, że istnieje konieczność ustalenia stron postępowania na podstawie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, w sytuacji gdy wyłączność przedstawienia ww. dokumentów dotyczy sytuacji, w której strona domaga się przyznania przez organ administracji określonych uprawnień prawnomaterialnych wywodząc swoje prawa z dziedziczenia;
2. art. 49f pr. bud. poprzez niezasadne przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do braku legalności powstałej nadbudowy budynku ślusarskiego - rzemieślniczego, a tym samym co do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału i nieuzasadnione stwierdzenie, że fakt śmierci B. K. jest sporny i wymaga udowodnienia aktem zgonu zmarłej oraz nieuzasadnione wątpliwości dotyczące przedmiotu decyzji Starosty Lubelskiego z dnia 28 maja 2014r., gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że inwestycja objęta tą decyzją dotyczyła innego budynku garażowego. Skoro bowiem skarżący złożył 11 maja 2021 r.. wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego nadbudowy garażu i wymiany dachu, to znaczy, że na tę inwestycję nie uzyskał wcześniej stosownego pozwolenia na budowę. Nadbudowa objęta decyzją z 28 maja 2014r. dotyczyła budynku garażowego znajdującego się w rogu działki nr [...] i graniczy z działką [...], co potwierdza mapa ewidencyjna znajdująca się w aktach sprawy;
4. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ rację ma organ odwoławczy, że sprawa wymaga ponownego wyjaśnienia przez organ I instancji.
Z akt wynika, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie z urzędu w sprawie nadbudowy warsztatu. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o zalegalizowanie jej w trybie uproszczonym na podstawie art. 49 g pr. bud.
Organ nadzoru po stwierdzeniu samowoli budowlanej, może prowadzić postępowanie w różnych trybach np. art. 49, art. 48, art. 50-51, czy art. 49 g pr. bud.
Tryb postępowania zależy od rodzaju wykonanych robót budowlanych i okresu ich wykonywania.
Uproszczone postępowanie legalizacyjne prowadzone jest w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat (art. 49f ust. 1). W takiej sytuacji stosownie do art. 49 g pr. bud. - w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Następnie organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym - zgodnie z art. 49 i - wydaje:
1) decyzję o legalizacji, w przypadku gdy:
a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz
b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania;
2) decyzję o nakazie rozbiórki, w przypadku:
a) nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie wskazanym w postanowieniu, o którym mowa w art. 49g ust. 1,
b) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 49h ust. 2,
c) gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
2. Decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego.
Jeśli natomiast organ nadzoru wszczął postępowanie, w toku którego nie stwierdził przesłanek do prowadzenia postępowania uproszczonego, może prowadzić postępowanie w innym trybie, jeśli zachodzą takie przesłanki.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 49 g pr. bud. Organ stwierdził, że skarżący zrealizował nadbudowę warsztatu ślusarskiego w latach 1998-2003 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w związku z upływem 20 lat samowola podlega legalizacji w trybie uproszczonym.
Organ odwoławczy powziął natomiast wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście nadbudowę wykonano ponad 20 lat temu, ponieważ w aktach znajduje się decyzja z 2014r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na nadbudowę warsztatu ślusarskiego. Treść decyzji sugeruje, że dotyczy ona tej samej nadbudowy, które jest przedmiotem niniejszego postępowania. W takim przypadku, albo w ogóle nie można mówić o samowoli (należałoby postępowanie umorzyć), albo ewentualnie może zachodzić niezgodność inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, a w takiej sytuacji postępowanie powinno się toczyć w innym trybie.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał za konieczne ustalenie przez organ I instancji, jakiego obiektu dotyczy nadbudowa objęta decyzją z 2014r. i w tym zakresie organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Skarżący w skardze podnieśli wprawdzie, że chodzi o inną nadbudowę, jednak ich wyjaśnienia są dość lakoniczne – wskazali tylko, że decyzja z 2014r. dotyczy "nadbudowy budynku garażowego znajdującego się w rogu działki nr [...] i graniczy z działką [...]", podczas gdy z tej decyzji jasno wynika, że chodzi o "nadbudowę wraz ze zmianą konstrukcji i pokrycia dachu budynku warsztatu ślusarskiego na działce nr ewid. [...]", a więc nie budynku garażowego. Skarżący nie przedstawili też dla porównania fotografii obu "nadbudów", nie wyjaśnili, czy nadbudowa objęta decyzją z 2014r. została wykonana, czy nie. Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, że treść decyzji z 2014r. rodzi uzasadnione wątpliwości, czy nadbudowa, której dotyczy postanowienie organu instancji, była prowadzona na jej podstawie, a od tego – jak wyżej wskazano - zależy dalsze postępowanie (tryb) i w konsekwencji rozstrzygnięcie.
Wątpliwości organu dodatkowo uzasadnia nieprzejrzysta dokumentacja fotograficzna i graficzna (załączniki do protokołów), na co zresztą organ odwoławczy zwracał uwagę już w poprzedniej decyzji, a także zmienne nazewnictwo obiektów (ich części) znajdujących się na działce nr [...]. Otóż w protokole kontroli z 5 maja 2021r. stwierdzono, że dawny warsztat rzemieślniczo - ślusarski składał się z trzech części: 2 pomieszczeń warsztatowych oraz magazynu z zapleczem (częścią socjalną). Na fotografiach zgromadzonych w aktach znajduje się budynek mieszkalny z połączonymi trzema częściami (środkowa część wydaje się być garażem), nie wiadomo jednak, czy te połączone części to właśnie dawny warsztat ślusarski, o którym mowa w protokole kontroli z 5 maja 2021r., a jeśli tak, które z tych części były pomieszczeniami warsztatowymi, które magazynem z częścią socjalną, nad którą z tych części dokonano spornej nadbudowy (która - wg ustaleń organu - stanowi zaplecze magazynowe dla warsztatu ślusarskiego). Skarżący R. S. w toku postępowania podnosił też, że dokonał nadbudowy "garażu" przylegającego od zachodu do budynku mieszkalnego i że nadbudował część nad magazynem z częścią socjalną; nie wiadomo, czy ten garaż służył jako warsztat ślusarski, czy był częścią magazynową (zapleczem socjalnym). Stan faktyczny jeszcze bardziej komplikuje wyjaśnienie skarżących, że decyzja z 2014r. dotyczyła innej nadbudowy, niż ta, która była przedmiotem oględzin i zaskarżonego postanowienia, tj. budynku garażowego, a więc nie warsztatu. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, gdzie ten dodatkowy budynek garażowy się znajduje.
Zasadne więc było uchylenie postanowienia przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do wyjaśnienia organowi I instancji. W istocie bowiem chodzi o ustalenia tego rodzaju, że mogą one zdecydować o trybie dalszego ewentualnego prowadzenia postępowania przez organ nadzoru, a ewentualna zmiana trybu dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałaby zasadę dwuinstancyjności.
Należy przy tym podkreślić, że podzielając stanowisko organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, Sąd nie przesądza ani tego, w jakim trybie ma się toczyć dalej postępowanie, ani rozstrzygnięcia. Nie jest wykluczone, że po wyjaśnieniu, czego dotyczy decyzja z 2014r. (jakiego rodzaju robót budowlanych i obiektu), organ I instancji ponownie stwierdzi podstawy do wydania postanowienia z art. 49 g pr. bud. Skarżący w postępowaniu przed organem I instancji mają możliwość wykazywania, że nadbudowa, której domagają się legalizacji w trybie uproszczonym, została zakończona przynajmniej 20 lat temu.
Zdaniem Sądu, nie było natomiast potrzeby żądania dokumentów spadkowych, ponieważ okoliczność śmierci B. K. jest bezsporna, a ustalenie jej spadkobierców w celu zapewnienia im udziału w postępowaniu, nie wymagała postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku czy poświadczenia dziedziczenia. Decyzja kończąca postępowanie administracyjne będzie skierowana wyłącznie do skarżących, a nie do spadkobierców B. K., a więc nie będzie ona bezpośrednio kształtować ich praw czy obowiązków, a tylko w takim przypadku musieliby wykazać tytuł dziedziczenia. Natomiast w celu zapewnienia im udziału w charakterze stron wystarczą ich niekwestionowane przez inne strony, oświadczenia.
Ponadto, zdaniem Sądu, nie jest konieczne poszukiwanie dokumentacji budowlanej spornej nadbudowy za okres wcześniejszy niż 20 lat. Jak wyżej wyjaśniono, w świetle art. 49 f – 49 j pr. bud., już samo stwierdzenie, że od zakończenia robót budowlanych upłynęło 20 lat, wystarcza do zalegalizowania samowoli budowlanej w sposób uproszczony, a więc do wydania postanowienia na podstawie art. 49 g pr. bud.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło